Dünya Sağlık Örgütü Tütün Kontrolü Çevre Sözleşmesi doğrultusunda ulusal tütün kontrol politikaları gözden geçirilerek artan tütün ürünü tüketiminin araştırılması ve alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Türkiye, DSÖ Tütün Kontrolü Çerçeve Sözleşmesi'ni (TKÇS) 2004 yılında TBMM'de onaylayarak yürürlüğe koymuş ve mevzuat alanında attığı adımlarla geçmişte uluslararası alanda örnek gösterilen kazanımlar elde etmiştir. Ne var ki, son 15 yıllık süreçte kamusal denetimlerin zayıflaması ve piyasa dinamiklerinin çok uluslu tütün tekellerinin lehine dönüşmesi neticesinde ulusal tütün kontrol mücadelesi ciddi bir gerileme dönemine girmiştir.

Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı (OECD) ve TÜİK sağlık verileri incelendiğinde, Türkiye OECD ülkeleri arasında günlük sigara kullanım oranının en yüksek olduğu ülkelerin başında gelmektedir. Özellikle son yıllarda kadınlar ve 15-24 yaş arası genç nüfusta tütün kullanım oranlarındaki artış alarm verici boyutlara ulaşmıştır.

Uygulanan tarım ve piyasa politikaları sonucunda yerli tütün üreticisi tasfiye edilmiş, tütün çiftçisi sayısı düzenli olarak azalmıştır. Tütün mamullerinde yerli tütün kullanım oranı dramatik şekilde gerilerken, sektör %80'in üzerinde ithal tütüne ve dolayısıyla küresel tütün tekellerine bağımlı hale getirilmiştir.

Yurt içi sigara satışları rekor seviyelere tırmanarak 135 milyar adedin üzerine çıkmıştır. Sigaranın yanı sıra makaron, sarmalık kıyılmış tütün, nargilelik tütün ve puro/sigarillo gibi ürünlerin tüketimi katlanarak artmıştır. Ayrıca yeni nesil elektronik sigara ve ısıtılmış tütün mamulleri gibi yasadışı veya gri alanda satışı yapılan ürünler, özellikle çocukları ve gençleri hedef alan ciddi bir tehdit haline gelmiştir.

Kapalı alanlarda tütün mamulü tüketimini yasaklayan 4207 sayılı Kanun hükümleri uygulamada ve sahada denetim yetersizliği nedeniyle fiilen aşınmıştır. Perakende satış noktalarında teşhir yasaklarına, yaş sınırına ve lisans kurallarına uyulmasında ciddi denetim boşlukları oluşmuştur.

Tütün bağımlılığı; KOAH, koroner arter hastalıkları, serebrovasküler rahatsızlıklar ile akciğer ve larinks kanseri başta olmak üzere ağır kronik hastalıkların ve önlenebilir ölümlerin temel sorumlusudur. Bu durum hem vatandaşlarımızın yaşam kalitesini ve süresini düşürmekte hem de kamu sağlık bütçesine ve Sosyal Güvenlik Kurumu'na devasa bir tedavi maliyeti yüklemektedir.

Tütünle mücadele, yalnızca bireysel bir tercih sorunu değil; kamusal irade, tavizsiz denetim, bağımsız tarım politikaları ve halk sağlığı sorunudur. Türkiye'nin küresel tütün şirketlerinin kâr kapısı haline getirilmesine, genç kuşakların nikotin bağımlılığına feda edilmesine seyirci kalınamaz.

Bu gerekçelerle; TBMM bünyesinde bir Araştırma Komisyonu kurularak, tütün salgınıyla mücadelede bugüne kadar uygulanan politikaların aksayan yönlerini ortaya ko mamulleri piyasasındaki denetimsizlikleri gidermek ve yurttaşları tütünden ko! "Tütün ve Tütün Ürünleri Kullanımının Yol Açtığı Sorunlar ve Çözüm Öneri Meclis Araştırması Komisyonu kurulması için gereğini arz ederiz.

MER

Tane

Sat ©