Sokak hayvanlarının bakımına ve hayvanlara karşı işlenen suçlara karşı alınan önlemlere ilişkin
Kaynak göster
Rıdvan Uz (İYİ Parti), 7 Kasım 2023 tarihinde 7/6200 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 321 gün sonra, 23 Eylül 2024).
Rıdvan Uz (İYİ Parti, Çanakkale). “Sokak hayvanlarının bakımına ve hayvanlara karşı işlenen suçlara karşı alınan önlemlere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/6200, 7 Kasım 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-6200-sokak-hayvanlarinin-bakimina-ve-hayvanlara-karsi-islenen-suclara-karsi-alinan-onlemlere-il (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/ae12ef43-cadc-4647-a9e5-018badc2776e
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 321 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 312 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Türkiye Cumhuriyeti Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Rıdvan UZ Çanakkale Milletvekili
SORULAR
11.2023
Ülkemizdeki sokak hayvanları ve hayvan hakları konusu, toplumun büyük bir kesimi için duyarlılık yaratan önemli bir meseledir. Sokak hayvanlarının yaşama hakkı ve hayvan haklarının korunması, insanlık değerlerimizin ve vicdanımızın bir yansımasıdır. Sokak hayvanlarına yönelik şiddetin azaltılması, hayvan bakımı için daha iyi koşulların sağlanması ve hayvan haklarına dair bilincin artırılması, sadece bir yasal görev değil, aynı zamanda insanlığımıza olan sorumluluğumuzun bir ifadesidir.
Bu bağlamda,
Kamu kurumlarına bağlı hayvan bakım evlerinin, hayvan popülasyonunu kontrol etmek ve hayvanların bakımını üstlenmek amacıyla iyileştirilmesi amacıyla belediyelere ayırdığınız ödenek ne kadar? HAYBİS"e kısırlaştırıldığı beyan edilen hayvanların belediyeler tarafından kısırlaştırıldığı nasıl kontrol ediyorsunuz? DKMP'lerde bununla ilgili kaç tane personeliniz bulunuyor?
5199 sayılı kanun kapsamında kısırlaştır-aşılat-geri bırak prosedürünün uygulanması gerekiyor. Ancak belediyelerin bu prosedüre uymadığı sosyal mecralarda sıklıkla gündeme geliyor. Kısırlaştırma, aşı ve geri bırakma prosedürlerinin daha yaygın ve etkili bir şekilde uygulanması için belediyelere farklı yaptırımlar uygulanması düşünülüyor mu?
Hayvanlara karşı şiddet içeren fiillerinin ve işkencenin artması, var olan cezaların yetersiz olduğunu düşündürüyor. Hayvana işkence yapan veya kasten zarar vererek öldürenler için daha caydırıcı hapis cezaları ve yaptırımların getirilmesi düşünülüyor mu?
Hayvan haklarına dair bilincin artırılması ve eğitimin bir parçası olarak okullarda "hayvan hakları" derslerinin olması hakkında ne düşünüyorsunuz?
Yerel yönetimlerin sokak hayvanlarına yönelik politikalarının ve bütçelerinin gözden geçirilmesi ve iyileştirilmesi için nasıl bir çalışma planı yapılabilir? 6. Petshoplar, veteriner klinikleri tarafından ve hijyen dışı koşullarda, hayvanları küçücük alanlarda (oesarete (omahküm ederek merdiven altı üretim yapan şahıslarca hayvanların üretilip ticari bir mal gibi satılmasının önüne geçmek için bir eylem planınız var mı? Özellikle dövüş amacıyla kangal gibi güçlü köpekleri veya yasaklı ırkları kaçak olarak üreten, dövüştüren hatta sosyal medya hesaplarında paylaşan, böylelikle hayvanların istismar edilmesine neden olan şahısların takibi ve cezalandırılması için bir planınız var mı?
Her sahipli hayvanın çiplenme suretiyle kayıt altına alınıp alınmadığını saptamak ve kayıtlı hayvanların düzenli aralıklarla takibini yapmak üzere bir çalışmanız var mı?
Sahipli hayvanların sokağa atılarak terk edilmesini önlemek ve sahipli evcil hayvanını terk eden insanları etkinlikle saptayıp cezai yaptırımları uygulamak üzere bir eylem planınız var mı?
Köylerde sürüleri gütmesi, koruyuculuk yapması gibi amaçlarla çokça üretilip, evcil hayvan gibi düşünülmediğinden kayıt altına alınmayan ve yaşlanınca, hastalanınca, iş göremez hale gelince terk edilen kangallar ve çoban köpekleri gibi bir insanın/hanenin denetiminde olan hayvanların kısırlaştırılması suretiyle kaçak biçimde üretiminin engellenmesi ve hayvanın sahipli hayvan olarak kayıt altına alınması için bir çalışmanız var mı?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Hayvanlara verilen değer kapsamında onların refahını gözeten ilk yasal düzenleme olan 5199 sayılı "Hayvanları Koruma Kanunu" 2004 yılında kabul edilmiştir. Yaşanan ve gelişen süreç içerisinde 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu'nda değişiklik öngören 7527 sayılı "Hayvanları Koruma Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun" 02.08.2024 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Kanun değişikliği ile; e İnsan, hayvan ve çevre sağlığının bütüncül olarak gözetilmesi amaçlanmıştır.
