Suça sürüklenen çocuklarla ilgili çeşitli verilere ilişkin
Kaynak göster
Elif Esen (DEVA Partisi), 7 Mayıs 2024 tarihinde 7/11568 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 182 gün sonra, 5 Kasım 2024).
Elif Esen (DEVA Partisi, İstanbul). “Suça sürüklenen çocuklarla ilgili çeşitli verilere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/11568, 7 Mayıs 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-11568-suca-suruklenen-cocuklarla-ilgili-cesitli-verilere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/cce49a3e-935d-4926-825f-018f5791b325
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 182 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Sayın Yılmaz TUNÇ tarafından Anayasanın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'nci ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.
Suça sürüklenen çocuk, "Kanunlarda suç olarak tanımlanan bir fiili işlediği iddiası ile hakkında soruşturma veya kovuşturma yapılan ya da işlediği fiilden dolayı hakkında güvenlik tedbirine karar verilen çocuk" olarak tanımlanmıştır.
Suça Sürüklenen Çocuk bizzat suç işleyen çocuk olabileceği gibi, bir suça iştirak ettirilen, ya da bir suçun işlenmesi için cezai sorumsuzluğundan yararlanılan çocuk da olabilmektedir. Çocuk Koruma Kanunu'nun 4. Maddesi: "çocuklar hakkında özgürlüğü kısıtlayıcı tedbirler ile hapis cezasına en son çare olarak başvurulması" olarak yer almaktadır. Bilindiği üzere mevzuatımızda 12 yaş altı çocuklar suç işleseler de cezai sorumlulukları bulunmamaktadır (TCK m.31/1). Yine Çocuk Koruma Kanunu'nun 21. maddesi, 15 yaşını doldurmamış çocuklar hakkında üst sınırı beş yılı aşmayan hapis cezasını gerektiren fiillerinden dolayı tutuklama kararı verilemeyeceğini öngörülmektedir. Dolayısıyla ülkemizde Suça Sürüklenen Çocuktan 12-18 yaş arası suça bulaşmış ya da bulaştırılmış çocuklar anlaşılmaktadır. Bu yaklaşım, çocuğu suç işleyen bir suçlu olarak görmeyip onun suça sürüklendiğini kabul ederek bir anlamda fail çocuğu da suçun mağduru konumunda kabul etmektedir.
Gerekçenin tamamını göster (5 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
TÜİK verilerine göre; güvenlik birimlerine gelen veya getirilen çocukların karıştığı olay sayısı 2022 yılında, 2021 yılına göre 9020,5 oranında artarak 601 bin 754 olmuştur.
Bu olaylarda çocukların 259 bin 106'sı mağdur olarak, 206 bin 853'ü suça sürüklenme sebebiyle (kanunlarda suç olarak tanımlanan bir fiili işlediği iddiasıyla), 100 bin 490'ı bilgisine başvurma amacıyla, 16 bin 499'u kayıp (hakkında kayıp müracaatı yapılıp daha sonra bulunan) olması sebebiyle, 12 bin 684'ü kabahat işlediği iddiasıyla, 6 bin 122'si ise bu nedenlerin dışında kalan diğer nedenlerden dolayı güvenlik birimlerine gelmiş veya getirilmiştir.
TBMM Hakla İlişkiler Binası 3.Kat, Oda: D-303 Bakanlıklar- Ankara
2010'da 100 binin altında olan suça sürüklenen çocuk sayısı 2022 yılında ikiye katlanarak 206,853'e yükselmiştir. Yani 2010-2022 arasındaki 12 senede suça sürüklenen çocuk sayısı "0148 artmıştır. 2023 yılında ise 452 bin 70 çocuğun suça karıştığı tespit edilmiştir. En büyük artış yaralama, hırsızlık ve uyuşturucu kullanımında görülmüştür. Adalet Bakanlığı'nın son istatistiği Kasım 2023 tarihli ve resmi rakamlara göre cezaevlerinde 12-18 yaş arasındaki çocuk sayısı 1885 olarak gerçekleşmiştir.
