2023 yılı tarımsal destekleme ödemelerinin nakit olarak yapılmadığı iddiasına ilişkin
Kaynak göster
Hasan Öztürkmen (CHP), 14 Mart 2024 tarihinde 7/10689 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 74 gün sonra, 27 Mayıs 2024).
Hasan Öztürkmen (CHP, Gaziantep). “2023 yılı tarımsal destekleme ödemelerinin nakit olarak yapılmadığı iddiasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/10689, 14 Mart 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-10689-2023-yili-tarimsal-destekleme-odemelerinin-nakit-olarak-yapilmadigi-iddiasina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/ef1b40f3-fd4b-4926-b87c-018e3cdfeaa2
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 74 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 61 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim YUMAKLI tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını saygılarımla arz ederim.
Av. Hasan ÖZTÜRKMEN Gaziantep Milletvekili
2023 yılı Tarımsal Destekleme Ödemelerine ilişkin Ocak ayında yaptığınız paylaşımda 63,4 milyar lira tarımsal destekleme ödemesini üreticilerin hesabına yatırıldığını duyurmanıza rağmen kimi üreticilerin ödemelerinin henüz hesaba yatmadığı, yatanlara ise nakit ödeme yapılmayarak, ödeme tutarının bakanlık tarafından belirlenen yerlerden sadece mazot ve gübre olarak kullanılabileceği ve nakit ödeme yapılmayacağı iddia edilmektedir.
Geçtiğimiz yıla oranla söz konusu girdi maliyetlerinin 90150 artmasının yarattığı mağduriyetin yanı sıra hak sahiplerine nakit ödeme yapılmaması üreticiyi zora sokmaktadır.
Buna göre;
SORULAR
2023 yılı Tarımsal Destekleme Ödemelerinin nakit olarak yapılmadığı, sadece mazot ve gübre olarak kullanılabildiği iddiaları doğru mudur? Doğru ise hak sahiplerinin ödemelerini nakit olarak alamaması bir hak gaspı değil midir?
Söz konusu uygulama ile ne amaçlanmaktadır? Günümüz ekonomik kriz ortamında üreticinin nakit ödeme alması neden engellenmektedir?
Bakanlığınızca, üreticinin yaşadığı mağduriyet ile tohum, zirai ilaç gibi ana girdileri de gözeterek, bu kararı yeniden ele almayı düşünüyor musunuz?
Halihazırda hak sahibi olup da ödemesi yapılmayan üretici bulunmakta mıdır?
2023 yılı Tarımsal Destekleme Ödemeleri kapsamında, hak sahibi üretici sayısı ve ekilen alan miktarı ne kadardır?
Söz konusu ödemelerin nakit yapılmamasının sebebi, Mahalli İdareler Seçimi öncesi kaynakların buraya aktarılarak hazinede para kalmadığı iddiaları mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
14.09.2023 tarihli ve 7613 sayılı "2023 Yılında Yapılacak Tarımsal Desteklemeler ve 2024 Yılında Uygulanacak Sertifikalı Tohum Kullanım Desteğine İlişkin Karar"ın 2"nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde "2023 üretim yılı Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS) kayıtlarına göre tarımda kullanılan mazot ve gübre için Türkiye Tarım Havzaları Üretim ve Destekleme Modeli kapsamında desteklenen ve havzalarında yetiştirilen; arpa, buğday, çavdar, yulaf, tritikale, aspir, kolza (kanola), kuru fasulye, mercimek, nohut, kuru soğan, yaş çay, zeytin, şeker pancarı, kütlü pamuk, çeltik, patates, soya, yağlık ayçiçeği, yem bitkileri, fındık ve bu ürünler dışında kalan diğer bütün ürünlere "Diğer Ürünler" kategorisinde, mazot ve gübre alımında kullanılmak üzere destekleme ödemesi yapılır." hükmü yer almaktadır. İlgili hüküm gereği mazot ve gübre desteği ödemeleri nakdi olarak yapılmamaktadır.
Değişen ulusal ve uluslararası koşullara göre destekleme programlarında yapılacak düzenlemeler, destekleme programlarının esasları ve araçları, bunların bütçe ödenek ihtiyaçları 5488 sayılı Tarım Kanunu'nun amir hükümleri çerçevesinde belirlenmekte ve destekleme uygulamaları Bakanlığımız tarafından yürütülmektedir.
Bu kapsamda; girdi maliyetleriyle ilgili olarak mazot ve gübre destek birim fiyatları her yıl maliyet artışları dikkate alınarak güncellenmektedir. Mazot ve gübre destekleri, çiftçilerimizin en fazla ihtiyaç duyduğu ekim dönemlerinde mazot ve gübre alımında kullanılmak üzere yeniden düzenlenmiştir.
2023 yılında ÇKS'ye kayıtlı olarak hububat (buğday, arpa, çavdar, yulaf, tritikale ve çeltik) üreten çiftçilerimize 2024 yılında ödenecek mazot ve gübre destekleri takvimde belirtilen tarihten önce üreticinin finansmana en fazla ihtiyaç duyduğu 2023 yılı sonbahar ekim dönemi içerisinde 1,2 milyon üreticimizin Ziraat Bankası hesaplarına tanımlanarak kullanılması sağlanmıştır.
Ayrıca 2023 yılında üretimi yapılan diğer ürünlere ait mazot ve gübre desteği de takvimde belirtildiği üzere 2024 yılı ilkbahar ekim dönemi başında çiftçilerimizin Ziraat Bankası hesaplarına tanımlanarak mazot ve gübre alımında kullanılması temin edilmiştir.
2023 üretim yılı için toplamda 2,2 milyon çiftçiye 19,8 milyar TL Mazot ve Gübre Desteği ödemesi yapılmıştır. 2023 yılında toplam 63,4 milyar TL tarımsal destekleme ödemesi yapılmıştır.
İbrahim YUMAKLIBakan