Sahipli ve sahipsiz hayvan tanımları netleştirilmiş, sahipsiz köpeklerin belediyelerce hayvan bakımevlerine alınarak rehabilite edilmesi ve sahiplendirilmesi öngörülmüştür. Amaç; başıboş hayvanların hayvan bakımevlerine alınması ve rehabilite edilerek sahiplendirilmesi ile hem hayvanlara daha iyi yaşam şartlarının sağlanması; hem de başıboş köpeklerin sokaklarda kontrolsüz üremesi ve insan-hayvan çatışmasının engellenmesidir. e Sahipli ve sahipsiz tüm hayvanların kayıt altına alınmasına yönelik hükümlere yer verilmiştir. Böylece tüm hayvanların takibi sağlanarak sahipli hayvanların sokağa terk edilmelerinin önüne geçilmesi amaçlanmış ve bu maksatla hayvanını sokağa terk edenlere uygulanacak idari yaptırım hayvan başına 60.000 TLye yükseltilmiştir.
"* Sahipsiz veya güçten düşmüş hayvanların en hızlı şekilde yerel yönetimlerce kurulan hayvan bakımevlerine götürülecektir. Bakanlığımız veri sistemine kaydedilen ve rehabilite edilen bu köpekler, sahiplendirilinceye kadar hayvan bakımevlerinde barındırılacaktır. e Kanun değişikliğinde, köpeklerden insan ve hayvanların hayatı ve sağlığı için tehlike teşkil eden ve olumsuz davranışları kontrol edilemeyen, bulaşıcı veya tedavi edilemeyen hastalığı bulunanlara Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu'nun ilgili hükümlerinin uygulanması gerektiği belirtilmiştir. Ülkemizin 2003 yılında kabul ettiği Ev Hayvanlarının Korunmasına Dair Avrupa Sözleşmesi kapsamında belirtilen sahipsiz hayvan popülasyonunun kontrol altına alınması işlemleri için yerel yönetimler yetkilendirilmiştir. Bu düzenlemeler ile insan, hayvan ve çevre sağlığının korunması amaçlanmıştır.
Büyükşehir belediyeleri, il belediyeleri ve nüfusu yirmi beş bini aşan belediyeler 31.12.2028 tarihine kadar hayvan bakımevlerini kurmakla ve mevcut bakımevlerinin koşullarını iyileştirmekle yükümlü kılınmıştır.
Yerel yönetimlerin hayvan bakımevleri kurmak da dahil sahipsiz hayvanlara ilişkin iş ve işlemlerini yürütmelerinde gerekli kaynağı ayırmaları ve bu kaynağı belirtilen amaçla kullanmaları için hükümler yer almıştır.
Bakanlığımızca yayımlanan 2013/8 ve 2013/16 sayılı "Geçici Hayvan Bakımevi Yapımı İle İlgili Ödenek Tahsisi Hakkında" Genelgeler kapsamında hayvan bakımevi yapımı için 63 ilde 118 yerel yönetime mali destek sağlanmıştır.
5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu'nun 19'uncu maddesi ve Bakanlığımızca yayımlanan 2017/3 sayılı "Sokak Hayvanlarının Kısırlaştırılması ile İlgili Ödenek Tahsisi" Genelgesi kapsamında sahipsiz hayvanları kısırlaştırarak mikroçip, kulak küpesi numarası ve fotoğrafı ile Bakanlığımız veri tabanına (HAYBİS) kaydeden yerel yönetimlere 2023 yılında 28.952.100 TL mali destek sağlanmıştır.
TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı
2024 yılında sahipsiz hayvanların kısırlaştırılmasının desteklenmesi maksadıyla 45 milyon TL ödenek ayrılmıştır.
5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu kapsamında hayvanların korunması ve mevcut sorunları ile çözümlerine yönelik çalışmaları il hayvanları koruma kurulları yürütmektedir. Bu doğrultuda; hayvan sevgisi, korunması ve yaşatılması ile ilgili eğitici faaliyetler okullarda dâhil olmak üzere doğa koruma ve milli parklar il şabe müdürlüklerimizce düzenlenmektedir.
Bakanlığımızca, çalışma izni verilen ev ve süs hayvanlarının satış noktaları ilgili mevzuat kapsamında denetimlere tabi tutulmaktadır. Ev hayvanlarının kayıt altına alınmasına ilişkin iş ve işlemler "Kedi, Köpek ve Gelinciklerin Kimliklendirilmesi ve Kayıt Altına Alınmasına Dair Yönetmelik" kapsamında yürütülmektedir.
İbrahim YUMAKLIBakan