28. DÖNEM · 592 VEKİL · SON GÜNCELLEME
Meclis araştırması önergesi, bir konuda bilgi edinmek için TBMM’nin araştırma komisyonu kurmasını ister. Önerge Genel Kurul’da öngörüşmeyle oylanır; kabul edilirse araştırma komisyonu kurulur.
Emekli aylıklarının temel yaşam giderleri karşısında yetersiz kalmasının nedenlerinin; emeklilerin barınma, beslenme, sağlık ve sosyal yaşama katılım imkanları üzerindeki ekonomik baskının; kök aylık ve aylık bağlama sisteminden kaynaklanan sorunların; milyonlarca emeklinin en düşük aylık seviyesinde toplanmasının sosyal güvenlik sistemi üzerindeki sonuçlarının araştırılması ve emeklilerin insan onuruna yaraşır bir yaşam sürdürebilmeleri için alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla Anayasa'nın 98"inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 104 ve 10'inci maddeleri uyarınca bir Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz.
GEREKÇE
Emekli aylığı, yıllarca çalışarak prim ödeyen yurttaşların emeğinin karşılığı ve kazanılmış sosyal güvenlik hakkıdır. Anayasa'nın 60'ıncı maddesi sosyal güvenlik hakkını güvence altına almakta, 61'inci maddesi ise yaşlıların devlet tarafından korunmasını öngörmektedir. Buna karşın milyonlarca emekli bugün temel ihtiyaçlarını karşılamakta güçlük çekmektedir.
2026 yılı Temmuz ödeme döneminden itibaren en düşük emekli aylığı 23.552 TI"ye yükseltilmiştir. TBMM'de düzenlemenin görüşülmesi sırasında verilen bilgiye göre yaklaşık 5,1 milyon emekli, dul ve yetimin bu tutardan yararlanması öngörülmüştür. Milyonlarca kişinin aynı taban aylık düzeyinde toplanması, sosyal güvenlik sistemindeki yapısal sorunları da görünür hale getirmektedir.
TÜRK-İŞ'in Ağustos 2026 araştırmasına göre dört kişilik bir ailenin aylık gıda harcaması 37.388 TL, yoksulluk sınırı 121.786 TL, bekar bir çalışanın aylık yaşama maliyeti ise 48.305 TL'dir. Buna göre en düşük emekli aylığı, açlık sınırının 13.836 TL altında kalmakta ve bu tutarın yaklaşık yüzde 63'ünü karşılayabilmektedir.
TÜİK'in Ağustos 2026 verilerine göre yıllık tüketici enflasyonu yüzde 31,51, gıda ve alkolsüz içeceklerdeki yıllık artış yüzde 33,79, konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlardaki artış ise yüzde 39,77 olarak gerçekleşmiştir. Bu artışlar, sabit gelirle yaşamını sürdüren emeklilerin satın alma gücünü doğrudan azaltmaktadır.
Kök aylıkların düşük kalması, aylık bağlama sistemindeki bozulma ve farklı prim ödeme sürelerine sahip emeklilerin aynı taban aylığa yaklaşması, prim ile emekli aylığı arasındaki bağı zayıflatmaktadır. Emekliler artan gıda, kira, enerji, ulaşım ve sağlık giderleri karşısında borçlanmaya, aile desteğine ihtiyaç duymaya veya yeniden çalışmaya yönelmektedir.
Bu nedenle emeklilerin gelir ve yaşam koşullarının kapsamlı biçimde belirlenmesi; kök aylık ve aylık bağlama sisteminin incelenmesi; prim ödeme süresi ile emekli aylığı arasındaki ilişkinin güçlendirilmesi ve emeklilerin insan onuruna yaraşır bir yaşam sürdürebilmeleri için gerekli yasal, ekonomik ve sosyal tedbirlerin tespit edilmesi amacıyla Meclis araştırması açılması gerekmektedir.
ÖNERGEYİ İMZALAYANLAR
İmzacıların partisi, imza tarihindeki partisidir.
AYNI KONUDA
TBMM, aynı konudaki araştırma önergelerini birleştirerek görüşebilir; tek bir araştırma komisyonu kurulabilir.
Çerezler. Siteyi çalıştırmak için gerekli olanlar dışında, reklam ve ziyaret ölçümü çerezlerini yalnız onay verirsen kullanırız. Kararını istediğin zaman sayfa altındaki “Çerez tercihleri”nden değiştirebilirsin. Çerez politikası
