Anız yangınlarının nedenleri ve çevreye etkilerinin araştırılarak sürdürülebilir tarım uygulamaları geliştirilmesi için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

İklim krizinin etkilerinin giderek ağırlaştığı, kuraklık ve aşırı sıcaklıkların arttığı günümüzde küçük çaplı yangınlar dahi geniş alanlara yayılabilmekte, tarım arazileri, meralar, ormanlar ve yerleşim alanları açısından büyük riskler oluşturmaktadır. Orman Genel Müdürlüğü verilerine göre Türkiye'de meydana gelen yangınların önemli bir bölümü insan kaynaklı nedenlerden kaynaklanmakta olup anız yakılması da bu nedenler arasında yer almaktadır. Bununla birlikte anız yakılması sorununu yalnızca cezai yaptırımlar üzerinden ele almak yeterli değildir. Hasat sonrasında ikinci ürün ekimine kısa sürede geçmek isteyen üreticiler açısından anız yakmak çoğu zaman en düşük maliyetli ve en hızlı yöntem olarak görülmektedir. Sap parçalama, malçlama, doğrudan ekim ve koruyucu tarım uygulamaları ise ilave ekipman, mazot ve işçilik maliyetleri gerektirmektedir.

Küçük üreticilerin önemli bir kısmı sap parçalama makineleri, doğrudan ekim mibzerleri ve benzeri ekipmanlara sahip değildir. Kooperatifler aracılığıyla ortak makine kullanımına yönelik uygulamalar, makine parkları ve kamusal destek mekanizmaları da yeterince yaygın değildir. Bunun yanında bazı üreticiler arasında anız yakmanın zararlıları yok ettiği ve toprağı yeni ekime hazırladığı yönünde yaygın bir kanaat bulunmakta, buna karşın bilimsel çalışmalar anız yakmanın toprağın organik yapısına zarar verdiğini, faydalı canlıları yok ettiğini ve uzun vadede verim kayıplarına yol açtığını ortaya koymaktadır. Mevcut denetimlerin etkinliği ve yaptırımların caydırıcılığı da tartışma konusu olmaya devam etmektedir.

Dolayısıyla mesele yalnızca anız yakanların cezalandırılması meselesi değildir. Asıl üzerinde durulması gereken husus, çiftçilerin neden toprağa zarar veren bir yönteme yönelmek zorunda kaldıkları, alternatif üretim yöntemlerine erişimde hangi ekonomik ve teknik sorunlarla karşı karşıya bulundukları ve bu konuda yeterli kamusal destek mekanizmalarının bulunup bulunmadığıdır.

Toprağın korunması yalnızca bir çevre meselesi değil, gıda güvenliği, kırsal yaşamın sürdürülebilirliği ve gelecek kuşakların yaşam hakkı açısından da stratejik bir meseledir. Bu nedenle anız yangınlarının nedenlerinin, bunların toprak, su varlıkları, biyolojik çeşitlilik, hayvancılık ve halk sağlığı üzerindeki etkilerinin bütün yönleriyle incelenmesi gerekmektedir. Aynı zamanda mevcut denetim ve yaptırımların etkinliğinin değerlendirilmesi, küçük üreticilerin karşı karşıya bulunduğu ekonomik ve teknik sorunların ortaya konulması, sap parçalama, doğrudan ekim, malçlama ve koruyucu tarım gibi alternatif yöntemlerin yaygınlaştırılması için gerekli destek mekanizmalarının belirlenmesi, kooperatifler ve üretici birlikleri aracılığıyla ortak makine kullanımının geliştirilmesi, anız yakmadan üretim yapan çiftçilere yönelik teşviklerin artırılması, iklim krizi ve kuraklık koşullarında yangın riskine karşı alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi ve toprağın korunmasını esas alan agroekolojik ve sürdürülebilir tarım yöntemlerinin yaygınlaştırılması için atılması gereken adımların tespit edilmesi amacıyla bir Meclis Araştırması açılması önem arz etmektedir.