ÇAYKUR'un 2024 yılı için belirlediği çay alım fiyatına ilişkin
Kaynak göster
Elvan Işık Gezmiş (CHP), 17 Mayıs 2024 tarihinde 7/12069 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 47 gün sonra, 3 Temmuz 2024).
Elvan Işık Gezmiş (CHP, Giresun). “ÇAYKUR'un 2024 yılı için belirlediği çay alım fiyatına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/12069, 17 Mayıs 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-12069-caykur-un-2024-yili-icin-belirledigi-cay-alim-fiyatina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/91e7d9a9-b782-491b-8df4-018f86c73d2b
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 47 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 40 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)CHP
T.B.M.M.
Gerekçenin tamamını göster (11 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
CUMHURİYET HALK PARTİSİ
Grup Başkanlığı
Say: o 4998 ği 12069
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞP'NA
Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim YUMAKLI tarafindan Anayasanın 98. Ve TBMM İç Tüzüğünün 96. Maddelerine göre yazılı olarak yanıtlanmasını dilerim. 15.05.2024 Va
Elvaf IŞIK GEZMİŞ Giresun Milletvekili TBMM Katip Üyesi
Dünya çay üretiminde, 2 bin 270 milyon ton ile Çin birinci sırada yer alırken bunu Hindistan, Kenya, Sri Lanka ve 260 bin ton ile beşinci sırada Türkiye takip etmektedir. Ülkemizde Doğu Karadeniz Bölgesi'ndeki Rize, Trabzon, Giresun ve Artvin illerinde çay üretimi yapılmaktadır. Bu üretim 835 bin dekar alanda 215 bin üretici ve aileleri ile birlikte 1 milyon insanı yakından ilgilendirmektedir.
Çay üretimi ile dünyada beşinci sırada yer alan ve ülkemize önemli bir katma değer getiren çay üreticileri son dönemde ilaç ve gübrelere gelen zamlara bakıldığında açıklanan taban çay fiyatı ile maalesef mağdur edilmiş ve kimsesizliğe terk edilmiştir. Ayrıca ÇAYKUR'un dekar başına yapmış olduğu kota uygulaması da üreticiyi zora sokmaktadır.
Kendi seçim bölgem olan Giresun İli Tirebolu İlçesine ÇAYKUR Genel Müdürü İmdat Sütlüoğlu, 2018 yılında çay alım kampanyası açılış töreninde yaptığı konuşmada "Tirebolu'da 500 tonluk fabrika planlıyoruz. Tirebolu bölgesi de gerçekten kaliteli ve güzel çayın üretildiği bir bölgemizdir. Tirebolu 42 çayımız önemli bir markadır. Biz bunu yetiştiremiyor talepleri karşılayamıyoruz. Ürettiğimiz kadar sınırlı bir paketlememiz var, bu bölgede yeni çaylıkların açılmasını programımıza dahil ettik" ifadelerini kullanmış ve 47 bin metre karede yapılacak ÇAYKUR tesisinin bir kompleks şeklinde inşa edileceğini belirtmiştir.
Buna ilişkin olarak:
I- Açıklanan çay taban fiyatı artan ilaç, gübre ve işçilik giderleri nedeniyle revize edilerek ve üreticinin memnun olacağı bir seviyeye çekilerek üreticiye destek olunacak mıdır?
SORULAR
ÇAYKUR tarafindan uygulanan dekar başı uygulanan kotanın arttırılarak üreticinin özel şirketlere yok pahasına satmak zorunda kaldığı çay için destek verilecek midir?
ÇAYKUR Genel Müdürü tarafından 2018 yılında müjde olarak verilen yeni çay fabrikası yapımı planlanmakta mıdır?
Milli Emlak Genel Müdürlüğü tarafından fabrika ve kompleks olarak tahsis edilen Tirebolu-Torul yolu üzerinde olduğu belirtilen 47 dönümlük arazinin akıbeti nedir? İnşaat yapımına ne zaman başlanacaktır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
ÇAYKUR, ülke tarım politikalarına uygun olarak çay tarımına katkı sağlayan, serbest piyasa şartlarında her türlü çay ürününü üreten ve pazarlayan, piyasada dengeleyici rol üstlenen kamu iktisadi teşekkülüdür.
2024 yılı yaş çay alım fiyatları tüm parametreler dikkate alınarak 17 TL/kg olarak açıklanmıştır.
Ayrıca 30 kr/kg olan fark ödemesi desteği 6,6 kat artırılarak 2024 yılı ürünü için 200 kı/kg'a çıkarılmıştır. Yaş çay alım fiyatına toplamda yaklaşık 9669 oranında zam yapılmıştır.
Çay tarımı ve sanayi 1984 yılında Çay Kanunu ile özel sektöre de açıldığından; üreticiler, çayını yalnızca ÇAYKUR'a değil istediği kuruluşa satıp satmama serbestliğine de sahiptir.
2022-2023 yılında üreticiye randevu, kota kontenjan uygulanmamıştır. Üreticinin elindeki çayın tamamı alınmıştır. Özel sektör ÇAYKUR alım fiyatında ve peşin olarak yaş çay alımlarını yaptığı için üreticilerimizin mağdur olmasına izin verilmemiştir.
Halihazırdaki Tirebolu Çay Fabrikasının üretim kapasitesi, bölgedeki çaylık alanlardan elde edilen yaş çay miktarı için yeterli görülmektedir.
İbrahim YUMAKLIBakan