Japonya'da yaşayan Kürt göçmenlerin yaşadığı iddia edilen hak ihlallerinin araştırılarak yurt dışındaki vatandaşların haklarının korunması için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi
Meclis araştırması önergesi, bir konuda bilgi edinmek için TBMM’nin araştırma komisyonu kurmasını ister. Önerge Genel Kurul’da öngörüşmeyle oylanır; kabul edilirse araştırma komisyonu kurulur.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Japonya'da yaşayan Kürt göçmenlerin karşı karşıya kaldığı sistematik hak ihlalleri, "Karihömen" yani geçici tahliye sistemi altında yaşadıkları hukuki belirsizlikler, artan ırkçı saldırılar ve son olarak sanatçı Murat Çiçek'in gözaltındayken şüpheli bir şekilde yaşamını yitirmesiyle gündeme gelen ihmaller zincirinin araştırılması; yurt dışındaki vatandaşların yaşam hakkı ve temel insan haklarının korunması amacıyla Anayasa'nın 98'inci, İçtüzüğün 104 ve 105'inci maddeleri gereğince bir Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz.
GEREKÇE
Japonya'da yaklaşık otuz yıldır yaşayan Kürt toplumunun maruz kaldığı insani dram, son dönemde yaşanan trajik olaylarla başka bir noktaya ulaşmıştır. 2019 yılından bu yana Japonya'da yaşayan tiyatro ve sinema sanatçısı Murat Çiçek, 25 Haziran 2026 tarihinde geçirdiği küçük bir trafik kazası sonrası, yanındaki tüm yasal belgelere (pasaport, ehliyet, iltica belgesi) rağmen "evrak eksikliği" bahanesiyle Takao Polis Merkezi tarafından gözaltına alınmıştır.
Metnin tamamını göster (4 paragraf daha)Metni kısalt
Gözaltı sürecinde dış dünya ile iletişimi kesilen ve anadili kısıtlamasına maruz kalarak sadece Japonca konuşmaya zorlanan Çiçek, şiddetli karın ağrısı şikayetlerine rağmen tıbbi ihmale uğramıştır. Sadece ağrı kesici verilerek hücresine geri gönderilen Çiçek, 2 Temmuz sabahı onikiparmak bağırsağındaki delinmeye bağlı gelişen karın zarı iltihabı nedeniyle hayatını kaybetmiştir. Ölüm haberinin ailesinden ve avukatlarından günlerce saklanması, olayın şüpheli ölüm niteliğini güçlendirmektedir.
Murat Çiçek'in ölümü münferit bir vaka değil, Japonya'nın mültecilere uyguladığı ve Japon Askısı" olarak tabir edilen sistematik baskı rejiminin bir sonucudur. Japon hükümeti, özellikle Kürtlerin iltica başvurularını sistematik olarak reddetmekte ve onları "Karihömen" adı verilen bir hukuki belirsizliğe hapsetmektedir. Bu sistem dahilinde göçmenlerin çalışma izni, sağlık sigortası, banka hesabı ve telefon hattı açma gibi en temel hakları ellerinden alınmaktadır. Hareket alanları kısıtlanmakta ve her an yeniden gözaltına alınma korkusuyla yaşamaya zorlanmaktadırlar. Çocuklar eğitim ve kreş gibi hizmetlerden mahrum bırakılmaktadır. Ayrıca, 2023 yılından itibaren "Netto-Uyo" olarak bilinen ırkçı grupların Kürtleri hedef alan organize saldırıları, evlerin işaretlenmesi ve nefret yürüyüşleri kaygı verici boyutlara ulaşmıştır. Japon makamlarının ve Türkiye'nin Tokyo Büyükelçiliği'nin bu ihlallere karşı sessiz kalması, mültecileri hem hukuki hem de fiziki saldırılara karşı savunmasız bırakmaktadır.
Daha önce de Hüseyin ve Mustafa Balibay'ın intiharları, Sri Lankalı Wishma Sandamali ve Nijeryalı Sunny'nin gözaltı merkezlerindeki ölümleri, Japonya'nın göçmen sistemindeki yapısal sorunları ortaya koymuştur. Murat Çiçek'in ölümüyle sonuçlanan bu süreçlerin şeffaf bir şekilde soruşturulması, yurtdışındaki vatandaşların, göçmenlerin haklarının uluslararası hukuk nezdinde takibi ve benzer trajedilerin önlenmesi amacıyla bir Meclis Araştırma Komisyonu kurulması elzemdir.
10 pasa mu)
ÖNERGEYİ İMZALAYANLAR
İmzacılar
İmzacıların partisi, imza tarihindeki partisidir.