İçeriğe atla

28. DÖNEM · 592 VEKİL · SON GÜNCELLEME

Ara
MECLİS’TE BUGÜN
MECLİS ARAŞTIRMASI ÖNERGESİ · 10/4683 GÜNDEME GİRECEK

Kadına yönelik şiddetin önlenmesi için alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Son güncelleme: Kaynak: TBMM

İlk imza: Ayça Taşkent Sakarya · Yeni Parti ve 19 milletvekili ·

Meclis araştırması önergesi, bir konuda bilgi edinmek için TBMM’nin araştırma komisyonu kurmasını ister. Önerge Genel Kurul’da öngörüşmeyle oylanır; kabul edilirse araştırma komisyonu kurulur.

Önerge metni

PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Kadına yönelik şiddetin ve kadın cinayetlerinin nedenlerinin, koruma tedbirlerinin uygulanmasındaki aksaklıkların ve şüpheli kadın ölümlerindeki soruşturma süreçlerinin incelenmesi; kadınların yaşam hakkını güvence altına alacak önlemlerin belirlenmesi amacıyla Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 104 ve 105'inci maddeleri uyarınca Meclis araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz.

GEREKÇE

Kadına yönelik şiddet, Türkiye'de yıllardır varlığını sürdüren ve giderek derinleşen bir insan hakları sorunu olarak karşımızda durmaktadır. Şiddetin boyutlarını anlamak için dahi resmi kurumların düzenli ve şeffaf veri yayımlamaması, temel bir yapısal sorunu görünür kılmaktadır. Devlet kurumlarının sunmadığı verilerin yerini, ancak sivil toplum kuruluşlarının tuttuğu kayıtlar doldurmaktadır. Bu kayıtlara göre yalnızca 2025 yılı içerisinde 400'den fazla kadın öldürülmüştür. Bu vahim tablo, mevcut politikaların kadınların yaşam hakkını korumakta yetersiz kaldığını açıkça göstermektedir.

Metnin tamamını göster (8 paragraf daha)Metni kısalt

Kadın Cinayetlerini Durduracağız Platformunun 2025 yıllık raporuna göre erkekler tarafından en az 294 kadın öldürülmüş, 297 kadın ise şüpheli şekilde ölü bulunmuştur. Platformun 2026'nın ilk altı ayına ilişkin derlemesinde 150 kadın cinayeti ve 151 şüpheli kadın ölümü kaydedilmiştir. Ağustos 2026 raporunda yalnızca o ay için 22 kadın cinayeti ve 33 şüpheli kadın ölümü bildirilmiştir.

Adli süreçlerde karşılaşılan cezasızlık uygulamaları da şiddetin yaygınlaşmasında önemli bir etkendir. İyi hâl ve tahrik indirimleri, faillerin cezasının azaltılmasıyla sonuçlanmakta ve toplumsal algıda şiddetin meşrulaştırılmasına zemin hazırlamaktadır. Kadınların şikayet süreçlerinde yalnız bırakılması, delil toplamada yaşanan gecikmeler ve şüpheli kadın ölümlerinde etkin soruşturma yürütülmemesi, adalet mekanizmasının işleyişine dair ciddi soru işaretleri doğurmaktadır.

Ayrıca Türkiye'nin İstanbul Sözleşmesi'nden çekilmesi, kurumlar arası koordinasyonun zayıflamasına, toplumsal cinsiyet eşitliği ilkesinin siyasal alanda geri plana itilmesine ve şiddetle mücadelede bütüncül politikaların sekteye uğramasına neden olmuştur. Bu geri adımın etkileri hem uygulama alanında hem de toplumsal algıda hissedil ij Kadınların yaşam hakkının korunması, uluslararası yükümlülüklerimizin gereği o KR ib anayasal bir zorunluluktur.

10/4683

Kadına yönelik şiddetin sürekliliği, yalnızca bireysel suçlar veya münferit vakalar olarak ele alınamayacak kadar geniş bir toplumsal arka plana sahiptir. Şiddetin bu denli yaygın ve kalıcı olmasının temel nedeni, toplumsal cinsiyet eşitsizliğini yeniden üreten yapısal mekanizmaların varlığıdır. Ekonomik bağımlılık, güvencesiz çalışma koşulları, bakım yükünün kadınların üzerine bırakılması, siyasette ve karar alma mekanizmalarında kadınların temsilinin düşük olması, eğitimde toplumsal cinsiyet kalıplarının yeniden üretilmesi gibi faktörler, kadınların hayatın her alanında ikincilleştirilmesine yol açmaktadır. Devlet politikalarının toplumsal cinsiyet eşitliği perspektifinden uzaklaşması, bu yapısal eşitsizlikleri daha da derinleştirmekte ve şiddeti toplumsal düzenin neredeyse "normal" bir parçası hâline getirmektedir. Bu nedenle kadına yönelik şiddet, yalnızca faillerle sınırlı bir güvenlik sorunu değil, bütüncül kamusal politikalarla ele alınması gereken bir sistem sorunudur. Kadının yaşam hakkının korunması ancak şiddeti üreten ekonomik, kültürel ve siyasal kök nedenlerin ortadan kaldırılmasıyla mümkündür. Bu da ancak devletin tüm kurumlarının eşitlikçi yaklaşımı benimsemesi, toplumsal cinsiyet adaletini merkezine alan bir kamu politikası oluşturması ve bu politikaların tüm yurtta uygulanmasını sağlayacak güçlü denetim mekanizmalarının kurulmasıyla sağlanabilir.

Tüm bu nedenlerle, kadına yönelik şiddetin nedenlerini, boyutlarını, kurumlar arası koordinasyondaki eksiklikleri, uygulamadaki aksaklıkları ve çözüm yollarını kapsamlı biçimde incelemek amacıyla bir Meclis Araştırması açılması zorunludur. Bu araştırma, kadınların yaşam hakkını güvence altına almak, iktidarın mekanizmalarının hesap verebilirliğini artırmak ve toplumsal cinsiyet eşitliğini güçlendirmek için hayati önemdedir.

Bu bağlamda, kadına yönelik şiddetin tüm nedenlerini tespit etmek, sosyal devlet anlayışı çerçevesinde kamusal çözümler üretmek ve bu soruna ilişkin etkin sosyal politikalar oluşturmak amacıyla Anayasa'nın 98. ve TBMM İçtüzüğü'nün 104. ve 105. maddeleri gereğince bir Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz.

[PDF s. 3: okunamayan sayfa (el yazısı, imza, mühür ya da Türkçe dışı yazı) — metne alınmadı]

Metin TBMM’deki PDF’ten otomatik okundu. Yanlış okunan bir yer görürseniz bildirin. Hata bildir

ÖNERGEYİ İMZALAYANLAR

İmzacılar

20 İMZA
Yeni Parti 20

İmzacıların partisi, imza tarihindeki partisidir.

AYNI KONUDA

Aynı konuda verilen diğer önergeler

TBMM, aynı konudaki araştırma önergelerini birleştirerek görüşebilir; tek bir araştırma komisyonu kurulabilir.

Bu sayfayı paylaş

X WhatsApp Telegram Facebook