Sermaye piyasalarında yaşanan manipülasyon iddialarının araştırılarak yatırımcıların zararlarının karşılanması için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Sermaye Piyasası Kurulunun 17 Eylül 2026 tarihli kararlarıyla yedi portföy yönetim şirketine ait 131 yatırım fonunun tasfiyesine karar verilmiştir. Merkezi Kayıt Kuruluşu verilerine göre bu fonlarda 455 bin 758 tekil yatırımcı bulunmaktadır. Yüz binlerce vatandaşı mağdur eden bu süreç, denetim mekanizmalarının yeterliliği ve kamu makamlarının sorumlulukları bakımından kapsamlı bir incelemeyi gerekli kılmaktadır. Vatandaşların paralarına erişememeleri ve karşılaşabilecekleri kayıpların belirsizliği, sermaye piyasalarına duyulan güveni zedelemektedir.

Kamuoyuna yansıyan iddialara göre bazı fonlar, ilişkili şirketlerin fiili dolaşımdaki payları sınırlı olan hisselerinde yapay fiyat artışları oluşturmuş, fon değerleri şişirilmiş ve yüksek getiri görüntüsüyle yeni yatırımcılar sisteme çekilmiştir. Fonlar arasındaki borçlanma ve karşılıklı işlemlerle bir "saadet zinciri" oluşturulduğu iddia edilmektedir. Fonların gerçek varlık değerleri, ilişkili taraflarla yapılan işlemler ve bu işlemlerden menfaat sağlayan kişiler araştırılmalıdır. Fonların dağıtımında görev alan kuruluşların yatırımcılara doğru bilgi verip vermediği ve riskleri yeterince açıklayıp açıklamadığı da incelenmelidir.

Siyasi bağlantılar ve önceden bilgi sızdırıldığı yönündeki iddialar ayrıca aydınlatılmalıdır. Eski Bakan Fatma Betül Sayan Kaya ve eşi İlyas Kaya'nın Özata Denizcilik hisselerine ilişkin işlemlerde yaklaşık 163 milyon lira yatırıp 2,17 milyar lira çektiği iddia edilmiştir. Bunun yanı sıra bazı kişilerin önceden bilgilendirilerek yatırımlarını krizden önce nakde çevirmelerinin sağlandığı iddia edilmektedir. Siyasi nüfuzun veya kamu görevi nedeniyle edinilen bilgilerin kişisel kazanç amacıyla kullanılıp kullanılmadığı, işlem kayıtları ve para hareketleri üzerinden araştırılmalıdır. İncelemeler, kişilerin makamlarına ve siyasi bağlantılarına bakılmaksızın eşit ölçütlerle yürütülmelidir.

SPK'nın 18 Eylül 2026 tarihli açıklaması, ekonomik gerçeklikle açıklanamayan fiyat hareketlerinin 2025'in son çeyreğinde gözlemlendiğini ortaya koymaktadır. Konu, 2 Aralık 2025'te Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek başkanlığındaki Finansal İstikrar Komitesinde ele alınmış, düzenleme taslağı 28 Ocak 2026'da Bakanlığa sunulmuş ve kapsamlı rehber değişiklikleri 28 Ağustos 2026'da duyurulmuştur. Yetkili makamların risklerden aylar öncesinde haberdar olması, bu dönemde alınan tedbirlerin kapsamının ve yeterliliğinin sorgulanmasını gerektirmektedir. Müdahalede gecikme yaşanıp yaşanmadığı ve yatırımcıların zarar görmesini önlemek için mevcut yetkilerin zamanında kullanılıp kullanılmadığı belirlenmelidir.

Olağandışı işlemleri incelemek, mevzuata aykırılıkları tespit etmek ve gerekli tedbirleri almak SPK'nın görevleri arasındadır. İlgili dönemde görev yapan Kurul başkanlarının, üyelerinin ve diğer yetkililerin sorumlulukları ile Hazine ve Maliye Bakanlığının finansal istikrar ve kurumlar arası koordinasyon görevlerindeki eksiklikler incelenmelidir. Denetimlerin ertelenmesi, siyasi müdahale ve kayırma iddiaları açıklığa kavuşturulmalıdır. Eski SPK Başkanı İbrahim Ömer Gönül hakkında soruşturma izni talep edilmesi ve ön inceleme için Teftiş Kurulunun görevlendirilmesi de kamu görevlilerinin sorumluluğunun araştırılması ihtiyacını güçlendirmiştir. Dolayısıyla inceleme, süreçte görev yapan bütün yetkililerin görev ve yetki alanlarını kapsamalıdır.

İade hesapları ve ara ödemeler kapsamında vatandaşların gerçek zararlarının nasıl hesaplanacağı, ödemelerin hangi esaslarla yapılacağı ve hukuka aykırı kazançların nasıl geri ödeneceği ivedilikle belirlenmelidir. Zararların, söz konusu "saadet zinciri" yapısını kuranların malvarlıklarından karşılanmasına yönelik imkanlar değerlendirilerek, mağduriyetin kamu kaynaklarından karşılanması önlenmelidir. Para iadesi veya siyasi görevlerden ayrılma, olayın bütün bağlantılarıyla araştırılması ve kamu makamlarının hesap vermesi yükümlülüğünü ortadan kaldırmamaktadır.

Yatırımcı kayıplarının boyutlarının belirlenmesi, haksız kazanç ve siyasi nüfuz iddialarının aydınlatılması, kamu makamlarının olası ihmallerinin ortaya çıkarılması ve benzer olayları önleyecek tedbirlerin tespiti amacıyla bir Meclis araştırması açılması gerekli görülmektedir.