Bu bağlamda suça sürüklenen çocukların;
SORULAR
Güncel sayısı kaçtır? Bunlardan cezaevinde olan çocuk sayısı kaçtır?
Herhangi bir eğitim kurumuna kayıtlı olanların sayısı kaçtır?
Ebeveynlerinden biri ya da ikisi de olmayan çocuk sayısı kaçtır?
Ailelerinin sosyal yardım alma oranı nedir?
Büyükşehirlerde yaşayanlarının oranı nedir?
Evde suçla ilişkili bireylerin olma oranı nedir?
Madde bağımlısı olanların ya da aileleri madde bağımlısı olanların oranı nedir?
Suçu tekrar eden yani tahliye olduktan sonra yeniden hapishaneye dönen çocuk sayısı kaçtır?
Çocuk Koruma Kanununa göre; 15 yaşına kadar çocuk, üst sınırı 5 yıla kadar olan suçlarda tutuklanamaz. Bu kapsamda tutuklanan çocuklar var mıdır? Eğer varsa kaç çocuk bu durumdadır ve sebebi nedir?
2015-2023 döneminde çocuk ağır ceza mahkemelerine gelen dosya sayısındaki artış endişe vericidir. 15- 18 yaş aralığında ağır ceza mahkemelerinde yargılanan ve tutuklanıp cezaevine konulan kaç çocuk vardır?Varsa hangi suç tipi ile cezaevindedir?
Çocuklar için nasıl cezalandırılacaklarının tartışıldığı değil; risk ve ihtiyaç tespitleriyle birlikte onları suç ortamından uzaklaştırmaya, mağdur-fail-toplum
TBMM Halkla İlişkiler Binası 3.Kat, Oda: D-303 Bakanlıklar- Ankara üçgenindeki dengeyi de gözeten, dolayısıyla uzun vadede toplumdaki suç oranlarını da azaltmaya yönelik, koruyucu ve destekleyici tedbirler alan, onarıcı adalet temelinde düzenlemeler içeren, çalışmalar var mıdır?
Türkiye'nin 1995 yılından beri taraf olduğu Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına dair Sözleşme, bir çocuğun tutuklanmasını, alıkonmasını ve hapis cezasına çarptırılmasını, "başvurulabilecek en son yöntem" olarak kabul ediyor ve bu çözümün mümkün olduğunca kısa bir süre ile kısıtlanmasını şart koşuyor. Bu sözleşmeye uyumla ilgili ne tür uygulamalar vardır?
Alanda çalışan sivil toplum kuruluşlarına, hapishanelerde çocuk haklarına dair izleme faaliyetleri için nasıl bir alan açılıyor?
Çocuk hapishaneleri dışında yetişkin hapishanelerinin çocuk koğuşlarında tutulan kaç çocuk vardır?
Kadın hapishanelerinin çocuk koğuşlarında tutulan kaç kız çocuğu vardır?
TBMM Halkla İlişkiler Binası 3.Kat, Oda: D-303 Bakanlıklar- Ankara
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yılmaz Tunç, Adalet Bakanı ·
1424158 sayılı yazı.
İlgi yazınız ekinde alınan, İstanbul Milletvekili Elif Esen tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/11568 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur.
Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet)
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap. gov.tr adresinden GtF9dX/ - ho4jSuk - 8134BIW - PCİWİWS ile erişebilirsin
ADALET BAKANLIĞI in arz Mevzuat Genel Müdürlüğü
Sayı :E-56020453-610-512-5717/7888 Konu : Yazılı soru önergesi
ES Hİ. 0024
Sayın Elif ESEN İstanbul Milletvekili
Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/11568 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur.
