Halk Eğitimi Merkezlerinde görev yapan usta öğreticilerin çalışma koşullarının ve yaşadığı sorunların araştırılarak özlük haklarının iyileştirilmesi için alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Hayat boyu öğrenme, bireylerin yalnızca örgün eğitim döneminde değil, yaşamlarının her aşamasında bilgi ve becerilerini geliştirmelerini sağlayan temel bir eğitim alanıdır. Türkiye'de bu hizmetlerin vatandaşlara ulaştırılmasında Millt Eğitim Bakanlığı Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğüne bağlı Halk Eğitimi Merkezleri önemli bir görev üstlenmektedir. Mesleki becerilerden el sanatlarına, kültür ve sanattan spora, okuma-yazma eğitiminden dezavantajlı vatandaşlara yönelik çalışmalara kadar çok geniş bir alanda kurslar düzenlenmektedir.

Bu eğitim faaliyetlerinin önemli bir bölümü ise usta öğreticiler tarafından yürütülmektedir. Millf Eğitim Bakanlığının 2025 Yılı İzleme ve Değerlendirme Raporu'nda, 2025 yılında Halk Eğitimi Merkezleri ve olgunlaşma enstitülerinde 107.348 usta öğreticinin görev yaptığı açıklanmıştır. Bu sayı, usta öğreticilerin Türkiye'nin yaygın eğitim sistemindeki merkezi konumunu göstermektedir.

Ancak yaygın eğitim sisteminin önemli bir insan kaynağını oluşturan usta öğreticilerin çalışma statüsü ve özlük hakları bakımından ciddi sorunlar bulunmaktadır. Millif Eğitim Bakanlığının resmi Sıkça Sorulan Sorular bölümünde usta öğretici başvurularının her yıl yapıldığı, başvuruların Ücretli Usta Öğretici Başvuru Değerlendirme Formu üzerinden sıralandığı ve bu sıralamanın bir yıl süreyle geçerli olduğu belirtilmektedir.

Aynı resmi kaynakta usta öğreticilerin yasal olarak işçi statüsünde sayıl add Vep bu nedenle kıdem tazminatı ödenmediği ifade edilmektedir. 2026-2027 eğitin öğre in" * yılına ilişkin Halk Eğitimi Merkezi duyurularında da usta öğretici görevlend miğlerin ni, puan sıralaması ve kurum ihtiyacına göre gerçekleştirileceğiğ, başvurunun onaylanmasının görev garantisi anlamına gelmediği ve ancak kurs açılım aşsı-ve-ihtiyaç oluşması hâlinde görevlendirme yapılacağı belirtilmektedir. NEZ Ep

Bu sistem, özellikle uzun yıllar aynı branşta görev yapan usta öğreticiler açısından önemli bir belirsizlik yaratabilmektedir. Yıllarca aynı alanda eğitim veren, öğrencileriyle ve kursiyerleriyle deneyim kazanan, eğitim materyalleri ve uygulama konusunda uzmanlaşan usta öğreticilerin her eğitim-öğretim yılı başında yeniden başvuru yapmak zorunda kalması, mesleki deneyimin sistem içerisinde yeterince korunup korunmadığı sorusunu gündeme getirmektedir.

Usta öğreticilerin görev ve çalışma statülerinin açık, öngörülebilir ve sürdürülebilir bir hukuki çerçeve içerisinde düzenlenmesi gerekmektedir. Fiilen eğitim hizmeti veren ancak işçi veya öğretmen statüsünde değerlendirilmeyen usta öğreticilerin çalışma ilişkisinin niteliği, sahip oldukları haklar ve tabi oldukları yükümlülüklerin bütüncül olarak incelenmesine ihtiyaç duyulmaktadır. Özellikle kıdem tazminatı, izin, sosyal güvenlik, ücret, çalışma süresi, rapor, görev sürekliliği ve iş güvencesi gibi konularda mevcut sistemin çalışanlar bakımından ortaya çıkardığı sonuçların araştırılması gerekmektedir.

Usta öğreticilerin görevlendirilmesinde puanlama sistemi ile kurum ihtiyacının birlikte değerlendirilmesi anlaşılabilir olmakla birlikte, yıllarca aynı alanda görev yapan kişilerin deneyim ve fiilf hizmet sürelerinin sistem içerisinde ne ölçüde karşılık bulduğu araştırılmalıdır.

