İçeriğe atla

28. DÖNEM · 592 VEKİL · SON GÜNCELLEME

Ara
MECLİS’TE BUGÜN
MECLİS ARAŞTIRMASI ÖNERGESİ · 10/4831 GÜNDEME GİRECEK

12 Nisan 2026 tarihinde Hakkari'de meydana gelen heyelan sonucu Entegre Katı Atık Tesisi'nin hasar görmesinin etkilerinin araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Son güncelleme: Kaynak: TBMM

İlk imza: Öznur Bartin Hakkari · DEM Parti ve 19 milletvekili ·

Meclis araştırması önergesi, bir konuda bilgi edinmek için TBMM’nin araştırma komisyonu kurmasını ister. Önerge Genel Kurul’da öngörüşmeyle oylanır; kabul edilirse araştırma komisyonu kurulur.

Önerge metni

PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Hakkâri'de yaklaşık 30 milyon euroya mal olduğu belirtilen Entegre Katı Atık Tesisi'nin 12 Nisan 2026 tarihinde meydana gelen heyelan sonucunda kullanılamaz hâle gelmesi, kamu kaynaklarının etkin kullanımı, yatırımın yer seçimi ve denetim süreçleri ile çevre ve halk sağlığının korunması bakımından ciddi soru işaretleri doğurmuştur. Tesisin devre dışı kalmasıyla Yüksekova'nın Akocak köyü mevkii ve uluslararası İpekyolu güzergâhında ortaya çıkan çöp birikimi, çevresel riskleri ve atık yönetimindeki aksaklıkları derinleştirmiştir. Sorunun daha önce de Bakanlığın dikkatine sunulmasına rağmen kalıcı bir çözüme kavuşturulamaması, konunun bütün yönleriyle incelenmesini zorunlu kılmaktadır. Bu nedenle tesisin yer seçimi, projelendirme, yapım, denetim ve kabul süreçlerinin; meydana gelen kamu zararının boyutlarının ve olası idari sorumlulukların araştırılması, mevcut çevresel risklerin giderilmesi, zararın telafisine yönelik adımların belirlenmesi ve yeni tesisin ivedilikle kurulması için gerekli tedbirlerin tespit edilmesi amacıyla bir Araştırma Komisyonu kurulmasını ve bu hususta Anayasa'nın 98'inci İçtüzüğün 104'üncü ve 105'inci maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederim.

GEREKÇE

Hakkâri'de 17 Şubat 2024 tarihinde hizmete açılan ve yaklaşık 30 milyon euroya mal olduğu belirtilen Entegre Katı Atık Tesisi'nin, 12 Nisan 2026 tarihinde meydana gelen heyelan sonucunda ağır hasar alarak kullanılamaz hâle gelmesi; kamu kaynaklarının yönetimi, çevresel risklerin denetimi ve idari sorumluluk bakımından ciddi bir hesap verebilirlik sorunudur. Halkın vergileriyle gerçekleştirilen böylesine büyük bir yatırımın kısa sürede işlevsiz kalması karşısında, kamu zararının boyutları açıklanmalı ve bu sonuca yol açan süreçler bütün yönleriyle araştırılmalıdır.

Metnin tamamını göster (10 paragraf daha)Metni kısalt

Kamuoyuna yansıyan bilgilere göre tesisin yer seçimi süreci 2013 yılında başlamış, 2019 yılında Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) olumlu kararı alınmış, inşaatına 1 Temmuz 2020 tarihinde başlanmış ve geçici kabulü 31 Ekim 2023 tarihinde yapılmıştır. Yatırımın hizmete açılmasından yaklaşık iki yıl sonra kullanılamaz hâle gelmesi; yer seçiminin bilimsel dayanakları, jeolojik ve jeoteknik etütlerin yeterliliği, heyelan risklerinin öngörülüp öngörülmediği ve yapım, denetim ve kabul süreçlerinin mevzuata uygunluğu konusunda ciddi soru işaretleri doğurmaktadır. Heyelanın meydana gelmesi, kamu idaresinin sorumluluğunu kendiliğinden ortadan kaldırmaz; olası ihmal ve denetim eksiklikleri bağımsız biçimde araştırılmalıdır.