I- A) 10/06/2020 tarihli ve 31151 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 63 sayılı Suç Mağdurlarının Desteklenmesine Dair Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 18. maddesiyle 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine "Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Dairesi Başkanlığı" kenar başlıklı 53. madde eklenmiş ve bu Başkanlık, Bakanlığımızın hizmet birimleri arasında yerini almıştır. Bu maddeye göre Başkanlığın görevleri; kırılgan gruba yönelik hak ve hizmetlerin geliştirilmesi ve uygulanmasına ilişkin faaliyetleri yürütmek, mağdurların kendilerine tanınan haklar ve yardımlar konusunda bilgilendirilmesine yönelik çalışmalar yürütmek, adli desteğe ihtiyaç duyanlara uygun müdahale programları geliştirmek, tekrarlanan mağduriyetleri önleyici tedbirler almak, psiko-sosyal destek hizmetlerinin geliştirilmesine ve uygulanmasına yönelik faaliyetleri yürütmek, mağdurların adalete erişimini güçlendirmeye yönelik çalışmalar yapmak ve uygulamak, adli süreçte tanıklara yönelik hizmetlerin geliştirilmesine ve uygulanmasına ilişkin faaliyetleri yürütmek, adliyelerde görev alan pedagog, psikolog ve sosyal çalışmacı gibi uzmanların çalışma usul ve esaslarını belirlemek, adli yardımla ilgili mevzuatın Bakanlığa verdiği görevleri ilgili kurum ve kuruluşlarla iş birliği halinde yürütmek ve adli yardım hizmetlerinin etkin ve verimli bir şekilde işleyişine yönelik tedbirleri almak, görev alanına giren konularda kamu kurum ve kuruluşları veya sivil toplum kuruluşları ile iş birliği yapmak, mağdurların her alanda desteklenmesini sağlamak amacıyla toplumsal farkındalığı artırıcı faaliyetlerde bulunmak şeklinde belirlenmiştir.
Başkanlığın başlıca hedefleri arasında; başta çocuklar, kadınlar, yaşlılar ve engelli bireyler olmak üzere tüm suç mağdurlarının ve tanıkların, sahip oldukları haklar ile kendilerine sunulabilecek yardım ve destek hizmetleri konusunda bilgilendirilmeleri ve kırılgan gruba mensup mağdurların adli süreçte etkin şekilde desteklenerek adalete erişimlerinin kolaylaştırılması yer almakta olup Başkanlığın çalışmaları bu yönde devam etmektedir.
02/09/2022 tarihinde Başkanlık bünyesinde çocuk, kadın, yaşlı, engelli ve tanıklara yönelik politikalar geliştirilmesi ile adli destek ve mağdur hizmetleri müdürlüklerince sunulan hizmetlerin etkinliğini sağlamaya yönelik çalışmalar yürütmek üzere Bakan Oluru ile Çocuk Hizmetleri Daire Başkanlığı ve Kadın Hizmetleri Daire Başkanlığı ile Adli Destek ve Yardım Hizmetleri Daire Başkanlığı kurulmuştur.
O) çil ile
ADALET BAKANLIĞI ya A Mevzuat Genel Müdürlüğü
B) Bakanlığımızca 63 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi uyarınca adliyelerde kurulan "adli destek ve mağdur hizmetleri müdürlükleri" bünyesinde yer alan bürolar aracılığıyla suç mağdurlarına yönelik bilgilendirme ve yönlendirme faaliyetleri ile kırılgan gruba dahil mağdurların adalete erişimlerinin güçlendirilmesine yönelik hizmetler, tüm ülke genelinde yürütülmektedir.
Müdürlüklerin kurulmasıyla birlikte; daha önce çocuk ve aile mahkemelerinde görev yapan uzmanlar aracılığıyla sağlanan psiko-sosyal destek faaliyetleri Cumhuriyet başsavcılıkları ile tüm mahkemeleri kapsayacak şekilde genişletilmiş, hizmet sunumuna ilişkin standartlar geliştirilmiş, vaka yönetiminin uygulandığı etkin bir sistem oluşturulmuştur.
Adli destek ve mağdur hizmetleri müdürlükleri bünyesinde yer alan "bilgilendirme ve yönlendirme büroları"nda tüm suç mağdurları; adli süreç ve bu süreçte sahip oldukları haklar ile kendilerine hizmet sunan kamu kurumları ve sivil toplum kuruluşları konusunda bilgilendirilmekte ve ihtiyaçları doğrultusunda hizmet alabilecekleri kurum ve kuruluşlara yönlendirilmektedir. Bu sayede değişik kurumlar tarafından mağdurlara sunulan hizmetlerin etkin, kesintisiz ve bütüncül bir şekilde yerine getirilmesi sağlanmaktadır.