Usta öğreticilerin gelirleri fiilen üstlendikleri ders görevlerine bağlı olarak değişebilmektedir. Kursların açılmaması, kursiyer sayısının yeterli olmaması veya kurum ihtiyacının değişmesi gibi nedenlerle görev alamayan usta öğreticilerin gelirleri de doğrudan etkilenebilmektedir.

Ayrıca sigorta primlerinin fiilen alınan ek ders ücreti üzerinden hesaplanması nedeniyle çalışma süresi ile sosyal güvenlik bakımından kazanılan gün sayısı arasında farklılıklar oluşabilmektedir. Bakanlığın resmi SSS'sinde de usta öğreticilerin sigorta hesaplamasının 5510 sayılı Kanun'un 80'inci maddesi çerçevesinde ek ders ücretleri üzerinden yapıldığı belirtilmektedir. Bu sistemin emeklilik hakkı, sağlık güvencesi ve sosyal güvenlik bakımından uzun vadeli sonuçlarının araştırılması gerekmektedir.

Yıllarca Halk Eğitimi Merkezlerinde görev yapan usta öğreticilerin önemli bir mesleki bilgi ve deneyim birikimine sahip olduğu açıktır. Buna rağmen her yıl yeniden başvuru ve sıralama yapılması, uzun süre görev yapan kişiler açısından çalışma devamlılığının garanti edilememesine neden olabilmektedir. Bu nedenle belirli bir süre aktif olarak görev yapmış usta öğreticilerin hizmet sürelerinin görevlendirme süreçlerinde daha etkin biçimde dikkate alınması, deneyimli usta öğreticilerin sistem içinde korunması ve çalışma sürekliliğinin sağlanmasına yönelik alternatif modeller araştırılmalıdır.

Usta öğreticilerin talepleri doğrultusunda; Türkiye genelinde Halk Eğitimi Merkezlerinde görev yapan usta öğreticilerin mevcut çalışma koşullarının ortaya çıkarılması, Usta öğreticilerin çalışma statüsünün hukuki ve sosyal güyenli boyutlarıyla incelenmesi, Görevlendirme ve puanlama sisteminin objektiflik, $ Yanık, Yek, hizmet sürekliliği açısından değerlendirilmesi, Uzun yıllar görev yapan usta gereci üç kıdem ve deneyimlerinin korunmasına yönelik modellerin belirlenmesi, İl, sal g ve Tik bazında ihtiyaç ve kontenjan planlamasının geliştirilmesi, Ücret, izin, so ve diğer özlük haklarına ilişkin sorunların tespit edilmesi, Usta öğreti ileri BERR sürekliliğinin sağlanmasına yönelik alternatif modellerin araştırılması, Yeni usta öğreticilerin mesleki uyum ve yetiştirme süreçlerinin geliştirilmesi, Halk Eğitimi Merkezlerinin ihtiyaç duyduğu insan kaynağının sürdürülebilir biçimde planlanması, Usta öğreticilerin görüşleri alınarak mevcut mevzuatın yeniden değerlendirilmesi, Usta öğreticilerin çalışma koşullarını ve özlük haklarını güvence altına alacak yeni bir hukuki statünün oluşturulmasının gerekip gerekmediğinin araştırılması, Halk Eğitimi . Merkezlerinin yaygın eğitim sistemindeki rolünün güçlendirilmesi ve eğitim hizmetlerinin niteliğinin artırılması gerekmektedir.

Halk Eğitimi Merkezlerinde görev yapan usta öğreticilerin çalışma koşulları, görevlendirme sistemi, ücret ve sosyal güvenlik uygulamaları, kıdem ve deneyimlerinin korunması, özlük hakları ve mesleki statülerine ilişkin sorunların bütün yönleriyle araştırılması ve çözüm önerilerinin ortaya konulması adına gerekli çalışmaların başlatılması amacıyla Anayasa'nın 98 nci ve içtüzüğümüzün 104 ncü ve 105 nci maddeleri gereğince Meclis Araştırma Komisyonu açılmasını saygılarımla arz ederim.

YEN TİM)