Özel okullarda çalışan öğretmenlerin ve ücretli öğretmenlerin yaşadığı sorunlara ilişkin
Kaynak göster
Eylem Ertuğ Ertuğrul (CHP), 1 Mart 2024 tarihinde 7/10108 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Eğitim Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 45 gün sonra, 15 Nisan 2024).
Eylem Ertuğ Ertuğrul (CHP, Zonguldak). “Özel okullarda çalışan öğretmenlerin ve ücretli öğretmenlerin yaşadığı sorunlara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/10108, 1 Mart 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-10108-ozel-okullarda-calisan-ogretmenlerin-ve-ucretli-ogretmenlerin-yasadigi-sorunlara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/0d39bcaa-070a-47da-b3e6-018e096079e0
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 45 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıda yer alan soruların, Milli Eğitim Bakanı Sayın Yusuf TEKİN tarafından Anayasanın 98. ve TBMM İçtüzüğünün 96. ve 99. Maddeleri uyarınca yazılı olarak cevaplandırılmasını talep ederim.
Eylem Ertuğ ERTUĞRUL Zonguldak ili
İçişleri syonu Üyesi
Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Özel okullarda çalışan öğretmenlerin ve ücretli öğretmenlerin hak gasplarına uğradıkları yönünde pek çok şikayet tarafımıza iletilmekte ve kamuoyunun da gündemine sıklıkla gelmektedir.
Türkiye'de yaklaşık olarak 80 binin üzerinde ücretli öğretmen hem sosyal hem de mali açıdan ciddi zorluklarla karşı karşıya kalmaktadır. Norm kadro sonucu ortaya çıkan öğretmen ihtiyacının kadrolu öğretmen istihdamıyla kapatılamaması durumunda görev alan ve kamuoyunda "ücretli öğretmen" olarak adlandırılan sözleşmeli personeller mali zorluklarla birlikte keyfi uygulamalarla da karşı karşıya kalmaktadır.
Özel okul yöneticilerinin de, belirli süreli sözleşmeye tabi olan öğretmenlere, iki farklı sözleşme imzalatarak birini mevzuat gereği Bakanlığa gönderdiği diğerini ise kendi uhdesinde tuttuğu iddia edilmektedir. Bakanlık sözleşmelerinde 20 saat üzerinde çalışan ve nöbet tutan her öğretmene ek ders ücreti verilmesi maddelenmişken bugün kurumların 90901 bu ücretleri vermediği ve bu hususa ilişkin hiçbir denetim mekanizması işletilmediği tarafımıza iletilen bilgiler arasındadır. 2014'te kaldırılan taban maaş düzenlemesiyle birlikte asgari ücretle, hatta bazı kurslarda asgari ücretin dahi altındaki ücretlerle çalıştırılan öğretmenlerin ayrıca ara tatillerde ve yaz tatillerinde sistematik olarak çalıştırıldığı öne sürülmektedir.
Bu çerçevede;
SORULAR
Türkiye'de yaklaşık olarak 80 binin üzerinde ücretli öğretmen bulunmasına rağmen aldıkları maaş asgari ücrete dahi yaklaşmamaktadır. Kadrolu öğretmenlerle aynı okullarda, aynı işi yapmalarına rağmen ücretli öğretmenlerin maaşlarının bu kadar düşük olmasının başlıca sebepleri nedir?
Milli Eğitim Bakanlığı olarak ücretli öğretmenlerin koşullarının iyileştirilmesi için bir çalışmanız var mıdır?
Asgari ücretin altında personel istihdamı kanunen yasak olmasına rağmen özel okul, kurs ve özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerindeki asgari ücretin bile altında kalan, son derece esnek ve güvencesiz biçimde çalıştırılan öğretmenlerden bakanlığınızın bilgisi var mıdır? Bakanlık olarak bu kurumların denetimi yapılmakta mıdır? Yapılmakta ise ne sıklıkla yapılmaktadır?
Bakanlığınızca yapılan denetimler sonucu yaptırım uygulanan kaç kurum bulunmaktadır?
Ücretli öğretmenlerin maaşlarını kadrolu meslektaşlarının maaşına yükseltmeyi planlıyor musunuz?
Aynı işi yapmalarına rağmen kadrolu öğretmen, sözleşmeli öğretmen ve ücretli öğretmen ayrımı ve uygulamasına son verilmesi planlanmakta mıdır? Bu konuda bir çalışma var mıdır?
