Gıda ürünlerinin içerisindeki zararlı maddelere karşı alınan önlemlere ilişkin
Kaynak göster
Aysu Bankoğlu (CHP), 1 Mart 2024 tarihinde 7/10135 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 95 gün sonra, 4 Haziran 2024).
Aysu Bankoğlu (CHP, Bartın). “Gıda ürünlerinin içerisindeki zararlı maddelere karşı alınan önlemlere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/10135, 1 Mart 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-10135-gida-urunlerinin-icerisindeki-zararli-maddelere-karsi-alinan-onlemlere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/6c08cf04-c170-42fa-bfc8-018dfa5d2ece
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 95 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 88 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim YUMAKLI tarafından yazılı olarak yanıtlanması için gereğini arz ederim. a RNA
Av. Aysu BANKOĞLU Bartın Milletvekili
Gıda ve Yem için Hızlı Uyarı Sistemi (RASFF), Avrupa Birliği (AB) üye ülkeleri için gıda güvenliğiyle ilgili bilgileri toplamak amacıyla merkezi bir veri tabanı olarak kullanılan bir izleme ve bildirim aracıdır. RSAFF tarafından yayımlanan verilerde Türkiye'ye iade edilen limon, üzüm, portakal, fıstık gibi çok sayıda ürünün içeriğinde aflatoksin, pestisit, kurşun gibi zehirlerin bulunduğu ve bu ürünlerin tüketiminin halk sağlığı için tehdit oluşturduğu belirtilmektedir.
Gerekçenin tamamını göster (5 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Bu çerçeveden hareketle;
Son 5 yılda içeriğinde aflatoksin, pestisit gibi zararlı maddeler içerdiği tespit edilen ürün sayısı ve çeşidi ne kadardır?
Bakanlığınızca her yıl kaç adet ürün analiz edilmiş ve yüzde kaçının mevzuata aykırı olduğu tespit edilmiştir?
Aflatoksin, kükürt dioksit, benzopiren gibi zehirli kimyasal maddeler içerdiği gerekçesiyle ürünü toplatılan, yasaklanan veya cezai işlem uygulanan tüzel kişi veya firma sayısı ne kadardır?
Bakanlığınızın yürüttüğü kalıntı analizleri çalışmalarında bir üründe pestisit oranları için hangi referans aralıkları dikkate alınmaktadır? Kalıntı analizleri hangi kurum veya
SORULAR
© kuruluşlar tarafından yapılmaktadır? Kalıntı analizleri yapan laboratuvarlar yurtiçi ve yurtdışı yeterlik testlerine katılmakta mıdır?
Bakanlığınızın pestisitlerin yasaklanması veya kullanımının kısıtlanması için ne gibi somut çalışmalar yapmaktadır?
Son 5 yılda Türkiye'ye iade edilen ve Türkiye tarafından orijin ülkelere iade edilen ürün çeşidi, sayısı ve iade gerekçeleri yıllara göre nelerdir? Bu süre zarfında en çok hangi ülkeye iade gerçekleşmiştir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Gıda güvenilirliğini sağlamak ve tüketici menfaatlerinin en üst düzeyde korumak amacıyla 13.06.2010 tarihli ve 27610 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu gereğince gıda ve gıda ile temas eden madde ve malzemeleri üreten ve piyasaya arz eden gıda işletmelerinin resmi kontrol ve denetimleri Bakanlığımızca yürütülmektedir.
Gıda resmi kontrol hizmetlerinde faaliyette bulunan Bakanlığımıza bağlı gıda kontrol laboratuvar müdürlükleri ile Bakanlığımıza bağlı özel gıda kontrol laboratuvarı pestisit analizinde yetkilendirilmiştir. Yetkilendirilen bu laboratuvarlar Türk Akreditasyon Kurumu (TÜRKAK) tarafından akredite laboratuvarlardır. Bir laboratuvarın resmi kontrol amacıyla pestisit analizinde yetkilendirilebilmesi için belirlenmiş en az 400 etken maddenin analizini yapabiliyor olması gerekmektedir. Ayrıca bir laboratuvarın ihracatta yetkilendirilebilmesi için gönderilecek ülke şartlarını sağlaması, kriter olarak aranan ilgili etkenlerde kalıntı tanımına göre raporluyor olması gerekmektedir. Analiz sonucunda üründe kalıntı tespit edilmesi durumunda yurt içi "Pestisit Analizler Maksimum Kalıntı Yönetmeliği" eklerinde yer alan MRL/LOD değerlerine göre, Avrupa ülkelerine gerçekleştirilen ihracatta ise "EU-Pesticide Database"de yer alan etken MRL"lerine göre değerlendirilme yapılmaktadır.
