Suça sürüklenen çocuklarla ilgili çeşitli verilere ilişkin

Öte yandan Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, 21 Eylül 2026 tarihinde 65 binin üzerindeki okulun tek tek gözden geçirildiğini, okulların fiziki şartlarına ve bulundukları bölgelere göre kamera sisteminden X-ray cihazına, el dedektöründen hareketli kameralara kadar çeşitli güvenlik tedbirlerinin değerlendirildiğini açıklamıştır. Aynı gün Adalet, Aile ve Sosyal Hizmetler, Çalışma ve Sosyal Güvenlik, Gençlik ve Spor, İçişleri, Milli Eğitim ve Sağlık bakanlıkları arasında çocukların eğitim süreçlerinin güvenliğinin güçlendirilmesine yönelik bir iş birliği protokolü de imzalanmıştır.

Ancak bu açıklamanın ertesi günü, Manisa'nın Turgutlu ilçesinde bir okula yönelik saldırı gerçekleştirilmiştir. Arka arkaya yaşanan bu olaylar, okul güvenliğinin yalnızca okul kapısına yerleştirilecek kamera, X-ray cihazı veya el detektörü üzerinden ele alınmasının yeterli olmadığını göstermektedir. Okula silahın girmesini engellemek kadar, o silahın bir çocuğun eline nasıl geçtiğini önlemek de kamunun sorumluluğundadır.

Çocuğun silaha hangi yolla ulaştığı, silahla ilk temasının hangi yaşta gerçekleştiği, daha önce ateşli silahla bağlantılı bir adli sürece girip girmediği, kullanılan silahın aile veya yakın çevresinden temin edilip edilmediği ve adli makamların tespit ettiği risklerin sosyal hizmetler ile eğitim sistemi tarafından izlenip izlenmediği; okul güvenliği politikasının ayrılmaz unsurlarıdır.

Bir çocuk silaha erişebiliyorsa sorun okul kapısında başlamamaktadır. Dolayısıyla güvenlik politikasının yalnızca saldırının gerçekleşeceği mekânı korumaya yönelmesi, sorunun son halkasına müdahale edilmesi anlamına gelmektedir. Çocukların ateşli silahlarla temasının toplumsal boyutunu, silaha erişim kanallarını ve tekrar eden adli temasları ortaya koymadan kalıcı bir önleme politikasından söz etmek güçtür.

Adalet Bakanlığının yayımladığı istatistikler de bu açıdan dikkat çekici bir tablo ortaya koymaktadır.

Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğünün verilerine göre, 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun kapsamında Cumhuriyet başsavcılıklarında suça sürüklenen çocuklara ilişkin soruşturma evresinde 2023 yılında 6.122 dosyada 6.293 suça sürüklenen çocuğa ilişkin 7.027 suç, 2024 yılında 7.641 dosyada 7.929 suça sürüklenen çocuğa ilişkin 8.998 suç, 2025 yılında ise 8.567 dosyada 9.093 suça sürüklenen çocuğa ilişkin 10.351 suç karara bağlanmıştır. Adres: TBMM Yeni Halkla İlişkiler Binası B416 Nolu Oda Bakanlıklar- ANKARA

Buna göre yalnızca 2023-2025 arasındaki iki yıllık dönemde, 6136 sayılı Kanun kapsamında çocuklara ilişkin soruşturma evresinde karara bağlanan dosya sayısı yüzde 39,9, suç sayısı yüzde 47,3, çocuklara ilişkin kayıt sayısı ise yüzde 44,5 artmıştır. Kamu davası açılan çocuk kayıtları da 2023'te 3.678 iken 2025'te 5.238'e yükselmiş, iki yıldaki artış yüzde 42,4 olmuştur.

Öte taraftan Bakanlığın yayımladığı veriler tekilleştirilmiş çocuk sayısını göstermemektedir. Bu nedenle 2025 yılı içinde karara bağlanan 10.351 suç dosyasının kaç farklı çocuğa karşılık geldiği kamuoyuna açık istatistiklerden anlaşılamamaktadır. Ateşli silahlarla ilişkili adli süreçlerin giderek daha geniş bir çocuk kitlesine mi yayıldığını, yoksa belirli bir çocuk grubunun tekrar tekrar adli sisteme mi girdiğini bilmeden sorunun sosyolojik yapısını tespit etmek mümkün değildir.