2014 yılında kaldırılan taban maaş uygulaması ile öğretmenlerimizin elinden alınan eşit işe eşit ücret hakkını geri getirmeye yönelik bir çalışmanız var mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yusuf Tekin, Milli Eğitim Bakanı ·
İlgi (O: a) 08.01.2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1355405 sayılı yazınız.
b) 26.02.2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1387152 sayılı yazınız.
c) 08.03.2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1393615 sayılı yazınız.
ç) 08.03.2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1394250 sayılı yazınız.
Bakanlığımıza İlgi (a-b-c-ç)'de kayıtlı yazıyla iletilen Kocaeli Milletvekili Ömer Faruk GERGERLİOĞLU'nun 7/7922, Mardin Milletvekili George ASLAN'ın 7/9718, İstanbul Milletvekili İskender BAYHAN'ın 7/9987, İzmir Milletvekili İbrahim AKIN"ın 7/9989, İstanbul Milletvekili Fethi AÇIKEL'in 7/10105, Zonguldak Milletvekili Eylem Ertuğ ERTUĞRUL'un 7/10108 ve Diyarbakır Milletvekili M. Sezgin TANRIKULU'nun 7/10109 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek"te sunulmuştur. Bilgilerinize arz ederim.
Milli Eğitim Bakanı
Halo Strateji Geliştirme Başkanlığı
NUMARALI YAZILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ
Bilindiği üzere 16.12.2006 tarihli ve 26378 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 01.12.2006 tarihli ve 2006/11350 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Milli Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Karar ile Bakanlığımıza bağlı eğitim kurumlarında görevli yönetici Ve öğretmenlerin aylık ve ek ders ücreti karşılığında okutacakları veyâ okutmuş sayılacakları haftalık ders saatlerinin sayısı, ders görevi alacakların nitelikleri ve benzeri diğer hususlar belirlenmiştir.
Kararın "Ders ücreti karşılığında görevlendirme" başlıklı 9*uncu maddesinde;
"(1) Öğretmen sayısının yetersiz olması hâlinde;
a) Yüksek öğrenimli olmak koşuluyla;
1. Bu Karar kapsamındaki yönetici ve öğretmenler dışındaki resmi görevliler ile sınıf öğretmenlerine ve Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği kapsamında okul öncesi öğrencilerine destek eğitim odasında verilecek eğitimle sınırlı olmak üzere okul öncesi öğretmenlerine, okul öncesi eğitim, ilköğretim, orta öğretim ve yaygın eğitim kurumlarında haftada 8 saate,
2. Resmi görevi bulunmayanlar ile emeklilere okul öncesi, ilköğretim, orla öğrelim, özel eğitim ve yaygın eğilim kurumları ile yabancı uyrukluların eğitim gördüğü geçici eğitim merkezlerinde haftada 30 saate, kadar ek ders görevi verilebilir.
b) İlgili mevzuatında belirtilen esaslara göre uzman ve usla öğretici olarak nitelendirilenlerden;
|) Resmi görevi bulunanlara haftada 10 saate,
2) Resmi görevi bulunmayanlara haftada 40 saate, kadar okul öncesi, mesleki ve teknik orta öğretim, özel eğitim ve yaygın eğitim kurumlarında ek ders görevi verilebilir.
(2) Bu madde kapsamında ders görevi verilenlerden resmi görevi bulunmayanlara, . fülen okuttukları her 2 saat ders için İ saai daha eğitim öğretime destek görevi karşılığında ayrıca ek ders ücreti ödenir." hükmüne yet verilmiştir.
Diğer taraftan, Bakanlığımıza bağlı eğitim kurumlarında uzman V€ usta öğretici olarak görevlendirileceklerde aranacak şartlar, "Milli Eğitim Bakanlığı Kurumlarında Sözleşmeli veya Ek Ders Görevi ile Görevlendirilecek Uzman ve Usta Öğreticiler Hakkında Yönetmelik" ile belirlenmişür.
Öğretmen ihtiyacının kadrolu ve sözleşmeli öğretmenlerle karşılanamadığı durumlarda mezkur Yönetmeliğe göre uzman ve usta öğretici olarak nitelendirilenlerden resmi görevi bulunmayanlara, okul öncesi, mesleki ve teknik orta öğretim, özel eğitim ve yaygın eğitim kurumlarında haftada 40, ayda 160 saate kadar ders görevi verilebilmekte ve karşılığında bugün itibarıyla net 21 .196 bek ders ücreti ödenmektedir.
