2 Eylül 2026 tarihinde Marmara Denizinde yaşanan gemi kazasının tüm yönleriyle araştırılarak benzer kazaların önlenmesi için alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Kayıp mürettebatın aileleri, çalışmaların ağırlıklı olarak deniz yüzeyinde yürütüldüğünü, batıkta ve çevresindeki deniz tabanında yeterli arama yapılmadığını belirtmektedir. Ailelerin aktardığına göre yaklaşık 720 metre derinlikte bulunan geminin bir bölümünün çamura saplanmış olması ve mevcut ekipmanların yetersizliği gerekçe gösterilerek geminin çıkarılamayacağı bildirilmiştir. Ancak bu sonuca hangi ölçüm, görüntüleme ve mühendislik incelemeleriyle ulaşıldığını ortaya koyan yazılı ve gerekçeli teknik rapor kendileriyle paylaşılmamıştır.

Bir operasyonun teknik açıdan mümkün olup olmadığına ilişkin değerlendirme; batığın yapısal durumu, deniz tabanının özellikleri, çevresel koşullar ve kullanılabilecek müdahale sistemleri birlikte incelenerek yapılmalıdır. Mevcut ekipmanın yetersizliği ile bütün teknik seçeneklerin uygulanamaz olması farklı durumlardır. Kamu kurumlarının kendi imkânlarının sınırına ulaşması hâlinde hizmet alımı, uluslararası iş birliği ve uzman kuruluşların desteği seçeneklerinin değerlendirilip değerlendirilmediği açıklığa kavuşturulmalıdır. Ayrıca geminin bütünüyle çıkarılması ile kayıp mürettebata batık içinde veya çevresinde ulaşılması ayrı ayrı ele alınmalıdır. Enkazın kaldırılmasına ilişkin güçlükler, dip taraması ve robotik keşif imkânlarının da bulunmadığı anlamına gelmemektedir. Batığın çevresinin ayrıntılı biçimde görüntülenmesi, mevcut açıklıklardan kapalı bölmelere erişilmesi, uygun kısımlarda kontrollü erişim açıklıkları oluşturulması veya belirli bölümlerin kaldırılması gibi seçeneklerin uygulanabilirliği bağımsız uzmanlarca incelenmelidir. Ailelerin aktardığı, batış sırasında güvertede üç kişinin görüldüğüne ilişkin tanık beyanlarının arama planlamasına nasıl yansıtıldığı da araştırılmalıdır.

Silivri Limanı'nda bekleyişlerini sürdüren aileler, 17 Eylül'den bu yana düzenli bilgilendirilmediklerini, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığından görüşme talep etmelerine rağmen randevu alamadıklarını ve kendilerine bildirilen ziyaretin gerçekleşmediğini ifade etmektedir. Yakınlarının akıbetini öğrenmeye çalışan insanların, çalışmalar hakkında bilgiye ulaşmak için sürekli kamu makamlarının kapısını çalmak zorunda bırakılması kabul edilemez. Bilgilendirme; teknik terimlerle yapılan genel açıklamalarla sınırlı tutulmamalı, yürütülen işlemleri, elde edilen bulguları ve sonraki adımları içermelidir.

Ailelerin yakınlarına ait bir mezar taşı talebi, belirsizliğin yarattığı ağır insani sonuçları ortaya koymaktadır. Arama sürecindeki her kararın gerekçeli olması, ailelerin doğrudan muhatap alınması ve uygulanabilir seçenekler tüketilmeden çalışmalardan vazgeçilmemesi kamusal sorumluluğun gereğidir.

Araştırmanın bir diğer boyutu kazanın meydana gelmesine yol açan koşullardır. Gemilerin seyir ve manevraları, aralarındaki telsiz görüşmeleri, trafik izleme sistemlerindeki kayıtlar, tehlikenin fark edilmesi ile müdahale arasındaki süre ve ilk yardım çağrılarının zamanlaması incelenmelidir. Geminin kısa sürede batmasının nedenleri; yapısal bütünlük, su geçirmez bölmeler, yükleme koşulları, bakım ve denetim süreçleri ile can kurtarma donanımının işlerliği bakımından uzman değerlendirmesine tabi tutulmalıdır. Armatörlerin, işletmecilerin ve ilgili kamu kurumlarının sorumlulukları somut veriler üzerinden belirlenmelidir.

Kazaya ilişkin adli süreçlerin yürütülmesi, Meclisin kamusal denetim sorumluluğunu ortadan kaldırmamaktadır. Delillerin korunması ve yetkili makamlarla paylaşılması yanında, denizcilik güvenliği ve derin deniz arama kapasitesindeki yapısal eksikliklerin belirlenmesi de gereklidir. Kullanılan ekipmanın yeterliliği, uzman personel kapasitesi, acil durum planları, kurumlar arası görev dağılımı ve ihtiyaç hâlinde dış destek sağlama mekanizmaları bu kapsamda değerlendirilmelidir.

Bu nedenlerle; kazanın ve arama sürecinin bağımsız uzmanların katkısıyla incelenmesi, olası ihmallerin ortaya çıkarılması, kayıp denizcilere ulaşılmasını sağlayabilecek yöntemlerin belirlenmesi, ailelere düzenli bilgi verilmesi ve benzer faciaların önlenmesine yönelik idari, teknik ve yasal tedbirlerin geliştirilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılması gerekmektedir.