Leblebi üreticilerinin sorunlarının araştırılarak alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi
Meclis araştırması önergesi, bir konuda bilgi edinmek için TBMM’nin araştırma komisyonu kurmasını ister. Önerge Genel Kurul’da öngörüşmeyle oylanır; kabul edilirse araştırma komisyonu kurulur.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Ülkemiz ihracatında önemli bir paya sahip olan ve şehirlerimizin imza ürünlerinden olan leblebi sektöründe yaşanan sorunların giderilerek; leblebi üreticisi küçük sanayicinin büyümesi, ihracat potansiyelinin artırılması, markalaşma ve pazarlama sorununun giderilmesi, işletme sahiplerinin maliyetten kaynaklanan kredi ve nakit sorununa çözüm bulunabilmesi, vergi yükünün azaltılmasına binaen üreticinin yurtdışında hak ettiği ölçüde pazar hacmi bulabilmesi ve üretim sürecinde yaşadığı aksaklıkların giderilmesiyle üretim potansiyelinin leblebi üreticisi işletme sahipleri için gerekli düzenlemelerin yapılabilmesi amacıyla Anayasa'nın 98'inci Maddesi, Türkiye Büyük Millet Meclisi İç Tüzüğü'nün 104 ve 105'inci maddeleri üretim sürecinde yaşadığı aksaklıkların giderilmesiyle üretim potansiyelinin artırılabilmesi, uyarınca Meclis Araştırması açılmasını arz ederim.2ğ.11.2023 Badan ME, Şeref ARPACI
GENEL GEREKÇE
Leblebi üretimi; ülkemizde küçük sanayi işletmeleri tarafından yapılan, ihracat payı yüksek olan sektörlerden bir tanesidir. Leblebi üretimi; hammaddesi olan nohudun üretiminin iklim bakımından elverişli olduğu ağırlıklı olarak Denizli (Serinhisar), Kütahya (Tavşanlı) ve Çorum bölgelerinde yapılmaktadır. Günümüzde onlarca farklı özellikte leblebi üretimi yapılmaktadır. Leblebi üretimindeki yöresel farklılıklar, sektörü ve rekabeti de etkilemektedir. Kimi bölgelerde konum avantajı nedeniyle ihracata elverişlilik daha yüksektir. Leblebi sektörü, ülkemizde makineleşmenin tarımda ağırlık kazanmasıyla ihracatı yüksek olan etkili bir sektör haline gelmiştir. Dünyadaki leblebi üretiminin 9665'i Türkiye'de gerçekleşmektedir. Leblebinin kuruyemiş olarak tüketilmesinin yanı sıra, son yıllarda sağlıklı beslenme trendinin yükselmesi nedeniyle sağlıklı beslenme kapsamında sık tüketilen leblebi, büyüyen bir sektör haline gelmiştir. Yerel işletmelerin bir araya gelerek sanayi siteleri, kooperatifler oluşturmasıyla leblebi üretimi son yıllarda pozitif biçimde etkilenmiştir ancak Çorum dışındaki illerde pazarlama ve markalaşma sorunu yaşanmaktadır.
Metnin tamamını göster (6 paragraf daha)Metni kısalt
Denizli'de 500 yıldır geleneksel yöntemlerle leblebi üretimi yapılmaktadır ve Denizli'de üretilen leblebi 2009 yılında coğrafi işaret olarak tescil edilmiştir. Denizli ihracat potansiyeli nedeniyle ön plana çıkan bir leblebi üretimi bölgesidir, özellikle Serinhisar ilçesi Denizli leblebisi olarak bilinen leblebi üretiminde başı çekmektedir.
Serinhisar'da işletmecilerin oluşturmuş olduğu küçük sanayi sitesinde 96 olmak üzere toplamda 170 civarında işletme bulunmaktadır. Bu işletmelerde günde 120 ton, yılda 50 bin ton leblebi üretimi; günde 70-80 ton leblebi türevleri üretimi gerçekleştirilmektedir. Serinhisar"daki leblebi üreticileri; Türkiye iç pazarındaki ihtiyacın 9670'ini, ihracatın ise 80'ini karşılamaktadır. 39 çeşit leblebi üreten Serinhisar leblebileri yaklaşık 40 ülkeye ihraç edilmekte olup, yıllık 300-350 milyon liralık ihracat kapasitesine sahiptir.
Leblebi sektöründeki işletmelerin en büyük sorunu, ülkemizin içinde bulunduğu ekonomik krizin bir sonucu olarak ortaya çıkan nakit sıkıntısıdır. Leblebiciler yüksek faizli krediler nedeniyle bankalardan kredi temin edememekte, nakit sıkıntısı yaşamaktadır. Üreticiler, hammadde maliyeti başta olmak üzere üretim maliyetlerinin yükselmiş olması nedeniyle-yurtdışı
R.E- MV. M, pazarında diğer ülkelerdeki ucuz leblebi fiyatlarıyla rekabet edemez hale gel işleriritdihdlat vergisinin yüksek olması, üretim maliyetlerinin üzerine eklenerek leblebi işi üzerinde baskı oluşturmakta; gelişip büyümek isteyen sektörü çıkmaza sokmaktadır. Leblebicilerin küçük sanayi siteleri olarak örgütlenmesinin yanı sıra üreticileri temsil edecek ve taleplerini etkili biçimde dile getirebilecek ulusal nitelikte kurumsal bir yapı bulunmaması da sektörün büyümesinin önünde bir engel olarak karşımıza çıkmaktadır.
Çorum dışındaki leblebi üretimi yapan bölgelerdeki pazarlama ve markalaşma sorunu, ihracatta aslan payına sahip olan Denizli leblebisinin piyasa değerinin artmasının karşısındaki önemli bir engeldir. İşletmelerin markalaşma ve pazarlama hususunda gelişim sağlayabilmesi için daha öncelikli ekonomik sorunlarını gidermesi gerekmektedir. Markalaşma konusunda işletmecilere gerekli desteğin sağlanması hem işletmecinin hakkını verdiği için bölge kalkınmasına katkı sağlayacak hem de uluslararası arenada bölgenin isminin duyulmasını sağlayarak dolaylı olarak ülkemizin de temsil edilmesinin önünü açacaktır.
Leblebi üreticilerinin ülkemizde ihracat bakımından ortaya koyduğu katma değerin önemsenmesi, küçük işletmecilerin kronik sorunu haline gelmiş olan nakit-kredi sıkıntısının giderilmesi için gerekli tedbirlerin alınması, üreticilerin mağduriyetlerinin giderilmesi gerekmektedir. Yüksek enflasyon nedeniyle maliyetlerin yüksek olduğu böyle bir dönemde ithalat vergilerinin yeniden düzenlenmesi, küçük sanayiciler bakımından oldukça önemlidir. Sağlıklı beslenmenin giderek arttığını günümüz ticaret sahnesinde, leblebi gibi sağlıklı beslenme diyetlerinde ve tariflerinde yeri olan bir ürünün ihracat potansiyelinin artması için leblebi üreten küçük işletmelerin mağduriyetlerinin giderilmesi için Meclis Araştırması açılmasını talep ediyorum. b Sayılı
ÖNERGEYİ İMZALAYANLAR
İmzacılar
İmzacıların partisi, imza tarihindeki partisidir.