Çocuklar ve kadınlar gibi bireysel özellikleri nedeniyle suçtan daha fazla etkilendiği tespit edilen kırılgan gruba dâhil mağdurların adalete erişimlerinin güçlendirilmesine yönelik çeşitli hizmetler de sunulmaktadır. Maruz kalınan suçtan daha fazla etkilendiği ve desteğe ihtiyaç duyduğu anlaşılan bu kapsamdaki mağdurlara yönelik olarak "kırılgan grup destek büroları"nda çalışan adli destek görevlileri tarafından yapılan bireysel değerlendirme sonucunda adli destek planı hazırlanmakta ve gerektiğinde vaka yönetimi uygulanmak suretiyle etkin bir şekilde psiko-sosyal destek hizmeti sunulmaktadır.
C) Bakanlığımız tarafından, faille yüz yüze gelmesinde sakınca bulunduğu değerlendirilen, öncelikli olarak cinsel suç ve aile içi şiddet suçu mağdurları, engelli birey ve kırılgan gruba dâhil mağdurlar, diğer mağdurlar ve tanıklar ile suça sürüklenen çocukların ifade ve beyanlarının uzman eşliğinde özel ortamda alınması için 2017 yılında adli görüşme odaları (AGO) uygulamasına geçilmiştir.
Ç) Suç mağdurlarının bilgilendirilmesine yönelik yürütülen çalışmalar kapsamında mağdurların sahip oldukları haklar ile kendilerine sunulan hizmetlere dair bilgilerin yer aldığı "https://magdurbilgi.adalet.gov.tr/" internet sitesi üç farklı dilde erişime açılmıştır. Suç mağdurları internet sitesini ziyaret ettiklerinde yaşadıkları mağduriyet türüne göre hangi haklara sahip olduklarını, hangi hizmeti hangi kurumlardan alabileceklerini ve bunun için nasıl bir yol izlemeleri gerektiğini kolaylıkla öğrenebilmektedir.
Suç mağdurlarının adli süreç hakkında bilgilendirilmeleri amacıyla bazı temel haklar ile suç türleri hakkındaki bilgilerin yer aldığı çeşitli broşürler de fiziki ve dijital ortamda erişime sunulmuştur.
Belirtilen hususlara ek olarak; "mağdur(ğadalet.gov.tr" e-posta hesabı üzerinden mağdurların başvuruları Başkanlık tarafından ivedi bir şekilde ele alınarak gereğinin yapılması için ilgili yerlere yönlendirilmektedir.
1i- 10/07/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan | sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilâtı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin "Görev" kenar başlıklı 38. maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde, adli sicilin tutulmasıyla ilgili hizmetleri yürütmek Bakanlığımız görevleri arasında sayılmaktadır. Bu çerçevede, istenilen ayrıntıda bilgi bulunmamakla birlikte; Cumhuriyet başsavcılıklarında soruşturma evresinde heri
ADALET BAKANLIĞI TE AM İZİNİ Mevzuat Genel Müdürlüğü ve ceza mahkemelerinde, suça sürüklenen çocukların dosya ve suç sayıları ile karara bağlanan dosya ve suç sayılarına ait istatistiklere Bakanlığımız Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğünün "https://www.adlisicil.adalet.gov.tr" adresli internet sitesinden ulaşılması mümkün olabilecektir.
I1- Bakanlığımız kayıtlarının incelenmesinden; soru önergesinde istenilen ayrıntıda bilgi sunulamamakla birlikte, Ülkemizdeki ceza infaz kurumlarında barındırılan tutuklu ve hükümlülerin yaş gruplarına ve öğrenim durumlarına göre dağılımına ilişkin istatistiklere Bakanlığımız Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğünün "https://www.cte.adalet.gov.tr" adresli internet sitesinden ulaşılması mümkün olabilecektir.
Yılmaz TUNÇ Bakan
Tea ine
Yılmaz TUNÇBakan