Sermaye piyasalarında yaşanan manipülasyon iddialarının araştırılarak idari ihmal ve sorumluların tespiti için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Meclis Araştırması açılmasını arz ve talep ederiz.

GEREKÇE

Türkiye finans piyasaları, Eylül 2026 döneminde portföy yönetim şirketlerinin ödemelerde temerrüde düşmesi ve ardından SPK'nın 455 bini aşkın yatırımcıyı ve yaklaşık 891 milyar TL'lik (18.3 milyar dolar) bir varlık değerini etkileyen tasfiye kararlarıyla Cumhuriyet tarihinin en büyük sermaye piyasası krizlerinden birine sahne olmuştur. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen ceza soruşturmalarında; bazı sığ ve düşük fiili dolaşımlı hisse senetlerinin yapay bir şekilde %3000'leri aşan oranda (yaklaşık 100 kat) şişirildiği, bu şişirilen hisselerin kurulan nitelikli döngüyle fonlara yüksek fiyattan devredilerek haksız kazanç sağlandığı tespiti yapılmıştır.

Ekonomi yönetimi ve yargı makamları tarafından "piyasa dolandırıcılığı, suç işlemek amacıyla örgüt kurma ve suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama" kapsamına alınan bu finansal felakette, düzenleyici ve denetleyici kurumların rolleri hayati bir şüphe barındırmaktadır:

1. Sermaye Piyasası Kurulu'nun (SPK) İhmal ve Sorumlulukları: SPK, fonların ve portföy yönetim şirketlerinin finansal ve dijital gözetim mekanizmaları üzerinden çok katmanlı denetimini yapmakla yükümlüdür. SPK'nın riskleri 2025 yılının son çeyreğinde tespit ettiğini beyan etmesine rağmen, Eylül 2026'daki büyük çöküşe kadar geçen yaklaşık 10 aylık sürede neden önleyici ve durdurucu tedbirleri almadığı, usulsüz işlemleri yürüten aktörlerin piyasadan milyarlarca lira çekmesine neden göz yumduğu açıklanmaya muhtaçtır. Soruşturma kapsamında eski SPK başkanları ve bürokratlari hakkında adli işlem ve soruşturma izinleri talep edilmiş olması, kurum içindeki yapısal yozlaşma iddialarını güçlendirmektedir.

2. Borsa İstanbul'un (BİST) İhmal ve Sorumlulukları: Borsa İstanbul, kendi bünyesinde işlem gören pay piyasalarındaki olağan dışı fiyat ve miktar hareketlerini (gözetim faaliyetleri kapsamında) anlık olarak izlemek ve piyasa bozucu eylemleri derhal raporlayarak önleyici mekanizmaları devreye sokmakla yükümlüdür. Ekonomik rasyonaliteyle açıklanamayan, şirketlerin mali göstergeleriyle arasında uçurumlar olan yapay fiyat artışlarına karşı zamanında borsa içi işlem yasakları ve tedbirlerin uygulanmaması, gözetim masasının görevini ihmal ettiğini ortaya koymaktadır.

3. BDDK'nın İhmal ve Sorumlulukları: Krizin büyümesinde, manipülatif hisselerin ve fonların bankacılık ve faktoring sistemi üzerinden kaldıraçlı işlemler ve usulsüz kredilerle fonlandığı, finansman ortaklıkları ve aracı bankaların kredi musluklarının yeterince denetlenmediği görülmüştür. Fon krizinin sirayet ettiği aracı kurumlar ve yatırım bankalarının idari yönetimlerinin TMSF'ye devredilmesi, BDDK'nın kredi gözetim ve risk yönetimi süreçlerindeki makro-ihtiyati denetim zafiyetini kanıtlamaktadır.

Yurtiçinde ve yurtdışında Türk sermaye piyasalarına ve finansal sistemine yönelik büyük bir güvensizlik yaratan en kritik iddialardan biri ise; soruşturmanın adli makamlara yansımasından hemen önce sızdırıldığı, bu sızıntı sayesinde bazı ayrıcalıklı ve siyasi/bürokratik bağlantılı faillerin fonlardan milyarlarca liralık çıkış yaparak paraları yurt dışına kaçırdığı iddiasıdır.

Milyonlarca vatandaşın tasarruflarının haksızca el değiştirmesine zemin hazırlayan bu finansal skandalın perde arkasındaki siyasi ve bürokratik bağlantıların deşifre edilmesi gerekmektedir. Piyasa denetçilerinin piyasa dolandırıcılarına dönüşüp dönüşmediğinin tespiti; son 10 yılda SPK, BDDK ve Borsa İstanbul'da başkan, başkan yardımcısı, kurul üyesi ve daire başkanı olarak görev yapmış tüm üst düzey bürokratların ve hısımlarının mal varlıklarındaki olağan dışı artışların MASAK koordinasyonuyla araştırılmasıyla mümkündür.

Yatırımcı haklarının korunması, kamu denetiminin şeffaflığı ve Türk finansal sisteminin uluslararası saygınlığının yeniden tesisi amacıyla bir Meclis Araştırma Komisyonu kurulması elzemdir.

[PDF s. 4: okunamayan sayfa (el yazısı, imza, mühür ya da Türkçe dışı yazı) — metne alınmadı]