Çubuk Belediyesinin bazı hayvanları sıhhi önlem almadan taşıdığı iddiasına ilişkin
Kaynak göster
İbrahim Akın (DEM Parti), 5 Nisan 2024 tarihinde 7/11023 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 171 gün sonra, 23 Eylül 2024).
İbrahim Akın (DEM Parti, İzmir). “Çubuk Belediyesinin bazı hayvanları sıhhi önlem almadan taşıdığı iddiasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/11023, 5 Nisan 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-11023-cubuk-belediyesinin-bazi-hayvanlari-sihhi-onlem-almadan-tasidigi-iddiasina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/79024c39-f9e8-428a-9cae-018ee19ce4fe
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 171 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 159 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki soruların Tarım ve Orman Bakanı İbrahim YUMAKLI tarafından Anayasa'nın 98'inci ve İçtüzüğün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
İbrahim AKIN İzmir Milletvekili
Yurttaşlarımızdan gelen bilgi ve görüntüler ışığında Çubuk Belediyesi'nin Çubuk çöplüğüne sürekli hayvan attığı, kısırlaştırmanın yapılmaması ve popülasyonun fazla olması nedeniyle doğan yavruların yaşayamadığı belirtilmektedir.
Gerekçenin tamamını göster (16 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Öte yandan Çubuk Belediyesinin, 5199 Sayılı Hayvanları Koruma Kanunu uyarınca üzerine düşen sorumluluğu yerine getirmediği ve çok sayıda hayvanı yasaya aykırı bir şekilde yasaya ve vicdana sığmayan yöntemlerle çevre ilçelerdeki boş araziye bırakılmak üzere naklettiği tespit edilmiştir.
Çubuk Belediyesi sorumluluğundaki hayvanların son 29 Mart 2024 gece 23.00 sularında 30'a yakın hayvanın üzerinde herhangi bir logo bulunmayan plakalı bir araca tıkılarak Kahramankazan yakınlarında bir araziye kadar götürdüğü hayvan sever gönüllüler tarafından tespit edilmiştir. Bu sırada bölgeden geçen Jandarma ekibinin müdahalesiyle araç içindeki hayvanların Çubuk sınırları içerisine, Çubuk Belediyesi Lojistik Merkezi'ne getirilmesi söz konusu olmuştur.
Bu hayvanların çoğunluğunun Çubuk çöplüğünde yaşayan hayvanlar olduğu belirtilmektedir. Aracın içinde tıkış tıkış istiflenmiş hayvanların video görüntüleri de gönüllüler tarafından tarafımıza teslim edilmiştir. Gönüllülerin sorularına karşılık Belediye görevlilerinin hayvanları dolaştırmaya çıkardıklarını söyledikleri ifade edilmektedir. Araca tıkılmış olarak nakledilen bazı hayvanların nefes apnesi geçirdiği belirtilmektedir. Polis merkezinde yapılan işlemlerin ardından acil müdahale edilmesi gerektiğinden 3 hayvan özel kliniğe kaldırılmıştır. 30 Mart 2024'te de diğer bütün köpekler gönüllü eşliğinde Çubuk çöplüğüne geri bırakılmıştır.
5199 nolu Hayvanları Koruma Kanunun;
4/a bendine göre; "Bütün hayvanlar eşit doğar ve bu Kanun hükümleri çerçevesinde yaşama hakkına sahiptir."
VoN!
4/b bendine göre; "Evcil hayvanlar, türüne özgü hayat şartları içinde yaşama özgürlüğüne sahiptir. Sahipsiz hayvanların da, sahipli hayvanlar gibi yaşamları desteklenmelidir. "
4/ç bendine göre; "Hayvanların korunması, gözetilmesi, bakımı ve kötü muamelelerden uzak tutulması için gerekli önlemler alınmalıdır. "
4/g bendine göre; "Hayvanların korunması ve rahat yaşamalarının sağlanmasında: insanlarla diğer hayvanların hijyen, sağlık ve güvenlikleri de dikkate alınmalıdır."
4/h bendine göre; "Hayvanların türüne özgü şartlarda bakılması, beslenmesi, barındırılma ve taşınması esastır."
