Radyoterapi teknikerlerinin atama ve istihdam sorunları ile radyoterapi hizmetlerinde yaşanan sorunların araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Kanser tedavisinin temel yöntemlerinden biri olan radyoterapi, özel donanım ve uzmanlık gerektiren, multidisipliner bir sağlık hizmetidir. Radyoterapi teknikerleri, radyasyon onkolojisi uzmanlarının belirlediği tedavi planlarının uygulanmasında, hastaların tedaviye hazırlanmasında, doğru konumlandırılmasında ve radyasyon güvenliğinin sağlanmasında önemli görevler üstlenmektedir. Bu hizmetlerin güvenli, etkili ve kesintisiz biçimde sunulması, yeterli sayıda eğitimli sağlık çalışanının istihdam edilmesiyle yakından ilişkilidir.

Buna karşın Türkiye'de radyoterapi programlarından mezun olan sağlık teknikerlerinin kamu istihdamına erişiminde önemli sorunlar yaşanmaktadır. ÖSYM'nin KPSS-2024/5, KPSS-2025/4 ve KPSS-2025/5 dönemlerine ilişkin tercih kılavuzları, radyoterapi teknikerleri için sınırlı sayıda kontenjan açıldığını göstermektedir. Bu durum, atama bekleyen mezunların istihdam olanakları ile kamu sağlık kuruluşlarının mevcut ve gelecekteki personel ihtiyaçlarının hangi ölçütlerle belirlendiği sorusunu gündeme getirmektedir. Sağlık alanında yetişmiş insan gücünün etkin biçimde değerlendirilmesi hem kamusal kaynakların verimli kullanılması hem de toplumun nitelikli sağlık hizmetlerine erişimi bakımından önem taşımaktadır. Üniversitelerin radyoterapi programlarına kabul edilen öğrenci sayıları, yıllık mezun sayıları ve kamu sağlık kuruluşlarının personel ihtiyaçları arasında sağlıklı bir planlama yapılması gerekmektedir. Ancak mezun sayıları, mevcut istihdam kapasitesi, boş kadrolar ve geleceğe dönük personel ihtiyacına ilişkin kapsamlı ve güncel verilerin kamuoyuyla yeterince paylaşılmaması, bu alandaki sorunların bütünlüklü biçimde —değerlendirilmesini güçleştirmektedir.

Diğer taraftan, radyoterapi hizmetlerinin sunumunda tıbbi cihaz ve teknolojik altyapı yatırımlarının artırılması kadar, bu cihazların etkin ve güvenli biçimde kullanılabilmesi için gerekli sağlık personelinin istihdam edilmesi de önem taşımaktadır. Radyoterapi merkezlerinin illere göre dağılımı, cihazların kullanım kapasitesi, personel başına düşen iş yükü ve hastaların tedaviye erişim süreleri birlikte değerlendirilmelidir. Özellikle radyoterapi hizmetlerine erişimin sınırlı olduğu bölgelerde hastaların başka illere sevk edilmesi, ulaşım ve konaklama giderleri ile tedavi süreçlerinde yaşanabilecek gecikmelerin araştırılması önem taşımaktadır. Radyoterapi teknikerlerinin çalışma koşulları da sağlık hizmetlerinin niteliğiyle doğrudan ilişkilidir. Personel yetersizliğinin iş yüküne etkisi, vardiyalı çalışma düzeni, mesleki görev ve yetki sınıfları, radyasyon güvenliği tedbirleri ve farklı meslek gruplarının radyoterapi birimlerinde görevlendirilmesine ilişkin uygulamalar kapsamlı biçimde incelenmelidir. Sağlık çalışanlarının mesleki yeterliliklerine uygun görevlerde, güvenli ve insana yakışır koşullarda çalışması, hastaların güvenli tedavi hizmetine erişiminin de temel unsurlarındandır.

Atama bekleyen radyoterapi teknikerleri, mesleki eğitimlerine uygun alanlarda istihdam edilmek ve kamu sağlık kuruluşlarının personel ihtiyacının karşılanması amacıyla 500 kişilik atama kontenjanı açılmasını talep etmektedir. Bu talep, mezunların istihdam beklentileriyle birlikte kanser tedavi hizmetlerinin mevcut ve gelecekteki ihtiyaçları bakımından da değerlendirilmelidir. Kamu hastanelerindeki gerçek personel ihtiyacının bilimsel ve nesnel ölçütlerle belirlenmesi, istihdam planlamasının şeffaf biçimde yürütülmesi ve eğitim politikalarıyla sağlık hizmetlerinin ihtiyaçları arasında uyum sağlanması gerekmektedir.

Bu kapsamda radyoterapi teknikerlerinin atama ve istihdam sorunlarının nedenlerinin, kamu sağlık kuruluşlarındaki mevcut personel kapasitesinin, radyoterapi hizmetlerinin bölgesel dağılımının, çalışma koşullarının ve personel yetersizliğinin kanser tedavi hizmetlerine olası etkilerinin araştırılması önem taşımaktadır. Mezunların istihdam olanaklarının geliştirilmesi, sağlık hizmetlerine erişimde bölgesel eşitsizliklerin giderilmesi ve nitelikli sağlık insan gücü planlamasının oluşturulması için gerekli yasal, idari ve kurumsal düzenlemelerin belirlenmesi amacıyla Meclis araştırması açılması gerekmektedir.