Leblebi üreticilerinin sorunlarının araştırılarak yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi
Son güncelleme: Kaynak: TBMM
Meclis araştırması önergesi, bir konuda bilgi edinmek için TBMM’nin araştırma komisyonu kurmasını ister. Önerge Genel Kurul’da öngörüşmeyle oylanır; kabul edilirse araştırma komisyonu kurulur.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Ülkemiz ihracatında önemli bir paya sahip olan ve şehirlerimizin önemli üretim alanlarından birini oluşturan leblebi sektöründe yaşanan sorunların giderilmesi, leblebi üreticisi ve küçük sanayicinin desteklenmesi, ihracat potansiyelinin artırılması, markalaşma ve pazarlama sorunlarının çözülmesi, işletme sahiplerinin maliyet kaynaklı nakit ve kredi sorunlarına çözüm bulunması, vergi yükünün azaltılması, üreticinin yurt dışında hak ettiği ölçüde pazar payına ulaşabilmesi ve üretim sürecinde yaşanan aksaklıkların giderilmesi amacıyla Anayasa'nın 98'inci maddesi ile Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 104 ve 105'inci maddeleri uyarınca Meclis Araştırması açılmasını arz ederim, 05.10.2026
GENEL GEREKÇE
Leblebi üretimi, ülkemizde ağırlıklı olarak küçük sanayi işletmeleri tarafından gerçekleştirilen ve ihracat açısından önem taşıyan sektörlerden biridir. Leblebinin hammaddesi olan nohutun üretim koşulları, üretim maliyetleri ve bölgesel farklılıklar sektörü doğrudan etkilemektedir.
Metnin tamamını göster (5 paragraf daha)Metni kısalt
Türkiye'de leblebi üretiminde Denizli, Kütahya ve Çorum öne çıkan iller arasındadır. Özellikle Denizli'nin Serinhisar ilçesi, uzun yıllardır leblebi üretiminin yoğunlaştığı merkezlerden biridir. Denizli'de geleneksel yöntemlerle uzun yıllardır sürdürülen leblebi üretimi, kentin ekonomik ve ticari yapısı açısından önemli bir yere sahiptir. Denizli leblebisi coğrafi işaretle tescillenmiş olmakla birlikte, bu değerin üreticiye yeterince ekonomik katkı sağlaması, ürünün markalaşması ve doğrudan pazarlara ulaşması konusunda sorunlar devam etmektedir. Serinhisar'da çok sayıda küçük işletme leblebi üretimiyle faaliyet göstermektedir. Bu işletmeler yalnızca ilçe ekonomisi açısından değil, istihdam ve ihracat açısından da önemli bir işlev üstlenmektedir. Ancak sektörün üretim kapasitesine rağmen işletmelerin önemli bölümü artan maliyetler, finansmana erişim güçlükleri ve pazarlama sorunlarıyla karşı karşıyadır.
Leblebi sektöründeki işletmelerin en önemli sorunlarından biri ekonomik koşulların yol açtığı maliyet ve nakit sıkıntısıdır. Küçük işletmeler yüksek faiz oranları ve kredi koşulları nedeniyle finansmana erişmekte zorlanmakta, işletme sermayesi ihtiyacını karşılamakta güçlük yaşamaktadır. Hammadde, enerji, işçilik, ambalaj ve nakliye giderlerindeki artış üretim maliyetlerini yükseltmekte, küçük üreticinin iç ve dış pazarlardaki rekabet gücünü azaltmaktadır. Üreticiler maliyet artışlarını satış fiyatlarına aynı ölçüde yansıtamadığı için kârlılık düşmekte, bazı işletmeler üretimlerini azaltmak zorunda kalmaktadır.
Sektörün karşı karşıya olduğu bir diğer sorun vergi yüküdür. Üretim maliyetlerinin yüksek olduğu bir dönemde vergi ve diğer mali yükümlülükler küçük sanayi işletmeleri üzerindeki baskıyı daha da artırmaktadır. Özellikle dış pazarlarda daha düşük maliyetlerle üretim yapan "ülkelerle rekabet eden işletmeler açısından bu durum önemli bir dezavantaj yaratmaktadır. Leblebi üreticilerinin küçük sanayi siteleri ve yerel yapılanmalar üzerinden örgütlenmiş olması sektör açısından önemli olmakla birlikte, üreticileri ulusal ölçekte temsil edecek, sorunlarını bütüncül biçimde takip edecek ve taleplerini ilgili kurumlara taşıyacak kurumsal yapıların yetersizliği devam etmektedir.
Çorum dışındaki leblebi üretim bölgelerinde yaşanan pazarlama ve markalaşma sorunu da sektörün büyümesinin önündeki başlıca engeller arasındadır. Denizli leblebisinin üretim ve ihracattaki ağırlığına rağmen ürünün marka değerinin üreticiye yeterince yansımaması, küçük işletmelerin kendi markalarıyla iç ve dış pazarlara ulaşmasını güçleştirmektedir. Markalaşma konusunda işletmelere gerekli desteğin sağlanması hem üreticilerin gelirini artıracak hem de üretim yapılan bölgelerin ekonomik gelişimine katkı sağlayacaktır. Üreticilerin ihracatta aracılara bağımlılığının azaltılması ve kendi markalarıyla doğrudan dış pazarlara ulaşabilmesinin önünün açılması gerekmektedir. Leblebi üreticilerinin ülkemiz ihracatına sağladığı katkının korunması, küçük işletmelerin kronik hale gelen nakit ve kredi sorunlarının giderilmesi, üretim maliyetlerinin azaltılması, vergi yükünün gözden geçirilm sfamtarkilaşin ve pazarlama sorunlarının çözülmesi ve üreticilerin dış pazarlardaki rekabet gifcünün'drürilmaSı gerekmektedir. A7
Bu nedenlerle, başta Denizli'nin Serinhisar ilçesi olmak üzere leblebi üreti i yapan bölgelerde sektörün karşı karşıya olduğu sorunların bütün yönleriyle araştırılması, ür: töğlerinz gakü öğ sanayicilerin yaşadığı mağduriyetlerin tespit edilmesi ve gerekli tedbirler telirleniişs amacıyla Meclis Araştırması açılması gerekmektedir.
ÖNERGEYİ İMZALAYANLAR
İmzacılar
İmzacıların partisi, imza tarihindeki partisidir.