Birinci ihtimal, silaha erişimin çocuklar arasında toplumsal olarak yaygınlaşmasına; ikinci ihtimal adli sistemle temasa geçmiş çocukların korunması, izlenmesi ve yeniden aynı risk ortamına dönmesini engelleyecek mekanizmaların yetersizliğine işaret edecektir. Her iki tablo farklı sosyal politika araçlarını gerektirmektedir. Buna rağmen Bakanlığın mevcut istatistikleri bu temel ayrımı yapmaya imkân vermemektedir.

Öte yandan ceza mahkemelerine ulaşan dosyalara ilişkin veriler, çocukların ateşli silahlarla ilişkili adli süreçlerdeki artışını daha açık biçimde ortaya koymaktadır. 6136 sayılı Kanun kapsamında ceza mahkemelerine sanık olarak getirilen 12-17 yaş arasındaki çocukların sayısı, 2022 yılında 3.352, 2023 yılında 3.936, 2024 yılında 5.088, 2025 yılında ise 5.574 olmuştur.

Bu çocukların yaş dağılımı da ayrıca dikkat çekicidir:

Yıl İa2-14 yaş (15-17 yaşi Toplam 2022) 455 || 2.897 | 3.352 2023) 496 | 3440 | 3.936 2024) 634 | 4454 | 5.088 2025 673 | 4.901 | 5.574

Böylece yalnızca 2022-2025 arasındaki üç yıllık değişimde, 6136 sayılı Kanun kapsamında ceza mahkemelerine sanık olarak getirilen 12-17 yaş arasındaki çocukların sayısı yüzde 66,3 artmıştır. 12- 14 yaş grubundaki çocukların sayısı 455'ten 673'e çıkarak yüzde 47,9, 15-17 yaş grubundaki çocukların sayısı ise 2.897'den 4.901'e çıkarak yüzde 69,2 yükselmiştir. 2022-2025 yılları arasında toplam 17.950 çocuk Ateşli silahlar kapsamında ceza mahkemelerine sanık olarak getirilmiş, bunların 2.258'ini henüz 12-14 yaş arasındaki çocuklar oluşturmuştur.

Bu sayıların özellikle 12-14 yaş grubunda ulaştığı düzey, meselenin yalnızca ceza hukuku veya okul güvenliği başlığı altında değerlendirilmesini yetersiz kılmaktadır. Henüz ortaokul çağındaki çocukların ateşli silahlarla ilgili bir kanun kapsamında ceza mahkemelerinin önüne gelebildiği bir toplumsal tabloda; silaha erişim, aile ve sosyal çevre, çocuk yoksulluğu, okuldan kopuş, şiddet ortamları, sosyal hizmet müdahaleleri ve çocuk koruma mekanizmalarının etkinliği birlikte ele alınmak zorundadır.

Çocukların ateşli silahlara erişiminin gerçek boyutunun ortaya çıkarılması; okul güvenliğini saldırı gerçekleştikten sonra müdahale edilen bir asayiş meselesi olmaktan çıkarıp koruyucu çocuk politikası, sosyal hizmet, eğitim politikası, aile sorumluluğu ve çocuk adalet sistemi çerçevesinde ele alabilmek bakımından zorunludur. Bu nedenle aşağıdaki soruların yanıtlanması kamuoyunun doğru bilgilendirilmesi ve etkili koruyucu politikaların oluşturulması bakımından önem taşımaktadır. Adres: TBMM Yeni Halkla İlişkiler Binası B416 Nolu Oda Bakanlıklar- ANKARA

2025 yılında 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun kapsamında Cumhuriyet başsavcılıklarında hakkında soruşturma yürütülen, aynı çocuk birden fazla dosya, suç veya karar türünde yalnızca bir kez sayılmak suretiyle tekilleştirilmiş kaç farklı çocuk bulunmaktadır? Aynı veri 2021, 2022, 2023 ve 2024 yılları için kaçtır? Tekilleştirilmiş çocuk sayısının kamuoyuna açıklanmamasının gerekçesi nedir?

