Sağlık teknisyenleri, sağlık teknikerleri ve lisans mezunu sağlık meslek mensuplarının istihdam alanında yaşadığı sorunların araştırılarak bu sorunların giderilmesi için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

ÖSYM'nin verilerine göre Sağlık Bakanlığının KPSS-2025/4 yerleştirmesinde 8.634 Hisans, 5.199 ön lisans ve 1.509 ortaöğretim olmak üzere toplam 15.342 pozisyona yerleştirme yapılmıştır. Bu yerleştirmeye 227.700 aday tercih başvurusunda bulunmuştur. Başka bir ifadeyle, tercih yapan aday sayısı açılan kontenjanın yaklaşık 14,8 katına ulaşmıştır. Bu tablo, kamu istihdamına yönelik talebin büyüklüğünü göstermektedir. Ancak toplam kontenjan sayıları, sağlık mesleklerinin her birine ne ölçüde istihdam olanağı sağlandığını ortaya koymamaktadır.

Sağlık Bakanlığının 2025 yılında gerçekleştirdiği merkezi alımlarda branşlar arasında belirgin kontenjan farklılıkları bulunmaktadır. Ön incelemeye konu olan kontenjan dağılımlarına göre psikolog, fizyoterapist, diyetisyen, ergoterapist, odyolog ve radyoterapi teknikeri gibi mesleklerde açılan kadrolar, toplam alımlar içerisinde sınırlı kalmıştır. Bu farklılıkların sağlık kuruluşlarının gerçek personel ihtiyacı, hizmet yoğunluğu ve mezun sayılarıyla hangi ölçüde örtüştüğü açıklığa kavuşturulmalıdır.

İstihdam sorununun önemli bir boyutunu sağlık teknisyenleri ve teknikerleri oluşturmaktadır. Tıbbi laboratuvar, tıbbi görüntüleme, anestezi, ilk ve acil yardım, ameliyathane hizmetleri, diyaliz, radyoterapi, ağız ve diş sağlığı, patoloji laboratuvar teknikleri, elektronörofizyoloji ve nükleer tıp gibi alanlarda eğitim gören mezunlar, mesleki yeterliliklerine uygun kadrolarda çalışma talebini dile getirmektedir. Sağlık meslek Lisesi mezunlarının kamudaki istihdam olanakları ve mesleki görev tanımları da bu sorunun bir parçasıdır.

Türkiye İstatistik Kurumunun 2025 yılı Yükseköğretim İstihdam Göstergeleri'ne göre sağlık ve refah alanında ücretli çalışan lisans mezunlarının %80,4'ü eğitim alanlarıyla uyumlu mesleklerde çalışırken bu oran ön lisans mezunlarında %44,3 düzeyindedir. Aradaki 36,1 puanlık fark, özellikle sağlık teknikerlerinin aldıkları eğitime uygun işlerde çalışma olanaklarının araştırılması gerektiğini göstermektedir. Bu oranlar geniş eğitim alanlarını kapsamakta olup tek tek sağlık branşlarının istihdam durumunu göstermemektedir.

TÜİK'in aynı dönem verilerine göre sağlık ve refah alanındaki lisans mezunlarının kayıtlı istihdam oranı %84,5 düzeyindedir. Ancak kayıtlı istihdam oranı, mezunların kendi mesleklerini yapıp yapmadığını veya kamuda istihdam edilip edilmediğini tek başına ortaya koymamaktadır. Bu nedenle mezunların kamu, özel sektör ve meslek dışı çalışma durumlarının branş bazında incelenmesine ihtiyaç bulunmaktadır.

Sağlık Bakanlığının personel planlamasına ilişkin verileri de istihdam politikalarının değerlendirilmesi bakımından önem taşımaktadır. HEP-SEN tarafından 25 Haziran 2026 tarihli Personel Dağılım Cetveli üzerinden yapılan karşılaştırmaya göre sağlık teknikeri unvanı için planlanan personel sayısı 2025 yılında 53.641 iken 2026 yılında 58.693'e yükselmiştir. Bu, 5.052 kişilik planlama artışı anlamına gelmektedir. Aynı dönemde hemşireler için planlanan sayı 210.926'dan 213.653'e, ebeler için 58.741'den 59.364'e, fizyoterapistler için 5.769'dan 5.906'ya, diyetisyenler için 4.090'dan 4.246'ya ve psikologlar için 4.290'dan 4.463'e yükselmiştir.

-Bu veriler, Bakanlığın farklı meslek grupları için personel planlamasında artış öngördüğünü göstermektedir. Ancak Personel Dağılım Cetvellerindeki sayılar, fiilen çalışan personel veya boş kadro sayısıyla aynı anlama gelmemektedir. Planlanan personel sayıları ile mevcut personel sayıları arasındaki farkın branş, il ve sağlık tesisi düzeyinde açıklanması, gerçek personel ihtiyacının belirlenmesi açısından gereklidir. Ayrıca 2026 yılı içerisinde güncellenen cetveller arasındaki değişikliklerin gerekçeleri de incelenmelidir.

Sağlık hizmetlerindeki personel kapasitesi bakımından uluslararası karşılaştırmalar da önemli sorunlara işaret etmektedir. Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütünün (OECD) Health at a Glance 2025 raporuna göre Türkiye'de bin kişiye düşen aktif hemşire sayısı 2,9 iken OECD ortalaması 9,2'dir. Türkiye'deki oran, OECD ortalamasının yaklaşık üçte biri düzeyindedir. Aynı raporda bin kişiye düşen aktif hekim sayısı Türkiye'de 2,4, OECD ortalamasında 3,9 olarak belirtilmiştir. Türkiye'de kişi başına sağlık harcaması satın alma gücü paritesine göre 2.309 dolar, OECD ortalaması ise 5.967 dolar düzeyindedir.

Diğer yandan sağlık alanındaki eğitim programlarının sayısı ve öğrenci kontenjanları ile kamunun uzun vadeli personel ihtiyacı arasındaki ilişkinin yeterince kurulup kurulmadığı da araştırılmalıdır. Sağlık meslek liseleri, meslek yüksekokulları ve üniversitelerin ilgili bölümlerinden mezun olanların sayıları, yıllık atama kontenjanları ve sağlık kuruluşlarının ihtiyaçları birlikte ele alınmalıdır. Yükseköğretim Kurulu, Milli Eğitim Bakanlığı ve Sağlık Bakanlığı arasında bu konuda yürütülen planlama çalışmalarının sonuçları kamuoyuyla paylaşılmalıdır.

Sağlık kuruluşlarında hizmet alımı yoluyla yürütülen işlerin kapsamı, bu alanlarda çalışan personelin mesleki yeterlilikleri, sağlık teknisyenleri ve teknikerlerinin görev tanımlarına uygun istihdam edilmesi ve kamu hizmetlerinin nitelikli sağlık personeli eliyle yürütülmesi de araştırılması gereken konular arasındadır.

Bu nedenlerle sağlık teknisyenleri, sağlık teknikerleri ve lisans mezunu sağlık meslek mensuplarının istihdam sorunlarının, branşlar arasındaki kadro dağılımının, sağlık kuruluşlarındaki personel ihtiyacının, eğitim ve istihdam politikaları arasındaki uyumsuzlukların ve 2027 yılı personel planlamasının bütün yönleriyle araştırılması amacıyla Meclis araştırması açılması gerekli görülmektedir.

17 DALAN —— e Sona 20 TÜR