Tesisin devre dışı kalmasının ardından Yüksekova'nın girişindeki Akocak köyü mevkisinde ve uluslararası İpekyolu güzergâhında çöp yığınlarının oluştuğu, kötü koku ve çevre kirliliğinin arttığı kamuoyuna yansımıştır. Atıkların yağışlarla dere yataklarına taşınması; su kaynakları, toprak, hayvancılık, yaban hayatı ve insan sağlığı bakımından ciddi riskler oluşturmaktadır. Mevcut atıklar ivedilikle kaldırılmalı, çevresel ölçümler yapılmalı ve halk sağlığını koruyacak önlemler gecikmeksizin uygulanmalıdır.

Ekolojik adalet ilkesi gereğince çevresel yıkımın bedeli halka, kırsal yerleşimlere ve geçimini hayvancılıkla sağlayan yurttaşlara ödetilemez. Yerel yönetimlerin, meslek odalarının, bilim insanlarının, çevre örgütlerinin ve bölge halkının karar süreçlerine katılımı, demokratik ve katılımcı çevre politikalarının temel unsurlarındandır.

Hakkâri'deki çöp sorununu daha önce de Bakanlığın dikkatine sunduğumuz hâlde gerekli ve sonuç alıcı girişimlerin yapılmaması kabul edilemez. Önceki önergelerimizin nasıl değerlendirildiği, hangi tedbirlerin alındığı ve sorunun neden kalıcı biçimde çözülemediği açıklanmalıdır.

Yaklaşık 30 milyon euroluk yatırımın kullanılamaz hâle gelmesi karşısında kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli kullanılıp kullanılmadığı belirlenmeli; oluşan zararın tespiti ve telafisi için somut adımlar atılmalıdır.

Bakanlığın sorumluluğu yalnızca yeni bir tesis yapılacağını duyurmakla sınırlı değildir. Mevcut çöp sorunu için acil eylem planı hazırlanmalı; yeni tesisin güvenli yer seçimi, finansmanı, yapımı ve hizmete alınması belirli bir takvime bağlanmalıdır. Teknik ve idari süreçler bağımsız biçimde incelenmeli; ihmal, kusur veya mevzuata aykırılık tespit edilmesi hâlinde sorumlular hakkında gerekli idari, mali ve hukuki işlemler yürütülmeli, kamu zararı belirlenirse ilgili mevzuat çerçevesinde tahsili ve telafisi sağlanmalıdır.

Hakkâri halkı sağlıklı bir çevrede yaşama hakkının ertelenmesini, milyonlarca euroluk kamu yatırımının akıbetinin belirsiz bırakılmasını ve çevresel sorunların geçici tedbirlerle sürüncemede tutulmasını hak etmemektedir. Çöp sorununun ne zaman kalıcı olarak çözüleceği, yeni tesisin hangi tarihte hizmete alınacağı, kamu zararının nasıl telafi edileceği ve sorumluların nasıl hesap vereceği Bakanlık tarafından açık, somut ve denetlenebilir biçimde ortaya konulmalıdır.

Bu nedenle tesisin yer seçimi, projelendirme, yapım, denetim ve kabul süreçlerinin; meydana gelen kamu zararının boyutlarının ve olası idari sorumlulukların araştırılması, mevcut çevresel risklerin giderilmesi, zararın telafisine yönelik adımların belirlenmesi ve yeni tesisin ivedilikle kurulması için gerekli tedbirlerin tespit edilmesi amacıyla bir Araştırma Komisyonu kurulmasını ve Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederim.

Hans Olun w.. *. — yaz geri

20 Da $ YUK —

Metin TBMM’deki PDF’ten otomatik okundu. Yanlış okunan bir yer görürseniz bildirin. Hata bildir

ÖNERGEYİ İMZALAYANLAR

İmzacılar

20 İMZA
DEM Parti 20

İmzacıların partisi, imza tarihindeki partisidir.

Bu sayfayı paylaş

X WhatsApp Telegram Facebook