İçeriğe atla

28. DÖNEM · 592 VEKİL · SON GÜNCELLEME

Ara
MECLİS’TE BUGÜN
MECLİS ARAŞTIRMASI ÖNERGESİ · 10/4717 GÜNDEME GİRECEK

Yalova'da son yıllarda yaşanan deniz kirliliği sorununun nedenlerinin tüm yönleriyle araştırılarak alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Son güncelleme: Kaynak: TBMM

İlk imza: Tahsin Becan Yalova · CHP ve 19 milletvekili ·

Meclis araştırması önergesi, bir konuda bilgi edinmek için TBMM’nin araştırma komisyonu kurmasını ister. Önerge Genel Kurul’da öngörüşmeyle oylanır; kabul edilirse araştırma komisyonu kurulur.

Önerge metni

PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Yalova'da son yıllarda yaşanan deniz kirliliği sorunlarının nedenlerinin bütün yönleriyle ortaya çıkarılması, kirliliğe yol açan etkenlerin belirlenmesi, mevcut atık yönetimi ve arıtma sistemlerinin yeterliliğinin incelenmesi ve benzer çevre felaketlerinin önüne geçilmesi amacıyla Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 104. ve 105'inci maddeleri uyarınca bir Meclis Araştırması açılması hususunu saygılarımızla arz ederiz. 13.10.2026

Marmara Denizi, yalnızca çevresel açıdan değil, bölge halkının sağlığı, balıkçılık faaliyetleri, turizm, ekonomik yaşam ve doğal ekosistemin sürdürülebilirliği açısından da büyük önem taşımaktadır. Marmara Denizi'ne kıyısı bulunan Yalova'da deniz kirliliğinin önlenmesi, kıyıların korunması ve gelecek kuşaklara sağlıklı bir çevre bırakılması kamusal bir sorumluluktur. Ancak atık yönetimi, arıtma sistemleri ve çevresel denetimlerle ilgili yaşanan sorunlar, bu sorumluluğun yerine getirilmesine ilişkin ciddi soru işaretleri doğurmaktadır.

Yalova'da son yıllarda deniz kirliliği nedeniyle farklı kurum ve işletmelere milyonlarca liralık idari para cezaları uygulanmıştır. 2022 yılında Jabrayil Doylatzadeh adlı gemiye 3 milyon 789 bin lira, 2025 yılında kirli balast suyu deşarjı nedeniyle AL LUOTA adlı gemiye 26 milyon 656 bin lira ceza kesilmiştir. Aynı yıl Çınarcık Belediyesi'ne atık su taşkınları nedeniyle farklı tarihlerde 1 milyon 337 bin lira ve 2 milyon 674 bin lira, Koru Belediyesi'ne 1 milyon 337 bin lira, Beşiktaş Tersanesi'ne ise 3 milyon 739 bin lira idari para cezası uygulanmıştır.

Metnin tamamını göster (7 paragraf daha)Metni kısalt

Yalova'da 2026 yılı Ekim ayında ortaya çıkan ve kamuoyuna yansıyan son olay da deniz kirliliği konusunda gerekli önlemlerin ve denetim mekanizmalarının etkinliğinin kapsamlı biçimde incelenmesi gerektiğini bir kez daha göstermiştir. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ekiplerinin gerçekleştirdiği incelemelerde, Çiftlikköy ilçesine bağlı Denizçalı Köyü'nde bulunan Yalova Katı Atık Düzenli Depolama Sahası'ndan çıkan ve arıtma işlemine tabi tutulmayan kirli suyun, mevcut hatta meydana gelen tıkanıklık nedeniyle dere yatağına ulaştığı ve buradan Marmara Denizi'ne karıştığı belirlenmiştir. Özel Çevre Koruma Bölgesi sınırları içerisinde gerçekleşen olay nedeniyle Yalova İli Yerel Yönetimleri Katı Atık Tesisleri Yapma ve İşletme Birliği'ne (YAKAB) 5 milyon 34 bin lira tutarında idari para cezası uygulanmıştır.

