İçeriğe atla

28. DÖNEM · 592 VEKİL · SON GÜNCELLEME

Ara
MECLİS’TE BUGÜN
MECLİS ARAŞTIRMASI ÖNERGESİ · 10/4924 GÜNDEME GİRECEK

Basın ve ifade özgürlüğü alanında yaşanan sorunların araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Son güncelleme: Kaynak: TBMM

İlk imza: Serhat Eren Diyarbakır · DEM Parti ve 19 milletvekili ·

Meclis araştırması önergesi, bir konuda bilgi edinmek için TBMM’nin araştırma komisyonu kurmasını ister. Önerge Genel Kurul’da öngörüşmeyle oylanır; kabul edilirse araştırma komisyonu kurulur.

Önerge metni

PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Türkiye'de genel olarak basın ve ifade özgürlüğünün önündeki engellerin, gazetecilere yönelik adli ve fiziki baskıların, sansür mekanizmalarının ve özelde Kürt basınına dönük artarak devam eden sistematik saldırıların, gözaltı, tutuklama, dijital engelleme ve kayyım uygulamalarının boyutlarının tespit edilmesi, halkın haber alma hakkının güvence altına alınması amacıyla Anayasa'nın 98'inci, TBMM İçtüzüğü'nün 104 ve 105'inci maddeleri gereğinceş bir Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz.

GEREKÇE

Dicle Fırat Gazeteciler Derneği'nin (DFG) 2025 Yılı ve 2026 Yılı Eylül Ayı Hak İhlalleri Raporları, Türkiye'de basın özgürlüğü alanında yaşanan ihlallerin yalnızca münferit müdahaleler olmadığını, idari ve yargısal mekanizmalarla yürütülen kurumsallaşmış bir baskı konseptine dönüştüğünü ortaya koymaktadır. DFG'nin tespitlerine göre, erişim engelleri ve hesap kapatma kararları haber içeriklerinin ötesine geçerek gazetecilerin şahsi hesaplarını, bağımsız yayın organlarını ve sivil toplum kuruluşlarını kapsayan kitlesel bir dijital sansür mekanizması halini almıştır. Milli güvenlik ve kamu düzeni gibi muğlak gerekçelerle alınan kararlara küresel dijital medya şirketleri de uyum sağlayarak sansüre ortak olmaktadır. Ev baskınları, kelepçeli muayene dayatmaları, adli kontrol tedbirleri, uzun tutukluluk süreleri, ekran karartmalar ve cezaevlerindeki sevk uygulamalarıyla basın emekçileri mesleklerini icra edemez hale getirilmektedir.

Metnin tamamını göster (4 paragraf daha)Metni kısalt

Kürt basını ise gazetecilik faaliyetleri ve editöryal tercihleriyle doğrudan hedef alınmakta, haber ajanslarının internet siteleri ve sosyal medya hesapları yüzlerce kez erişime kapatılarak kamusal alandan izole edilmeye çalışılmaktadır. DEFG, medyadaki çatışmacı dil yerine barış gazeteciliğinin hakim kılınmasını, kapatılan sitelerin ve hesapların açılmasını, RTÜK ve BTK'nın demokratikleştirilmesini ve tutuklu gazetecilerin serbest bırakılmasını talep etmektedir.

Raporlarda yer alan somut istatistikler durumun ciddiyetini gözler önüne sermektedir. 2025 yılında 127 gazeteci gözaltına alınmış, 40 gazeteci tutuklanmış, 47 gazetecinin evine baskın düzenlenmiş, 52 gazeteci kötü muameleye maruz kalmış, 33 gazeteci tehdit edilmiş ve 73 gazetecinin haber takibi engellenmiştir. Gazeteciler hakkında 134 yeni soruşturma ile 96 dava açılmış, yargılamalarda 83 gazeteciye toplam 101 yıldan fazla hapis cezası verilmiştir. TELE1 ve Ciner Grubu'na kayyım atanmış, 294 basın emekçisi işsiz kalmış, 125 internet sitesi kapatılmış, binlerce dijital içeriğe erişim engellenmiştir. 2026 yılı Eylül ayı bilançosunda ise 15 gazeteci gözaltına alınmış, 8 gazeteci tutuklanmış ve cezaevlerindeki tutuklu gazeteci sayısı 30'a yükselmiştir. Sadece Eylül ayında T24 ve Medya Radar gibi haber siteleri bütünüyle erişime kapatılmış, binlerce sosyal medya hesabına erişim engeli getirilmiş ve RTÜK tarafından yayın kuruluşlarına 14 ceza kesilmiştir.

İhlallere maruz kalan isimler ve yayın organları incelendiğinde baskının kapsamı açıkça görülmektedir. Özgür Basın geleneği kapsamında Abdurrahman Gök, Derya Ren, Öznur Değer, Metin Yoksu, Nedim Oruç, Zeynep Durgut, Rabia Önver, Mehmet Şahin, Pınar Gayıp, Nadiye Gürbüz, Elif Bayburt, Züleyha Müldür, Ahmet Polad, Reyhan Hacıoğlu, Necla Demir, Rahime Karvar, Welat Ekin, Vedat Örüç, Ahmet Güneş, Dicle Baştürk, Eylem Emel Yılmaz, Yavuz Akengin, Ozan Cırık, Sofya Alağaş, Mehmet Şakir Karadaş, Rohat Bulut, Hülya Taş, Beritan Canözer, Diren Yurtsever, Berivan Kutlu, Zilan Gül, İsmail Çoban, Şehriban Aslan, Ceylan Şahinli, Mehmet Şah Oruç, Selman Çiçek, Dicle Müftüoğlu, Roza Arpa, Bazid Evren ve Medine Mamedoğlu gözaltı, tutuklama, tehdit ve yargısal baskılarla karşılaşmıştır. Bu gelenekten Mezopotamya Ajansı, JINNEWS, Ajansa Welat, Xwebün, Azadiya Welat, Yeni Yaşam Gazetesi, ETHA, Özgür TV, DİHA, Demokratik Modernite, Mücadele Birliği ve PİRHA gibi kurumlar sürekli erişim engellerine maruz kalmıştır. Genel basın alanında ise kamuoyunun yakından tanıdığı gazetecilerden Merdan Yanardağ, Fatih Altaylı, Alican Uludağ, Tuğba Tekerek ve İsmail Arı gözaltı, tutuklama, adli kontrol veya yargısal soruşturmalarla hedef alınmış, TELE1, Halk TV, NOW TV, T24, Evrensel ve BirGün gibi yayın organları mali, idari ve yargısal yaptırımlarla karşı karşıya bırakılmıştır.

DFG'nin raporları ve tüm bu tespitler ışığında Türkiye'de basın bağımsızlığını tehdit eden adli ve idari baskıların, kayyım uygulamalarının, dijital sansürün ve özellikle Kürt basınına yönelik süregelen ayrımcı ve cezalandırıcı engellemelerin araştırılması, tutuklu gazetecilerin durumunun incelenmesi ve halkın haber alma hakkının korunması amacıyla bir Meclis Araştırması açılması elzemdir. m z var N

Metin TBMM’deki PDF’ten otomatik okundu. Yanlış okunan bir yer görürseniz bildirin. Hata bildir

ÖNERGEYİ İMZALAYANLAR

İmzacılar

20 İMZA
DEM Parti 20

İmzacıların partisi, imza tarihindeki partisidir.

Bu sayfayı paylaş

X WhatsApp Telegram Facebook