4/ı bendine göre; "Hayvanları taşıyan ve taşıtanlar onları türüne ve özelliğine uygun ortam ve şartlarda taşımalı, taşıma sırasında beslemeli ve bakımını yapmalıdırlar. "
6/3 bendine göre; "Sahipsiz veya güçten düşmüş hayvanların en hızlı şekilde yerel yönetimlerce kurulan veya izin verilen hayvan bakımevlerine götürülmesi zorunludur. Bu hayvanların öncelikle söz konusu merkezlerde oluşturulacak müşahede yerlerinde tutulması sağlanır. Müşahede yerlerinde kısırlaştırılan, aşılanan ve rehabilite edilen hayvanların kaydedildikten sonra öncelikle alındıkları ortama bırakılmaları esastır. "
14/a bendine göre; "Hayvanlara kasıtlı olarak kötü davranmak, dövmek, aç ve susuz bırakmak, aşırı soğuğa ve sıcağa maruz bırakmak, bakımlarını ihmal etmek, fiziksel ve psikolojik acı çektirmek yasaktır."
Aynı Kanunun 17 Maddesinde ise: "Bu Kanun hükümlerine uyulup uyulmadığını denetleme yetkisi Bakanlığa (Tarım ve Orman Bakanlığına) aittir. " hükmü yer almaktadır.
Aynı Kanunun 25 ve 28. Maddeleri ise 5199 Sayılı Kanuna aykırı davrananlara uygulanacak İdari Para Cezalarını ve Adli Cezaları düzenlemektedir.
Bu bağlamda;
SORULAR
Hayvanların yasaya aykırı şekilde taşınmasını sağlamak için kullanılan plakalı araç hangi kurum tarafından kullanılmaktadır?
5199 Sayılı Hayvanları Koruma Kanununun birden fazla maddesini ihlal etmiş olan Çubuk Belediyesi hakkında nasıl bir işlem gerçekleştireceksiniz?
Çubuk Belediye'sinin logosuz bir araçla 30'a yakın hayvanı hiçbir sıhhi ve güvenlik önlemi almadan nefessiz bırakacak şekilde taşıması karşılığında Bakanlığınız nasıl bir yaptırım uygulayacaktır?
Daha önce kısırlaştırılmış ve küpelenmiş hayvanların Çubuk Belediyesi ekiplerince ne amaçla bulundukları bölgeden alındıkları hakkında bir araştırma yapacak mısınız?
Çubuk Belediyesi ekiplerinin söz konusu hayvanları ne amaçla Kahraman Kazan'a götürmüşlerdir?
5199 Sayılı Kanun Kapsamında Bakanlığınızın görev alanında olan denetim işlemleri neden eksik yapılmıştır?
Benzer durumların tekrarlamaması için Bakanlığınızca alınmasını planladığınız önlemler var mıdır? Varsa bu önlemler nelerdir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Hayvanlara verilen değer kapsamında onların refahını gözeten ilk yasal düzenleme olan 5199 sayılı "Hayvanları Koruma Kanunu" 2004 yılında kabul edilmiştir. Yaşanan ve gelişen süreç içerisinde 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu'nda değişiklik öngören 7527 sayılı "Hayvanları Koruma Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun" 02.08.2024 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Kanun değişikliği ile; e İnsan, hayvan ve çevre sağlığının bütüncül olarak gözetilmesi amaçlanmıştır.
Sahipli ve sahipsiz hayvan tanımları netleştirilmiş, sahipsiz köpeklerin belediyelerce hayvan bakımevlerine alınarak rehabilite edilmesi ve sahiplendirilmesi öngörülmüştür. Amaç; başıboş hayvanların hayvan bakımevlerine alınması ve rehabilite edilerek sahiplendirilmesi ile hem hayvanlara daha iyi yaşam şartlarının sağlanması; hem de başıboş köpeklerin sokaklarda kontrolsüz üremesi ve insan-hayvan çatışmasının engellenmesidir.
