Zincir marketlerin tekelleşme girişimlerinin engellenmesi için yapılan çalışmalara ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim YUMAKLI tarafından Anayasa'nın 98'inci, İçtüzüğün 96'ıncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.

Ülkemizde yaşanmakta olan ekonomik kriz, yüksek enflasyon, plansız ve programsız bir şekilde uygulanan tarım politikaları ve tarımsal üretimin çiftçiden tüketiciye ulaşmasında son derece önemli olan kontrol ve denetim mekanizmasının yetersizliği neticesinde olumsuz sonuçların ortaya çıktığını görmekteyiz. Bu olumsuz gelişmeler nedeniyle çiftçiler, turfanda ve narenciye başta olmak üzere, pek çok tarım ürününün piyasası üzerinde zincir marketlerin tekelleşme ve kendi piyasalarını oluşturma girişimleriyle karşı karşıya kalmıştır.

Bir takım zincir marketlerin birlikte hareket ederek, tüm Türkiye'de olduğu gibi, Adana'da da tarımsal ürünlerin piyasaları üzerinde tekel oluşturma girişimlerini bir süredir takip etmekteyiz. Adana'da hasat başlangıcında 18 TL olan patatesin fiyatı, zincir marketlerin ortak hareket ederek fiyatları düşürmesi sonucunda 10 TL.*ye kadar inmiştir (zincir marketlerin söz konusu girişimleri şu anda Adana'da hasadı devam etmekte olan kuru soğan için de geçerlidir). Yüksek girdi maliyetleriyle üretimi yapılan patates ve kuru soğana uygulanan ihracat kısıtlamasıyla birlikte zincir marketlerin uyguladığı tekelleşme faaliyetleri karşısında emeği heba olan ve zarar eden çiftçiler, patates ve kuru soğan hasadını durdurmuştur. Bu durum süreklilik arz etmesi, ülkemiz için sosyal — ekonomik ve toplumsal açıdan bir dengesizliğe yol açacağı gibi gerek çiftçimizin, gerekse tüketicimizin korunması yolunda acil adımlar atılması gerekliliğini öne çıkarmaktadır.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. Zincir marketlerin tekelleşme girişimlerinden ve faaliyetlerinden bakanlığınızın bilgisi var mıdır?

   TBMM Halkla İlişkiler Binası 6. Kat / E-614 Bakanlıklar/ Ankara

2. Bakanlığınızın zincir marketlerin bu girişimlerini ve faaliyetlerini bir denetleme mekanizması var mıdır? Varsa bugüne kadar, sonuçları itibariyle hangi alanlarda kesin, etkin ve caydırıcı denetim uygulamaları gerçekleştirilmiştir?

3. TEPGE raporlarına göre; patates ve kuru soğanda rekolte yüksek ve üretim ülkemiz için son derece yeterlidir. Bakanlığınızın yurtiçi arzını yeterince karşılayan bu ürünlerden, çiftçimizin ekonomik anlamda kazanç elde etmesinin ve ülkemize de şu anda ihtiyaç duyduğu döviz girdisi sağlamanın önünde engel olarak bulunan ihracat kısıtlamasını kaldırmak konusunda bir planlama yapılmakta mıdır?

   TBMM Halkla İlişkiler Binası 6. Kat / E-614 Bakanlıklar/ Ankara