Söz konusu Yönetmelikte belirlenen nitelikleri taşımayanlara ise okul öncesi, ilköğretim, orta öğretim, özel eğitim ve yaygın eğitim kurumları ile yabancı uyrukluların eğitim gördüğü geçici eğitim merkezlerinde haftada 30, ayda 120 saate kadar ders görevi verilebilmekte ve karşılığında bugün itibarıyla net 16.490 bek ders ücreti ödenmektedir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Ders ve konferans ücretleri " başlıklı 176'ncı maddesinin birinci fıkrasında "Bu Kanunun 89'uncu maddesine göre kendilerine ders görevi verilenlere, ders saati başına gündüz öğretimi için 140, örgün ve yaygın eğitim Strateji Geliştirme Başkanlığı kurumlarında yarıyıl ve yaz tatillerinde, cumartesi ve pazar günleri ile saat 18.00'den sonra başlayan öğretim faaliyetleri için 190 gösterge rakamının bu Kanuna göre belirlenen aylık katsayısı ile çarpımından oluşan miktar üzerinden ek ders ücreti ödenir. " denilmektedir.
Bakanlığımıza bağlı eğitim kurumlarında ek ders ücreti karşılığında; uzman ve usta öğreticiler ile bu nitelikleri taşımayanlardan olmak üzere iki farklı şekilde görevlendirme yapılmakta ve bunlar, fiilen yerine getirdikleri ders görevleri karşılığında 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 176'ncı maddesinde öngörülen gösterge rakamının aynı Kanuna göre altı ayda bir olmak üzere yılda iki kez arttırılan aylık katsayısı ile çarpımından oluşan miktar üzerinden hesap edilen ek ders ücretinden yararlanmaktadır.
Bu çerçevede; ek ders ücreti karşılığında ders okutmak üzere görev yapanların, yalnızca fiilen okuttukları ders görevi karşılığında ek ders ücretinden yararlandırılmaları mümkün olup bunun dışında bir uygulama mümkün değildir.
11 Kasım 2023 tarihli ve 32366 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 10 Kasım 2023 tarihli ve 7769 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla | Kasım 2023 tarihinden geçerli olmak üzere yürürlüğe konulan "Milli Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Kararın Değişikliğine Dair Karar"ın 9'uncu maddesinin ikinci fıkrasında yapılan değişiklik sonucunda; ek ders ücreti karşılığında ders okutmak üzere görevlendirilenlerin ek ders ücretlerinde 9425 oranında bir artış sağlanmıştır. Söz konusu artış 1 Kasım 2023 tarihinden itibaren ek ders ücreti karşılığında ders okutmak üzere görevlendirilenlerin ek ders ücretlerine yansıtılmaktadır.
Kalkınma planları ve hükümet programları çerçevesinde, ek ders ücreti karşılığında görev yapanların emek-ücret ilişkisi bütünlüğündeki mali haklarında iyileştirme sağlanmasına yönelik çalışmalar, ilgili kamu kurum ve kuruluşları nezdinde sürdürülmektedir.
Bakanlığımız resmi eğitim kurumlarının öğretmen ihtiyacı 2016 yılından itibaren 652 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek 4'üncü maddesine göre sözleşmeli öğretmen istihdamı ile karşılanmaktadır. Bu hüküm çerçevesinde 3 yıl sözleşmeli olarak görev yapan öğretmenler kadrolu olarak atanmaktadır. Ders saati karşılığı ücretli öğretmen görevlendirilmesi ise eğitim öğretimin aksatılmadan sürdürülebilmesi bakımından aylıksız izinli veya raporlu olan öğretmenler ile o atama döneminde atama yapılamayan öğretmen kadrolarının yerine "Milli Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Karara göre kısa ve belirli süreler için yapılmaktadır. Bu kapsamda ders saati karşılığı ücretli öğretmen görevlendirilmesi zorunlu hallerde ve geçici olarak başvurulan bir yöntemdir.
Özel öğretim kurumlarında görevli eğitim personeli, "4857 sayılı İş Kanunu" hükümleri kapsamında kurumlarıyla kendi rızaları ile aralarında yaptıkları iş sözleşmesine göre istihdam edilmekte olup söz konusu mevzuat ve sözleşmelerindeki haklara sahiptirler. "4857 sayılı İş Kanunu" kapsamında özel öğretim kurumlarında asgari ücretin altında eğitim personeli çalıştırılmamaktadır. Bu kurumların denetimi Bakanlığımız Teftiş Kurulu Başkanlığı tarafından yapılan planlama doğrultusunda yapılmakta olup mevzuata aykırı uygulamaların tespiti hâlinde gerekli disiplin ve idari yaptırımlar uygulanmaktadır.
Ülke genelinde özel öğretim kurumlarında yapılan denetimler neticesinde son bir yılda 920 özel öğretim kurumuna 65 milyon TL idari para cezası uygulanmıştır.