Şeker pancarı üreticilerinin desteklenmesi için yapılan çalışmalara ilişkin
Kaynak göster
İnan Akgün Alp (CHP), 15 Ağustos 2024 tarihinde 7/15355 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 39 gün sonra, 23 Eylül 2024).
İnan Akgün Alp (CHP, Kars). “Şeker pancarı üreticilerinin desteklenmesi için yapılan çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/15355, 15 Ağustos 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-15355-seker-pancari-ureticilerinin-desteklenmesi-icin-yapilan-calismalara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/c025579f-af8b-4dd2-80a5-019169960c1b
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 39 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 28 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim Yumaklı tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını, Anayasanın 98. ve TBMM İç Tüzüğünün 96. maddeleri gereğince talep ederim.
Kars İli Arpaçay ve Akyaka ilçelerinde Türkiye'nin önemli bir şeker pancarı ihtiyacını karşılayan şeker pancarı üreticilerinin, artan maliyetlere karşın aynı oranda revize edilmeyen avans ve destekleyici prim ödemeleri şeker pancarı üreticilerini mağdur etmektedir. Bu bağlamda;
SORULAR
Artan şeker pancarı tohumu maliyetlerine göre şeker pancarı avans fiyatının da güncellenmesi için bir çalışma yapılmakta mıdır?
Şeker pancarı üreticilerinin destekleyici prim ödemelerinin artırılması planlanmakta mıdır?
Adres: TBMM Yeni Halkla İlişkiler Binası 6. Kat No: A-603 Çankaya / Ankara
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
4634 Sayılı Şeker Kanunu gereği, şekerin hammaddesi olan şeker pancarı fiyatları veya avans fiyat her yıl, şeker fabrikası işleten gerçek ve tüzel kişiler ile üretici ve/veya üretici temsilcileri arasında, pancar ekiminden önce Ekim ayında başlayacak müzakereler sonucunda;
Yıllık enflasyon oranı, üretici maliyetlerindeki artış, dünya pancar fiyatları ile alternatif ürün paritesi dikkate alınarak belirlenmekte olup süreç Bakanlığımızca izlenmekte ve denetlenmektedir.
Şeker pancarı üretimi, şeker şirketleri ve üreticilerin arasında imzalanan "Pancar Üretim Sözleşmesi" vasıtasıyla yapılmakta, sözleşme çerçevesinde şirketlerce üretim yapan üreticilere bakım, sulama ve söküm dönemlerinde yaklaşık 9040-50 oranında avans verilmekte, ayrıca prim ödemesi yapılmaktadır.
Ayrıca bitkisel üretim destekleri kapsamında şeker pancarı çiftçilerine ödenen mazot ve gübre desteği artırılarak 138 TI./da çıkartılmıştır.
2023 yılı ürünü "016 polar şeker ihtiva eden, net bir ton A kotası şeker pancarı baz alım kesin fiyatı 1.750 TL olarak belirlenmiş olup 906 kota tamamlama primi ile birlikte 2023/2024 üretim dönemi şeker pancarı alım fiyatı 1.855 TL./ton olmuştur.
Türkşeker tarafından çiftçilerin şeker pancarı üretim sürecindeki giderlerine destek olmak amacıyla gübre ve tohum desteğinin yanında çapalama, bakım, sulama, motorin, hasat ve teslim avansları nakdi olarak verilmektedir. 2023 yılında pancar üretiminin desteklenmesi amacıyla avans sayısı 5'ten 6'ya, toplam miktarı ise ton başına 450 TL'ye yükseltilmiştir. Bu kapsamda pancar üreticilerimize pancarlarını teslim etmeden önce yaklaşık 4,5 milyar TL nakdi, 1 milyar TL ayni olmak üzere yaklaşık 5,5 milyar TL avans ödemesi yapılmıştır. Ayrıca fabrika merkezine pancar teslim eden üreticilere nakliye desteği ödenmektedir. Bu kapsamda yaklaşık 2 milyar TL nakliye destek ödemesi yapılmıştır. İlaveten Kars, Ağrı ve Erciş fabrikalarımız üreticilerine 151,5 milyon TL pancar üretimi teşvik primi ödenmiştir. Bunların yanında üreticilerimize istihkak (bedelsiz) yaş pancar posası verilmektedir.
2024 yılında pancar üreticilerimize Ağustos ayı sonu itibariyle 2,1 milyar TL nakdi ve 1,4 milyar TL ayni olmak üzere toplam 3,5 milyar TL avans ödemesi yapılmış olup 3 nakdi avans ödemesi daha yapılması planlanmıştır. 2023 yılında yapılan üretici destek ödemelerine güncellenen fiyatlar üzerinden 2024 yılında da devam edilecektir.
Türkşeker ile üreticiler arasında akdedilen şeker pancarı üretim sözleşmesi gereğince fabrika bazında pancar alımının tamamlandığı tarihten itibaren en geç 30 gün içerisinde pancar bedel ödemeleri tamamlanmaktadır. 2023 yılı ürünü 9016 polar şeker ihtiva eden, net bir ton A kotası şeker pancarı baz alım kesin fiyatının aynı zamanda 2024 yılı avans fiyatı olarak uygulanması kararlaştırılmış olup 2024 yılı ürünü şeker pancarı baz alım kesin fiyatı ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda en geç 2024 yılı Ekim ayı sonuna kadar belirlenecektir.
İbrahim YUMAKLIBakan