Sahipli ve sahipsiz tüm hayvanların kayıt altına alınmasına yönelik hükümlere yer verilmiştir. Böylece tüm hayvanların takibi sağlanarak sahipli hayvanların sokağa terk edilmelerinin önüne geçilmesi amaçlanmış ve bu maksatla hayvanını sokağa terk edenlere uygulanacak idari yaptırım hayvan başına 60.000 TLye yükseltilmiştir. e Sahipsiz veya güçten düşmüş hayvanların en hızlı şekilde yerel yönetimlerce kurulan hayvan bakımevlerine götürülecektir. Bakanlığımız veri sistemine kaydedilen ve rehabilite edilen bu köpekler, sahiplendirilinceye kadar hayvan bakımevlerinde barındırılacaktır. se Kanun değişikliğinde, köpeklerden insan ve hayvanların hayatı ve sağlığı için tehlike teşkil eden ve olumsuz davranışları kontrol edilemeyen, bulaşıcı veya tedavi edilemeyen hastalığı bulunanlara Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu'nun ilgili hükümlerinin uygulanması gerektiği belirtilmiştir. Ülkemizin 2003 yılında kabul ettiği Ev Hayvanlarının Korunmasına Dair Avrupa Sözleşmesi kapsamında belirtilen sahipsiz hayvan popülasyonunun kontrol altına alınması işlemleri için yerel yönetimler yetkilendirilmiştir. Bu düzenlemeler ile insan, hayvan ve çevre sağlığının korunması amaçlanmıştır.
Büyükşehir belediyeleri, il belediyeleri ve nüfusu yirmi beş bini aşan belediyeler 31.12.2028 tarihine kadar hayvan bakımevlerini kurmakla ve mevcut bakımevlerinin koşullarını iyileştirmekle yükümlü kılınmıştır. e Yerel yönetimlerin hayvan bakımevleri kurmak da dahil sahipsiz hayvanlara ilişkin iş ve işlemlerini yürütmelerinde gerekli kaynağı ayırmaları ve bu kaynağı belirtilen amaçla kullanmaları için hükümler yer almıştır.
Bakanlığımızca yayımlanan 2013/8 ve 2013/16 sayılı "Geçici Hayvan Bakımevi Yapımı İle İlgili Ödenek Tahsisi Hakkında" Genelgeler kapsamında hayvan bakımevi yapımı için 63 ilde 118 yerel yönetime mali destek sağlanmıştır.
5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu'nun 19'uncu maddesi ve Bakanlığımızca yayımlanan 2017/3 sayılı "Sokak Hayvanlarının Kısırlaştırılması ile İlgili Ödenek Tahsisi" Genelgesi kapsamında sahipsiz hayvanları kısırlaştırarak mikroçip, kulak küpesi numarası ve fotoğrafı ile Bakanlığımız veri tabanına (HAYBİS) kaydeden yerel yönetimlere 2023 yılında 28.952.100 TL mali destek sağlanmıştır.
TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı
2024 yılında sahipsiz hayvanların kısırlaştırılmasının desteklenmesi maksadıyla 45 milyon TL ödenek ayrılmıştır.
5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu'nun 17nci maddesinde yer alan "Bu Kanun hükümlerine uyulup uyulmadığını denetleme yetkisi Bakanlığa aittir. Gerektiğinde bu yetki Bakanlıkça mahallin en büyük mülki amirine yetki devri suretiyle devredilebilir" hükmü yer almaktadır. Ayrıca Hayvanların Korunmasına Dair Uygulama Yönetmeliği'nde denetim elemanı "5199 sayılı Kanunda belirtilen denetimleri yapmaya ve bu Kanun çerçevesinde kabahat teşkil eden fiilleri işleyenler hakkında işlem yapmaya, Bakanlık merkez ve taşra teşkilatı ve/veya mahallin en büyük mülki amirince görevlendirilen personel" şeklinde tanımlanmaktadır.
Hayvanların Korunmasına Dair Uygulama Yönetmeliği'nin $[okunamadı]'inci maddesinin (&) bendi doğrultusunda Bakanlığımız "Bu Yönetmeliğin uygulanmasını sağlamak için gerekli denetimleri yapmakla ve denetim sonucunda bu Yönetmelik hükümlerine aykırı davrananlara 5199 sayılı Kanun'un ilgili maddesinde geçen hükümleri uygulamakla" görevli ve sorumlu olup denetim elemanlarınca rutin ve şikâyete istinaden denetimler yapılmakta ve tespit edilen kabahatler için idari para cezaları uygulanmaktadır. Bakanlığımız 5199 sayılı Kanun kapsamındaki görev ve sorumluluğu bulunan diğer kurum, kuruluş, gerçek ve tüzel kişilerle işbirliği halinde gerekli tüm önlemleri hâlihazırda almaktadır.
İbrahim YUMAKLIBakan