Motosikletli kuryelerin sorunlarının araştırılarak çözüm önerilerinin geliştirilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi
Meclis araştırması önergesi, bir konuda bilgi edinmek için TBMM’nin araştırma komisyonu kurmasını ister. Önerge Genel Kurul’da öngörüşmeyle oylanır; kabul edilirse araştırma komisyonu kurulur.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Tüketicilerin günlük ihtiyaçlarını hızlıca temin etme konusundaki artan talebe cevap veren moto kuryelerin hizmet sektöründeki yeri giderek önemli hale gelmektedir. Hizmet sektörü içerisindeki ürünlerin tüketicilere ulaştırılması noktasında ise kargo taşımacılığı öne çıkmış, özellikle Covid-19 pandemisi sonrasında tüm dünyada artan online ticaretle ürünlerin birey ya da kurumların alışveriş, sipariş ya da farklı gönderilerinin müşterilere ulaştırılmasında kilit rol üstlenmiştir. Motorlu kurye, motosikletli kurye ya da daha yaygın ismiyle moto kuryeler online ticaret platformlarında kullanılan hizmetin tüketicilere ulaştırılmasında zincirin önemli bir parçasını oluşturmaktadır.
2014 yılında ise işkolu haline gelerek, İŞKUR tarafından 8321.02 koduyla meslek olarak nitelendirilmiştir. ILO Ankara tarafından 2022 yılında teslimat sektöründe çalışan moto kuryeler üzerine yayınlanan araştırmada, kayıt dışılığın da yaygın olduğu bu meslekte çalışanların sayısının giderek arttığı belirtilmiştir.
Hizmet sektörü içerisinde kuryelerin ve özellikle moto kuryelerin sorunlarının günden güne arttığı, çalışma şartlarının zorlaştığı ve kötüleştiği görülmektedir. Moto kuryelerin karıştığı kazalarda aşırı çalışma süreleri, dinlenme olanağından yoksunluk, kısa teslimat sürelerinin getirdiği hız baskısı, psiko-sosyal sorunlar, güvenlik ekipmanı eksikliği gibi faktörlerin dikkat çekmekte olduğu belirtilmektedir. Özellikle çalışanların ve hizmetin puanlandırıldığı bazı platformlarda, siparişi götüren moto kuryeye yapılan olumsuz yorum ve düşük puanlamalar, işveren tarafından moto kuryelere daha hızlı olmaları konusundaki baskıyı artırmakta ve moto kuryelerin karıştığı trafik kazalarının önünü açmaktadır.
Metnin tamamını göster (6 paragraf daha)Metni kısalt
Moto-kuryeler güvenlik açısından risk arz eden, korumasız bir araçla hizmet üretmektedirler. Bu araçların kullanımında ise güvenlik açısından özel ekipmanların kullanımına ihtiyaç vardır. Yapılan iş uzun süreli ve aralıksız olarak sürdürmeye uygun bir iş değildir, zira sürekli dikkat ve yoğunlaşma gerektirmektedir. Moto-kuryelik mevsim şartlarından da doğrudan etkilenen bir iş koludur. Tüm bu faktörler bir arada düşünüldüğünde moto-kuryeliğin ölümlü iş kazası riski yüksek bir meslek olduğu açıktır. Sektöre artan ilgi sürücü deneyiminden yoksun moto-ku ye BLM. Gİ arının da hızla artmasına neden olmaktadır. Moto-kuryelerin önem Birli ifa IŞÇİ statüsünde olmadıkları için kazalar iş kazası değil trafik? kaydedilmektedir. Dolayısıyla, moto-kuryelerin yaşadıkları iş kazaları resmi rakamlara gerçekçi olarak yansımamaktadır.
Sektörde yaşanan sorunların boyutunun tam anlamıyla ortaya konulabilmesi, gerçekçi ve uygulanabilir politikalar geliştirilebilmesi için sektörde çalışan moto-kurye sayıları, farklı çalışma statüleri ve kayıt dışılık gözetilerek sağlıklı biçimde belirlenmelidir. Özellikle kendi hesabına çalışan moto-kuryeler ve platformlar arasındaki sözleşmelerde moto-kuryeleri koruyucu düzenlemeler getirilmelidir. Moto-kuryelerin dinlenme başta olmak üzere temel ihtiyaçlarını karşılayabilmeleri için örgütlenmelerin ve yasal düzenlemelerin önü açılmalıdır.
Bu sebeple moto kuryelerin sorunlarının araştırılması, bu meslek kolunda yaşanan iş kazalarına dair gerçek verilerin tespit edilmesi ve çözüm üretilmesi amacıyla Anayasa'nın 98. Maddesi ve İçtüğüzün 104. ve 105. maddeleri gereğince Meclis araştırması açılmasını arz ederim.11.10.2023 ide
Haan dane
Una mV
ATI Olu
ÖNERGEYİ İMZALAYANLAR
İmzacılar
İmzacıların partisi, imza tarihindeki partisidir.