Söz konusu olay, yalnızca bir atık hattındaki tıkanıklık olarak değerlendirilmemelidir. Arıtılmamış atık suyun çevreye ve denize ulaşması; tesislerin işletilmesi, altyapının bakımı, olası arızalara karşı alınan önlemler, atık suların kontrolü ve kamu kurumlarının denetim sorumlulukları bakımından kapsamlı bir incelemeyi zorunlu kılmaktadır. Çevre kirliliği meydana geldikten sonra idari para cezası uygulanması önemlidir; ancak asıl amaç, kirliliğin ortaya çıkmasını önlemek ve çevreye verilen zararı en aza indirecek önlemleri zamanında almaktır.

Yalova'nın deniz kirliliği sorunu, tek bir olayla ele alınamayacak kadar geniş bir çevresel sorumluluk alanını kapsamaktadır. Atık depolama tesisleri, kanalizasyon ve atık su altyapısı, arıtma sistemleri, sanayi faaliyetleri, deniz taşımacılığı, kıyı kullanımı ve akarsular aracılığıyla denize ulaşan atıklar bütüncül bir yaklaşımla değerlendirilmelidir. Nitekim Yalova İl Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Müdürlüğü'nün 2024 yılı çevre durum raporunda da deniz çöpleri açısından kıyılardaki bilinçsiz kullanım, yolcu taşımacılığı, Marmara Denizi'ne dökülen akarsuların taşıdığı çöpler, rüzgar ve akıntı nedeniyle Türkiye'nin en fazla nüfusuna sahip İstanbul'un çöplerinin Altınova ilçesinde yer alan Hersek Lagünü'ne sürüklenmesi ve burada yoğun bir deniz çöpleri kirliliği oluşturması başlıca sorunlar olarak sıralanmaktadır.

Deniz kirliliği, deniz ekosistemine zarar vermesinin yanı sıra balıkçılık faaliyetlerini, kıyı turizmini ve vatandaşların. temiz ve güvenli plajlara erişimini de olumsuz etkileyebilecek sonuçlar doğurmaktadır. Bu nedenle kirliliğin kaynağında önlenmesi, atık su arıtma sistemlerinin etkin biçimde işletilmesi, altyapı hatlarının düzenli olarak kontrol edilmesi, çevresel denetimlerin süreklilik kazanması ve kirlenmeden etkilenen alanlarda gerekli iyileştirme çalışmalarının yürütülmesi gerekmektedir.

Uygulanan idari yaptırımların caydırıcılığının, çevreye verilen zararın giderilmesine yönelik çalışmaların ve sorumlulukların yerine getirilip getirilmediğinin de değerlendirilmesi büyük önem taşımaktadır. Özellikle kamu kurumları ve yerel yönetimlerin sorumluluk alanlarında bulunan Türkiye Büyük Millet Meclisi tesislerde çevre güvenliğinin sağlanması, arıza ve taşma risklerinin önceden belirlenmesi, acil müdahale planlarının hazırlanması ve deniz suyu kalitesinin düzenli olarak izlenmesi önemlidir.

Yalova'da deniz kirliliğine neden olan etkenlerin, atık yönetimi ve arıtma altyapısındaki eksikliklerin, denetim süreçlerinin ve kurumlar arasındaki görev dağılımının bütün yönleriyle araştırılması gerekmektedir. Kirliliğe yol açan olayların tekrarlanmaması için alınması gereken teknik, idari ve hukuki tedbirlerin belirlenmesi; sorumlulukların açık biçimde ortaya konulması ve Marmara Denizi'nin korunmasına yönelik kalıcı bir yol haritası hazırlanması amacıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından bir Meclis Araştırması açılması zorunludur.

[PDF s. 5: okunamayan sayfa (el yazısı, imza, mühür ya da Türkçe dışı yazı) — metne alınmadı]

Metin TBMM’deki PDF’ten otomatik okundu. Yanlış okunan bir yer görürseniz bildirin. Hata bildir

ÖNERGEYİ İMZALAYANLAR

İmzacılar

20 İMZA
CHP 20

İmzacıların partisi, imza tarihindeki partisidir.

Bu sayfayı paylaş

X WhatsApp Telegram Facebook