Akaryakıt istasyonlarının kapanmasına neden olan sorunların araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Akaryakıt istasyonları koşullar ne olursa olsun 365 gün 24 saat çalışan, 300-350 bin civarında insanımıza istihdam oluşturan, ülkemizin en önemli gelir kalemlerinden olan dolaylı vergilerin önemli bir çoğunluğunun tahsil edildiği, önemleri yadsınamayacak işletmelerdir.

Ancak alınan yanlış kararlar, yürürlükteki bazı hatalı uygulamalar ve ekonomideki kötü gidişat nedeniyle akaryakıt istasyonları onlarca sorunla karşı karşıya kalmış ve sektördeki kapanmalar artmıştır. Bu durum rakamlara da yansımıştır. 2022 yılı Eylül ayında 12.568 olan bayi sayısı 2023 yılın Eylül ayıda 12.460'a düşmüştür. Diğer bir deyişle son bir yılda 108 akaryakıt istasyonu kapanmıştır. Akaryakıt istasyonlarının düşük kâr marjı, nakliye ücretleri, kredi kartı komisyonları, artan enflasyon nedeniyle oluşan maliyet girdilerinin yüksekliği, finansman sıkıntısı, sektördeki kayıt dışılık, istihdam yükü gibi sattıkları her litre akaryakıtta zarar etmelerine yol açan ve çözüm bekleyen sorunları ötelendikçe akaryakıt istasyonlarının kapanması da hızlanarak artacaktır.

Akaryakıt istasyonlarına mutlak zarar getiren ve kapanmaya götüren kar-zarar dengesizliğine 10 bin litre satış yapan bir istasyon üzerinden örnek vermek gerekirse: bu istasyonun 10 bin litre motorin satışından elde ettiği gelir 519.379,20 TL olacaktır. Buna karşın personel gideri, işletme gideri, haberleşme gideri, elektrik gideri, finansman ve pos gideri, sadakat programı bedeli, elektronik satışlar gideri, nakliye gideri olmak üzere toplam gideri 640.255,50 TL olup, akaryakıt istasyonunun zararı 121 bin liraya civarındadır. Başka bir anlatımla, brüt %4,50 olan kâr marjlarının 902.5'ini kredi kartı komisyonu olarak bankalara ödeyen akaryakıt bayileri, geriye kalan 962 brüt kâr marjlarıyla personel, elektrik, haberleşme, işletme, nakliye gibi giderlerini karşılayamamakta ve de zarar etmektedirler. Bu tablo günlük 10 bin litre satış yapsa dahi akaryakıt istasyonlarının faaliyetlerine devam etmesinin imkânsız olduğunu kanıtlamaktadır. Kaldı ki ülkemizde bayi satış ortalaması 3 bin litre civarındadır. Dolayısıyla ülkemizde akaryakıt istasyonlarının 3'te 1?i kapanma tehlikesi ile karşı karşıyadır.

Hem ülkemizin vergi kaybına uğramaması hem de yaklaşık 350 bin insanımızın işsiz ve 20 milyon civarında insanımızın gelirsiz kalmaması açısından, akaryakıt istasyonlarının başta düşük kâr marjı olmak üzere nakliye ücretleri, kredi kartı komisyonları, sektördeki kayıt dışılık gibi tüm sorunlarının Meclis çatısı altında kurulacak bir komisyonla araştırılması, bu sorunlara kalıcı ve etkin çözümler üretilmesi önem kazanmaktadır.

Yukarıda bahsedilen nedenlerle, akaryakıt istasyonlarını kapanmaya sürükleyen başta düşük kâr marjı olmak üzere tüm sorunlarını her yönüyle araştırmak, bu sorunların önüne ge PrEK, ÇİN ihtiyaç duyulan tüm yasal düzenlemeleri belirlemek amacıyla TBMM İçtüzüğünün 104 yg i gagöldri uyarınca Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz. > â gar Karabat C Gi İli / AM — KO —İ 2 Yayla, Memet ük E$