TMO'nun faaliyetlerine ilişkin

Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) başta hububat ve bakliyat olmak üzere görev alanına giren ürün piyasalarını yakından takip ederek, piyasa regülasyonuna destek sağlamaktadır. Yurt içi piyasalardaki arz ve talep dengesini takip eden TMO, fiyat istikrarının sağlanması amacıyla, gerekli halde ihale yoluyla ithalat yapma hakkına sahiptir. TMO'nun cari tarihte planlanan bir buğday ithalat ihalesi bulunmamaktadır.

Ülkemizde 2023-2024 sezonu buğday üretimi, geçen yılın "03,8 üzerinde, 20,5 milyon ton seviyesinde beklenmekte olup TMO alımları devam etmektedir. TMO stokları, lisanslı depolardaki ve özel sektör elindeki stoklar dikkate alındığında, yeni sezonda piyasalara ürün arzının kesintisiz sürdürülmesine yönelik yeterli miktarda buğday stoku bulunmaktadır.

TMO alımları hasadın başladığı ilk andan itibaren ülke genelinde yoğun bir şekilde devam etmektedir. TMO alım randevu sisteminde, saatlik değil günlük randevu alınabilmektedir. Randevu tarihinde ürününü getiren üreticilerin işlemleri, işyerine geliş sıralarına göre yapılmaktadır. Randevu gününde TMO'ya ürünlerini getiren üreticilerin ürünleri, teknik aksaklıklar olması dışında (elektrik kesintisi, teknik arıza vb.) aynı gün teslim alınmaktadır.

Üreticilerimiz tarafından arz edilen ürünler, TMO işyerlerinde ve lisanslı depolarda muhafaza edilmek üzere alınmaktadır. TMO işyeri ve lisanslı depoların olmadığı yerlerde geçici alım noktaları oluşturularak alım faaliyetleri sürdürülmektedir. Ürün arzının yoğun olduğu noktalarda TMO depolama alanlarının yeterli olmaması halinde, kapalı depo ve açık yığın sahası kiralama yoluyla ürünlerin depolanması sağlanmaktadır.

TMO tarafından, son 20 yıl içerisinde aktif çalışma sergileyen herhangi bir tesis devre dışı bırakılmamıştır. 2022 yılında 510 olan alım noktası sayısı, 2023 yılında 603'e yükseltilmiş, iş yerlerinin günlük alım kapasiteleri azami seviyeye çıkarılmış, IMO iş yerlerinde çalışma süreleri 12 saat olacak şekilde artırılmıştır. İmkânlar dâhilinde alım kapasitesini artırmaya yönelik çalışmalar devam etmektedir. Üreticilerimiz tarafından arz edilen son ürün alınana kadar, randevu verilerek alım faaliyetine devam edilecektir.

6 Şubat depremlerinin yaşandığı bölgelerde, TMO'ya ait zarar gören ürün bulunmamaktadır. Deprem bölgesinde mülkiyeti TMO*ya ait TK Lidaş Firmasına kiralık durumdaki Nurdağı Silo Tesisleri haricinde kullanım dışı kalan TMO deposu yoktur. Bu noktada üreticilerden alımlarda herhangi bir sıkıntı yaşanmamış olup tesislerin yenilenmesine ilişkin çalışmalara başlanmıştır.

TMO alım fiyatları, tüm parametreler dikkate alınarak ürünlerin bu fiyatın üzerinde işlem görmesini tesis etmek amacıyla belirlenen bir eşik fiyattır. Üreticilerimizin bu fiyatların altında ürün satmasının önüne geçilmesi amaçlanmaktadır. Açıklanan ürün alım fiyatları, üretimin sürdürülebilirliği ve tüketiciye yansıması dikkate alınarak gerçekleştirilmektedir. Ayrıca alım fiyatı belirlenirken; üretici maliyeti, ekonomik göstergeler, üretim miktarı, bir önceki yıl alım fiyatları, dünya fiyatları, tarımsal sanayinin hammadde tedariki, iç ve dış piyasalardaki gelişmeler, tüketici fiyatları, refah payı ve üretimin sürdürülmesini sağlayacak kâr marjı gibi çok sayıda faktör dikkate alınmaktadır.

TMO hububat alım fiyatları 06.06.2023 tarihinde, ekmeklik buğday alımlarında 8.250 TL./ton, makarnalık buğday alımlarında 9.000 TL/ton, arpa alımlarında 7.000 TI/ton olarak açıklanmıştır. Bakanlığımız tarafından, hububat üretiminin teşvik edilmesi amacıyla 2023 yılında alım fiyatlarına ilave olarak ÇKS"ye kayıtlı buğday ve arpa üreticilerine, kayıtlı üretim TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı miktarı kadar ürünlerini piyasaya veya TMO"ya satmaları halinde, ton başına buğday için 1.000 TL, ton başına arpa için 500 TL hububat üretim primi desteği verilecektir.

İbrahim YUMAKLIBakan