Pamuk üreticilerinin karşılaştığı sorunların araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Buğday ve mısır fiyatlarından sonra açıklanan pamuk alım fiyatları da üreticiyi memnun etmemiştir. Pamuk fiyatı beklentilerin çok altında kalmıştır. Adana'da üreticiler zarar üstüne zarar etmeye başlamıştır. Pamuk üreticisi yalnızca bu yıl değil, geçen yıl da zarar etmiştir. Pamuk fiyatları kilogram başına 2021 yılında 24 TL iken, 2022 yılında 13-14 TI.'ye kadar gerilemiştir. Bu yıl, mazot, gübre, sulama, ilaç, işçi yevmiyesi ve sulamada kullanılan elektrik fiyatı yüzde 100'ün üzerinde artış göstermiştir.

Bu artışla birlikte, geçen yıl dönüm başına 5-6 bin TL olan maliyet bu yıl dönüm başına 9-10 TI.'ye yükselmiştir. Artan bu yüksek maliyet artışları karşısında pamuk için çok düşük bir alım fiyatı açıklanmıştır. Halbuki geçen yıl fiyat 21 TL olarak açıklanmıştı. Pamuk üreticisi, bu yıl geçen yıl açıklanan 21 TL'lik fiyatı bile arar hale gelmiştir. Geçen yıl mazotun litresi 22 TL iken, bu yıl litresi 40,55 TI"ye çıkmıştır. Bugüne kadar hep bir kilo pamuk ile bir litre mazot alınabiliyordu. Bu yıl açıklanan fiyat dikkate alındığında iki kilo pamuk ile bir litre mazot bile almak mümkün değildir. Pamuk fiyatı maliyetin de dünya fiyatlarının altında kalmıştır.

Açıklanan düşük fiyat karşısında pamuk üreticileri çok büyük zarar edecek ve önümüzdeki yıl da ekim alanları ciddi oranda azalacak. Üreticiye kazandırmayan ve sürekli kaybettiren tarım politikaları nedeniyle zaten ekim alanları her yıl azalmaktadır. Adana'da 2016 yilında 450 bin dönüme kadar çıkan pamuk ekim alanı bu yıl 182 bin dönüme kadar düşmüştür. Ekim alanlarının her geçen yıl bu denli daralması, Türkiye açısından önemli bir tehlikeyi işaret etmektedir. Pamuk üretimi Türkiye için stratejik bir ürün konumundadır. Pamuk tekstil ve hazır giyim sanayi sektöründe ham madde olarak kullanılmaktadır.

Maliyet artışı ve yüksek enflasyon tekstil ve hazır giyim sektörünü de etkilemiştir. Alım gücündeki azalış ve talepte yaşanan düşüş nedeniyle iplik fabrikaları teker teker kapanmaya başlamıştır. Ayakta kalabilen fabrikalar da ancak yüzde 30 kapasite ile çalışmaya başlamıştır. Bu kesimde hem üretim hem de istihdam kaybı yaşanmaktadır. Sektörde yaşanan bu durum, pamuk piyasasını da etkilemiştir. Mal satamayan ve üretim yapamayan sektör, üreticiden pamuk alamamıştır. Bu durum karşısında pamuk üreticisi çok düşük ve ucuz fiyata yurtdışına pamuk satmaya başlamıştır. Böylece Türk pamuğu Türkiye'nin en ucuz pamuğu haline gelmiştir. Pamuk üreticisi mutlaka desteklenmelidir. Pamuk için yapılan devlet destekleri artırılmalıdır.

Bu nedenle, büyük bir mağduriyet yaşayan pamuk üreticilerinin yaşadıkları sorunların araştırılarak, alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla Anayasa'nın 98. ve TBMM içtüzüğünün 104 ve 105. maddesi uyarınca bir Meclis Araştırma Komisyonu kurulması yerinde olacaktır.