Bakanlığımızca analiz için yetkilendirilen kamu/özel laboratuvarları "Gıda Kontrol Laboratuvarları Yönetmeliği" hükümlerine göre, fiziksel, kimyasal, mikrobiyoloji, moleküler biyoloji, mineral, mikotoksin, dioksin, katkı, kalıntı ve ambalaj gibi her analiz grubu için yılda en az bir kez ulusal veya uluslararası yeterlilik testleri düzenleyen kuruluşların testlerine katılım zorunluluğu bulunmaktadır. Bu kapsamda kalıntı analiz birimi içerisinde yer alan "pestisit analizlerinde" yeterlilik testlerine katılım zorunludur.
Ayrıca AB hızlı alarm sistemi (RASFF) bildirimi alan laboratuvarlar için de konu uzmanları tarafından oluşturulan ekiplerce denetimlerimiz gerçekleştirilmektedir.
Ülkemizde zirai mücadelede kullanılan ve büyük çoğunluğunu pestisitlerin oluşturduğu bitki koruma ürünlerinin ruhsatlandırma iş ve işlemleri 5996 sayılı "Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu" ve bu Kanun'a bağlı olarak çıkarılan "Bitki Koruma Ürünlerinin Ruhsatlandırılması ve Piyasaya Arzı Hakkında Yönetmelik" hükümlerine göre yürütülmektedir. Bu mevzuat çerçevesinde, ülkemizde ilk defa ruhsatlandırılacak bitki koruma ürünü aktif maddesinin AB veya G8 ülkelerinde ruhsatlı olma şartı aranmaktadır.
Ruhsatlandırmanın yanı sıra aktif madde veya maddelerin kullanımlarını sonlandırma süreçlerinde de AB müktesebatı takip edilmektedir. AB'ye uyum kapsamında, 2009'dan bu yana Avrupa Birliği'nde olduğu gibi ülkemizde de belirli bir takvim çerçevesinde 223 adet aktif maddenin kullanımını tamamen sonlandırma kararı alınmıştır. Kullanım sonlandırma işlemlerinde AB'de yapılan uygulamalar dikkate alınmaktadır.
Kullanımı sonlandırılan bitki koruma ürünleri ile ilgili olarak, ilgili paydaşlar (Bakanlığımızın ilgili birimleri, ruhsat sahibi firmalar, dernekler, bayi veya toptancılar, üreticiler vb.) bilgilendirilmekte, piyasada kalan ürünler ruhsat sahibi firmalarca toplatılarak imha işlemleri gerçekleştirilmektedir.
Avrupa Birliği (AB) üye ülkeleri tarafından yapılan resmi kontroller sonucunda tespit edilen olumsuzluklar, AB Komisyonuna bildirilmekte, Komisyon tarafından yapılan nihai değerlendirme sonucu Gıda ve Yemde Hızlı Alarm Sistemi (RASFF) üzerinden ilan edilmekte TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı ve sistem herkesin erişimine açık olup herkes tarafından görülebilmektedir.
Bakanlığımızca yürütülen resmi denetim ve kontroller; işletmenin taşıdığı risk esasına göre uygun sıklıkta ve gıda maddesinin taşıdığı riskle orantılı olarak hasat sonrası ürünlerde pestisit analizleri yapılmaktadır. Riske dayalı denetim sisteminde; kalıntı riski görülen ürünler başta olmak üzere önceki kontrollerden edinilen bilgi ve deneyimler, yurt içi üretim ve tüketim miktarları ile ihraç edilen ürünlere yönelik AB"den alınan bildirimler (RASSF) ve ortaya çıkan gelişmelere göre risk çarpanları belirlenmektedir.
İbrahim YUMAKLIBakan