Sosyal medya üzerinde işlenen suçların boyutunun tespiti ve denetim eksikliklerinin ortaya koyulması ve gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi
Meclis araştırması önergesi, bir konuda bilgi edinmek için TBMM’nin araştırma komisyonu kurmasını ister. Önerge Genel Kurul’da öngörüşmeyle oylanır; kabul edilirse araştırma komisyonu kurulur.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Günümüzde hızla gelişen dijital teknolojilerle birlikte sosyal medya platformlarının kullanım oranı önemli ölçüde artmış, bu durum beraberinde yeni suç türlerinin ortaya çıkmasına neden olmuştur. Sosyal medya üzerinden işlenen dolandırıcılık, kişisel verilerin hukuka aykırı şekilde ele geçirilmesi, hakaret, tehdit, siber zorbalık ve dezenformasyon gibi suçlarda ciddi artış yaşanmaktadır. Ancak mevcut denetim mekanizmalarının yetersizliği ve hukuki süreçlerin etkin işletilememesi, mağduriyetlerin artmasına yol açmaktadır. Bu kapsamda sosyal medya üzerinden işlenen suçların boyutunun tespiti, denetim eksikliklerinin ortaya konulması ve gerekli önlemlerin belirlenmesi amacıyla Anayasamızın 98'nci, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 104 ve 105'nci maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz. 28.09.2026
GEREKÇE:
İnternet ve sosyal medya kullanımının yaygınlaşmasıyla birlikte bireylerin günlük yaşamlarının önemli bir bölümü dijital ortama taşınmıştır. Türkiye'de milyonlarca vatandaş aktif olarak sosyal medya platformlarını kullanmakta olup, bu durum dijital ortamda işlenen suçların artmasına ve çeşitlenmesine zemin hazırlamaktadır. Özellikle son yıllarda sosyal medya üzerinden gerçekleştirilen dolandırıcılık faaliyetleri, sahte hesaplar aracılığıyla yapılan kimlik hırsızlığı, kişisel verilerin izinsiz ele geçirilmesi ve paylaşılması, hakaret, tehdit, siber zorbalık ve dijital şantaj gibi suç türlerinde kayda değer artış yaşandığı görülmektedir.
Metnin tamamını göster (7 paragraf daha)Metni kısalt
Sosyal medya platformlarının sağladığı anonimlik, suç faillerinin tespit edilmesini zorlaştırmakta, bu durum suç işleme eğilimini artıran bir unsur haline gelmektedir. Bununla birlikte suç unsuru içeren içeriklerin hızlı şekilde yayılması, mağduriyetlerin kısa sürede geniş kitlelere ulaşmasına ve telafisi güç sonuçlar doğmasına neden olmaktadır. Özellikle sosyal medya üzerinden gerçekleştirilen dolandırıcılık yöntemlerinin her geçen gün daha sofistike hale geldiği, yapay zekâ destekli sahte içerik üretimi ve kimlik taklidi gibi yeni yöntemlerin kullanıldığı bilinmektedir.
Mevcut yasal düzenlemelere rağmen sosyal medya platformlarının etkin denetimi konusunda ciddi sorunlar yaşanmaktadır. İçerik kaldırma süreçlerinin yavaş işlemesi, platformların yükümlülüklerini yerine getirmede isteksiz davranabilmesi ve uluslararası şirketlerin yerel hukuka uyum konusundaki eksiklikleri, denetim mekanizmalarının etkinliğini azaltmaktadır. Ayrıca suç faillerinin tespitine yönelik adli süreçlerin uzun sürmesi ve teknik altyapı eksiklikleri, mağdurların adalete erişimini güçleştirmektedir.
Öte yandan kişisel verilerin korunmasına ilişkin mevcut uygulamalarda da önemli açıklar bulunduğu değerlendirilmektedir. Kullanıcı verilerinin üçüncü kişilerle paylaşılması, veri güvenliğinin yeterince sağlanamaması ve veri ihlallerine karşı caydırıcı yaptırımların sınırlı kalması, vatandaşların dijital ortamda karşı karşıya kaldığı riskleri artırmaktadır.
Dijital okuryazarlık düzeyinin toplum genelinde. yeterince gelişmemiş olması da önemli bir diğer sorundur. Vatandaşların önemli bir kısmı sosyal medya üzerinden karşılaştıkları içeriklerin doğruluğunu değerlendirme, kişisel verilerini koruma ve dijital riskleri tanıma konusunda yeterli bilgiye sahip değildir. Bu durum özellikle çocuklar ve gençler açısından siber zorbalık, dijital istismar ve psikolojik baskı gibi riskleri artırmaktadır.
Bunun yanı sıra sosyal medya platformları üzerinden yayılan yanlış, yanıltıcı ve manipülatif içeriklerin kamu düzeni, toplumsal barış ve demokratik süreçler üzerinde olumsuz etkiler yaratabildiği de görülmektedir. Dezenformasyonun hızlı yayılımı, kamuoyunun doğru bilgiye erişimini zorlaştırmakta ve toplumsal algının yönlendirilmesine neden olabilmektedir.
Tüm bu nedenlerle sosyal medya üzerinden işlenen suçların kapsamının, nedenlerinin ve etkilerinin çok boyutlu olarak araştırılması; mevcut hukuki düzenlemelerin ve denetim mekanizmalarının etkinliğinin değerlendirilmesi; ilgili kurumlar arasındaki koordinasyonun incelenmesi; teknik altyapı ve insan kaynağı eksikliklerinin tespit edilmesi ve vatandaşların dijital ortamda korunmasına yönelik kalıcı, etkili ve sürdürülebilir politikaların geliştirilmesi büyük önem taşımaktadır. Bu çerçevede sosyal medya gerekli görülmektedir.
[PDF s. 3: okunamayan sayfa (el yazısı, imza, mühür ya da Türkçe dışı yazı) — metne alınmadı]
ÖNERGEYİ İMZALAYANLAR
İmzacılar
İmzacıların partisi, imza tarihindeki partisidir.
AYNI KONUDA
Aynı konuda verilen diğer önergeler
TBMM, aynı konudaki araştırma önergelerini birleştirerek görüşebilir; tek bir araştırma komisyonu kurulabilir.