Dava şartı arabuluculuk kapsamına giren uyuşmazlıklarda arabuluculara uzmanlık eğitimi verilmesine ve arabuluculuk verilerinin yayınlanması talebine ilişkin

Bilindiği üzere; günümüzde dostane yollarla uyuşmazlık çözüm yöntemleri içinde en yaygın olarak bilinen ve uygulanan uyuşmazlık çözüm yöntemlerinden biri olan arabuluculuk Türk Hukuk Sistemi'ne 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 22 Haziran 2012 tarihinde yürürlüğe girmesi ve birincil mevzuata ek olarak Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliğinin 26 Ocak 2013 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanmasıyla uygulanmaya başlamıştır.

Bu kapsamda ihtiyari arabuluculuk uygulamasına 14.11.2013 tarihinde başlanmış daha sonra yapılan mevzuat değişiklikleri ile, iş hukukunda, ticaret hukukunda ve tüketici hukukunda da dava şartı arabuluculuk düzenlemeleri yapılmıştır. Bu alanlarda da uygulamaya sırasıyla 1.1.2018, 1.1.2019 ve 28.7.2021 tarihlerinde başlanmıştır.

5 Nisan 2023 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7442 Orman Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ve 7445 İcra ve İflas Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile de tarımsal sözleşmelerden kaynaklanan uyuşmazlıklar ile kiralanan taşınmazların 2004 sayılı Kanuna göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler hariç olmak üzere, kira ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıklar. taşınır ve taşınmazların paylaştırılmasına ve ortaklığın giderilmesine ilişkin uyuşmazlıklar, 23/6/1965 tarihli ve Adres: Halkla İlişkiler Binası 3. Kat B326

634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunundan kaynaklanan uyuşmazlıklar ve komşu hakkından kaynaklanan uyuşmazlıklar da 1.9.2023 tarihinden itibaren dava şartı arabuluculuk kapsamına alınmıştır.

Arabuluculuk Daire Başkanlığının web sitesi incelendiğinde dava şartı arabuluculuk ve ihtiyari arabuluculuk verilerine dair istatistiklerin yayınlanmadığı anlaşılmaktadır. Oysa arabuluculuğun hukukumuza etkilerini anlamak için bu verilerin şeffaf ve düzenli bir şekilde paylaşılması büyük önem arz etmektedir.

Öte yandan arabuluculuk uygulamasının ana veri tabanı olan UYAP arabuluculuk portalında 1.9.2023 tarihinden itibaren uzmanlık alanları olarak eklenen dava şartı arabuluculuğa dair tarımsal sözleşmeler dışındaki uyuşmazlıklarda uzmanlıkların ayrılmadığı ve "diğer" başlığı altında birarada yer verildiği anlaşılmaktadır.

Bilindiği üzere 6325 sayılı Kanuna göre, arabuluculuk sistematik teknikler uygulayarak, görüşmek ve müzakerelerde bulunmak amacıyla tarafları bir araya getiren, onların birbirlerini anlamalarını ve bu suretle çözümlerini kendilerinin üretmesini sağlamak için aralarında iletişim sürecinin kurulmasını gerçekleştiren, tarafların çözüm üretemediklerinin ortaya çıkması hâlinde çözüm önerisi de getirebilen, uzmanlık eğitimi almış olan tarafsız ve bağımsız bir üçüncü kişinin katılımıyla ve ihtiyari olarak yürütülen uyuşmazlık çözüm yöntemini ifade etmektedir.

Ancak 1.9.2023 tarihinden itibaren dava şartı arabuluculuk kapsamına alınan uyuşmazlıklara dair henüz uzmanlık eğitimlerinin belirlenmediği ve bu nedenle de düzenlenmediği yani bu alanda uzman arabulucuların henüz yetiştirilmediği bilinmektedir.

Bu kapsamda, arabuluculuğun sağlık bir şekilde yapılmasına dair çalışmalar hakkında bilgi edinme ihtiyacı ve aşağıdaki soruları sorma gereği hasıl olmuştur;