İçişleri Bakanlığına ilişkin 2025 yılı Sayıştay denetim raporlarında yer alan bulguların araştırılarak alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Alacakları, silinen alacaklar, bütçe dışı avans ve krediler, sermaye transferleri ve devam eden "yatırımların kamu kaynaklarının korunması bakımından incelenmesi; bu işlemlerde varsa kamu zararının ve sorumlularının belirlenmesi, alacakların tahsili ve kaynak kullanımının denetlenmesi için alınması gereken önlemlerin tespit edilmesi amacıyla Anayasa'nın 98'inci, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 104'üncü ve 105'inci maddeleri uyarınca bir Meclis araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz.

GEREKÇE

İçişleri Bakanlığının 2025 yılı Sayıştay raporunda mali tablolara olumlu görüş verilmiş, "Denetim Bulguları" bölümüne yer verilmemiştir. Bu nedenle rapordan kesinleşmiş bir kamu zararı veya belirli bir usulsüzlük sonucu çıkarılması mümkün değildir. Bununla birlikte, Bakanlığın kamu alacaklarının tahsili ve kaynaklarının kullanımına ilişkin mali veriler, Meclisin bilgi edinme ve bütçe denetimi kapsamında ayrıntılarıyla incelenebilir.

2025 yılı bilançosunda Kişilerden Alacaklar Hesabı 88.091.479,46 TL'dir. Faaliyet sonuçları tablosunda ise Silinen Alacaklardan Kaynaklanan Giderler 5.271.127,58 TL olarak gösterilmiştir. Bu tutarların hangi işlemlerden doğduğu, şne. kadarının kamu zararından kaynaklandığı, alacakların takip ve tahsil durumu ile silme kararlarının hukuki dayanakları açıklığa kavuşturulmalıdır. Silinen alacakların tamamının usulsüz veya aynı yıl sonu alacak bakiyesinin parçası olduğu varsayılamaz. :

Bütçe Dışı Avans ve Krediler Hesabında bulunan 1.447,463.487,00 TL'nin hangi kişi, kurum ve projelere ilişkin olduğu, mahsup süreleri, teminat durumu ve varsa süresi geçen tutarları belirlenmelidir. Bu bakiyenin bulunması kendiliğinden kamu zararı oluşturmaz; ancak tahsil veya mahsup işlemlerinin süresinde yürütülüp yürütülmediği araştırılmalıdır.

Sermaye transferlerinde başlangıç ödeneği 218.815.000 TL'den 10.585.224.105,59 TL'ye yükselmiş, 10.365.881.657,27 TL harcama yapılmıştır. Ödenek artışının kararları, aktarılan kaynakların amaçları, yararlanıcı kurum ve projeler ile kullanım ve sonuç denetimleri ortaya konulmalıdır. Faaliyet sonuçlarında yer alan 9.686.607.737,17 TL Diğer Giderlerin içeriği de açıklanmalıdır. Bu kalemlerin büyüklüğü, tek başına hukuka aykırılık veya zarar kanıtı değildir.

Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabındaki 16.010.352.376,90 TL'nin proje bazında dağılımı, işlerin süreleri ve tamamlanma durumları belirlenmelidir. Gecikmiş veya durdurulmuş proje varsa nedenleri, ek maliyetler ve yüklenici sorumluluklarına ilişkin işlemler incelenmelidir. Söz konusu bakiye, hesap niteliği gereği devam eden yatırımları gösterir; projelerin geciktiği sonucunu tek başına doğurmaz.

Raporda iç denetim çalışmalarının bulunduğu ve iç kontrol çalışmalarının genel olarak tamamlandığı belirtilirken, 25 iç denetçi kadrosundan 7'sinin dolu olduğu görülmektedir. Mevcut denetim kapasitesinin merkez ve taşra birimleri ile büyük tutarlı kaynak kullanımını ne ölçüde kapsadığı ve tespitlerin nasıl izlendiği değerlendirilmelidir.

Araştırma, mali tablo bakiyelerini peşinen kamu zararı olarak nitelendirmeden, işlemlerin dayanak belgeleri ve denetim sonuçları üzerinden yürütülmelidir. Varsa kaynak kaybının tutarı, sorumluları ve tahsil süreci belirlenmeli; kamu kaynaklarının korunması için alınacak önlemler ortaya konulmalıdır. Bu amaçla bir Meclis araştırması komisyonu kurulması gereklidir.