Bazı suç kategorilerinde suç işleme oranlarının artmasının nedenlerinin araştırılarak bu oranların düşürülmesi için alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Araştırma Komisyonu kurulmasını arz ve teklif ederim.

Gerekçe,

Uluslararası Organize Suç İnisiyatifi'nin Küresel Organize Suç Endeksi 2023 raporu yayımlanmıştır. Araştırma için organize suça ilişkin yayınlar incelenerek veriler toplanmış, endeksin puanlandırmasında 1 en düşük, 10 ise en yüksek skor olup, yüksek skorlar bu ülkede organize suç oranının yüksek olduğunu göstermektedir. Türkiye'nin 2023 skoru 7,03 puan olarak belirlenmiştir. Bir önceki yıla göre artış gösteren bu oran ile Türkiye 2023 Küresel Organize Suç Endeksi'nde dünyada 14. sırada yer almıştır.

Organize suç skoru için ülkedeki suç ortamı ve suç aktörlerine bakılmaktadır. Bunlar toplam 20 alt başlıktan oluşmaktadır. Suç ortamına dair başlıklar arasında insan ticareti, insan kaçakçılığı, silah kaçakçılığı, eroin ticareti, kokain ticareti, sentetik uyuşturucu ticareti, mali suçlar, yenilenemez kaynakların yasadışı ticareti, uyuşturucu ticareti gibi başlıklar bulunmaktadır. Suç aktörleri için ise mafya grupları, kriminal ağlar, devlet bağlantılı aktörler, yabancı suç aktörleri ve özel sektör aktörleri incelenmektedir. Küresel Organize Suçlar Raporu, Türkiye'de çeşitli mafya gruplarının hükümet ve diğer siyasetçilerle yakın ilişki kurarak polis ve yargı karşısında koruma sağladıklarının aktarıldığını bildirmektedir. Bahsi geçen vahim tablo, suç işlenmesinin önlenmesi adına ivedilikle çalışma başlatılması gerektiğini göstermektedir. Suç önleme konusunda suçun meydana gelme olasılığını azaltma kapsamındaki müdahaleler önem arz etmektedir. Sorumluluk ise suç üzerinde kontrol sağlayan, resmi makamlardadır.

Yine suç işlenmesinin önlenmesi adına Ceza Kanunu hükümlerinin caydırıcı işlev taşıması önem arz etmektedir. Bu bağlamda, Ceza kanunlarında gerekli düzenlemeler ve bu düzenlemeler işlevsel hale getirilmelidir. Ayrıca getirilen/getirilecek düzenlemelerin amacına uygun şekilde uygulanmasının sağlanması gereği de aşikardır. Zira yapılacak yazılı bir düzenlemenin uygulanmaması, o düzenlemenin işlevini kaybetmesine yol açacaktır.

Ayrıca, ülkemizdeki yargılama sistemindeki sorunların yani kişilere özel uygulanması, adik yargılanma hakkı ihlalleri, bağımsız ve tarafsız bir yargı organlarının noksanlığı, hukukun üstünlüğü ilkesine riayet edilmemesi gibi, bu konudaki payı yadsınamayacak derecedir.

Bunlarla birlikte suç işleme oranlarının artmasında sosyo-kültürel yapı, ekonomi, gelir dağılımı gibi faktörler de incelenmelidir.

Tüm bunlar göz önüne alındığında, Ülkemizde çeşitli suç kategorilerinde suç işleme oranlarının artma nedenlerinin araştırılması ve bu artışın önlenmesi/düşürülmesi için gerekli önlemlerin alınması adına uygulanacak politikaların belirlenmesi ile yapılacak kanunu düzenlemelerin belirlenmesi amacıyla Meclis Araştırması kurulması gerekmektedir. ayıları"