6136 sayılı Kanun kapsamında 2021-2025 yılları arasında hakkında adli işlem yapılan çocuklardan kaçı aynı olay kapsamında kasten yaralama, kasten öldürme, öldürmeye teşebbüs, tehdit veya benzeri kişiye karşı şiddet suçlarından da soruşturulmuş ya da kovuşturulmuştur? Bu çocukların yıllara ve 12-14 ile 15-17 yaş gruplarına göre dağılımı nedir?

6136 sayılı Kanun kapsamında suça sürüklenen çocuklara ilişkin soruşturma evresinde karara bağlanan dosya sayısının 2023'te 6.122'den 2025'te 8.567'ye, suç sayısının 7.027""den 10.35l'e, çocuk kayıtlarının ise 6.293'ten 9.093'e yükselmesinin nedenlerine ilişkin Bakanlığınızca yapılmış bir analiz bulunmakta mıdır? Bulunuyorsa ulaşılan sonuçlar nelerdir?

6136 sayılı Kanun kapsamında ceza mahkemelerine sanık olarak getirilen 12-17 yaş arasındaki çocukların sayısının 2022'de 3.352 iken 2025'te 5.574'e yükselmesi, aynı dönemde 12-14 yaş grubundaki çocuk sayısının 455'ten 67'e, 15-17 yaş grubundaki çocuk sayısının ise 2.897"'den 4.901'e çıkması Bakanlığınızca hangi nedenlerle açıklanmaktadır? Bu artışa yönelik özel bir inceleme veya politika çalışması yapılmış mıdır?

2021-2025 yılları arasında 6136 sayılı Kanun kapsamında hakkında adli işlem yapılan çocuklardan kaçının daha önceki yıllarda da ateşli silahlarla ilişkili bir adli kaydı bulunmaktadır? Bu çocuklardan kaçı bir, iki, üç veya daha fazla kez yeniden adli sisteme girmiştir?

2521 sayılı Kanun kapsamındaki yivsiz av tüfekleri de dahil olmak üzere, ateşli silahların bulundurulması, taşınması veya kullanılması nedeniyle 2021-2025 yıllarında hakkında adli işlem yapılan çocukların, mükerrerlikten arındırılmış toplam sayısı nedir? Bu çocukların 12 yaş altı, 12-14 ve 15-17 yaş grupları ile illere göre dağılımı nasıldır?

Ateşli silahla ilişkili olarak adli sürece giren çocuklardan kaçının dosyasında kullanılan veya ele geçirilen silahın anne, baba, vasi, başka bir aile ferdi veya aynı hanede yaşayan bir kişiye ait olduğu tespit edilmiştir? Bu silahların kaçı ruhsatlı, kaçı ruhsatsız, kaçı yivsiz av tüfeği veya diğer ateşli silah türlerindendir?

Bakanlığınız tarafından, çocukların ateşli silahlara hangi yolla eriştiklerine ilişkin veri tutulmakta mıdır? Aile konutu, yakın çevre, üçüncü kişiler, yasa dışı satış veya diğer temin yollarına göre son beş yıllık dağılım nedir?

Ateşli silahlarla ilişkili çocuk dosyalarında olayın okulda, okul çevresinde, okul yolunda veya eğitim kurumuyla bağlantılı başka bir alanda meydana gelip gelmediğine ilişkin Bakanlığınızca ayrı bir veri tutulmakta mıdır? Tutulmuyorsa, son dönemde okullarda ve okul çevrelerinde meydana gelen silahlı saldırılar dikkate alınarak böyle bir istatistik kategorisi oluşturulacak mıdır?

Adres: TBMM Yeni Halkla İlişkiler Binası B416 Nolu Oda Bakanlıklar- ANKARA