ÇAYKUR'un 2024 yılı için belirlediği çay alım fiyatına ilişkin
Kaynak göster
Uğur Bayraktutan (CHP), 23 Mayıs 2024 tarihinde 7/12643 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 41 gün sonra, 3 Temmuz 2024).
Uğur Bayraktutan (CHP, Artvin). “ÇAYKUR'un 2024 yılı için belirlediği çay alım fiyatına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/12643, 23 Mayıs 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-12643-caykur-un-2024-yili-icin-belirledigi-cay-alim-fiyatina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/33f069f0-6fd4-4a2c-a416-018fa5714084
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 41 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 26 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)ı sonrası ulak vererek başlanılması
Açıklanan 17 TL ve 2 TL desteleme ile birlikte 19 TL yaş çay alı ortaya çıkan mağduriyetler doğrultusunda; çay üreticilerimizin sesi mağduriyetlerinin giderilmesi adına gerekli çalışmalara ivediliKi gerekmektedir.
Bu Bağlamda;
SORULAR
Özel 19 TL'den alım yapmaya başladıktan yaklaşık 1 hafta sonra Tarım ve Orman Bakanlığı resmi sitesinden 17 TL yaş çay alım fiyatı açıklaması yapılmasıyla ne amaçlanmıştır?
Maliyetler, işçilik, girdiler, gübre fiyatı her türlü kalemin fiyatı azami oranda artış göstermesine karşın açıklanan bu fiyatın gerekçesi nedir?
Çay Üreticileri Dayanışma Derneği tahmini 1kg çay maliyetini asgari düzeyde hesaplamasına rağmen 20 TL olarak açıklamışken 17 TL'lik yaş çay alım fiyatı hangi kriterler üzerinden hesaplanmıştır?
Çay üreticisi devlet eliyle bilerek mi mağdur edilmektedir?
Bu süreçle birlikte ÇAYKUR'un zayıflaması mı amaçlanmaktadır?
Varlık Fonuna devrinden sonra üst üste zarar açıklayan ÇAYKUR'un daha kötü hale getirilmesi ve sonunda özelleştirilmesinin önü açılmak mı istenmektedir?
Tüm bu noktaların aydınlatılması ve çay üreticilerinin mağduriyetlerinin giderilmesi hususunda Bakanlığınız nezdinde gerekli açıklamalar ne zaman yapılacaktır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Ülkemizde bitkisel üretimi artırmak, verim ve kaliteyi yükseltmek, sürdürülebilirliği sağlamak, kayıtlılığı artırmak ve çevreye duyarlı alternatif tarım tekniklerinin geliştirilmesine yönelik olarak, çiftçilere bitkisel üretim desteklemeleri verilmektedir.
Değişen ulusal ve uluslararası koşullara göre destekleme programlarında yapılacak düzenlemeler, destekleme programlarının esasları ve araçları, bunların bütçe ödenek ihtiyaçları 5488 sayılı Tarım Kanunu'nun amir hükümleri çerçevesinde belirlenmekte ve destekleme uygulamaları Bakanlığımız tarafından yürütülmektedir.
ÇAYKUR yaş çay fiyatını genel yatırım ve finansman programındaki ilkeler çerçevesinde üretim maliyetleri dikkate alınarak üreticisini mağdur etmeyecek şekilde belirlemektedir.
Bu kapsamda çay üreticilerine mazot, gübre, organik tarım, çay budama tazminatı, fark ödemesi vb. destekleme ödemeleri yapılmaktadır.
2024 yılı ürünü için çayda 30 kı/kg olan fark ödemesi desteği, 6,6 kat artırılarak 200 kr/kg'a çıkarılmıştır.
ÇAYKUR gerek alım politikası gerekse fiyat politikasıyla yaş çay alımlarında piyasada dengeleyici rol üstlenmekte, üreticilerimizi her zaman koruyucu yönde karar almaktadır. Bu bağlamda günlük yaş çay işleme kapasitesini 6.800 tondan 9.250 tona çıkarmıştır. ÇAYKUR yaptığı bu yatırımların yanında aldığı tedbirlerle birlikte çay fabrikalarını tam kapasiteyle çalıştırarak üreticilerimizi yaş çay alım fiyatındaki düşüşlere karşı korumaya devam etmektedir.
2024 yılında özel sektörün yaş çay alım fiyatını düşürmesi ve ödeme vadesini uzatması nedeniyle üreticilerimiz yoğun olarak ÇAYKUR'a yönelmiştir. ÇAYKUR'un aldığı yerinde ve hızlı tedbirlerle üreticilerimizin mağdur olmasına izin verilmemiştir.
Gerek Bakanlığımız gerekse ÇAYKUR nezdinde yaş çay alım politikaları ve diğer hususlarla ilgili olarak ihtiyaç duyulduğunda kamuoyuna ve üreticilere açıklamalar yapılmaktadır.
İbrahim YUMAKLIBakan