İçeriğe atla

28. DÖNEM · 592 VEKİL · SON GÜNCELLEME

Ara
YAZILI SORU ÖNERGESİ · 7/12073 GEÇ CEVAPLANDI · 84 GÜN

2002'den bu yana kamu özel iş birliği modeliyle gerçekleştirilen yatırımlara ilişkin

Kaynak göster

Ulaş Karasu (CHP), 15 Mayıs 2024 tarihinde 7/12073 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 84 gün sonra, 7 Ağustos 2024).

Ulaş Karasu (CHP, Sivas). “2002'den bu yana kamu özel iş birliği modeliyle gerçekleştirilen yatırımlara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/12073, 15 Mayıs 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-12073-2002-den-bu-yana-kamu-ozel-is-birligi-modeliyle-gerceklestirilen-yatirimlara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/0169c026-3070-41f1-9359-018f80818a69

Sade metin (Markdown) →

ÖNERGENİN YOLCULUĞU

  1. TBMM'ye verildi
  2. Bakanlığa iletildi
  3. 15. gün
  4. Bakanlık cevapladı

Verilişten cevaba 84 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 75 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.

Önerge metni

PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Aşağıdaki sorularımın Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir URALOĞLU tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.

Kamu Özel İşbirliği (KÖİ) ile yapılan altyapı projelerinin neredeyse tamamında döviz üzerinden şirketlere taahhütler verilmektedir. Ancak, şirketlere taahhüt edilen geçiş garantilerine ulaşılamaması, ekonomik krizin yaşandığı ülkemizdte büyük sorunlar yaratmaktadır. KÖİ modeliyle Yap-İşlet-Devret (YİD) ve Yap-İşlet (Yİ) modelleri büyük altyapı projelerinin inşaatı ve işletmesinde iktidarın sıklıkla başvurduğu modeller arasında olup, bu modeller ile maliyeti milyar dolarları geçen köprü, otoyol, tünel, havaalanı gibi altyapı projeleri, üstlenici firma ya da firmaların oluşturduğu konsorsiyumlar tarafından tamamlanmasının ardından uzun vadeli üstleniciler tarafından işletilmektedir.

İktidarın, bu sistemle projeyi üstlenen özel firma ya da firmaların oluşturduğu bu konsorsiyumlara işletme süresi boyunca asgari olarak sağlayacakları kazanca dair güvenceler vermektedir. 1915 Çanakkale Köprüsü, Avrasya Tüneli, Yavuz Sultan Selim Köprüsü, Ankara-Niğde Otoyolu, Zafer Havalimanı vb. büyük projelerde elde edilen gelirin toplamı, garanti edilen araç ve yolcu sayılarına karşılık gelirden düşük olması halinde aradaki fark vatandaşın ödediği vergilerden, dolayısıyla vatandaşın cebinden çıkmaktadır. Bu çerçevede;

SORULAR

  1. 2002 yılından, önergenin yanıtlandığı tarihe kadar olan dönemde bakanlığınızın KÖİ modeliyle gerçekleştirdiği yatırımlar nelerdir? Bu yatırımlardan otoyol, köprü, havaalanı ve tünellerin yapımını üstlenen özel firmalar tarafından bakanlığınıza bildirilen yapım maliyetinin tutarı nedir?

  2. Bu yatırımların havaalanı, otoyol, köprü ve tünellerin her biri ayrı ayrı gösterilmek üzere, söz konusu yatırımın hizmete girdiği tarih, sözleşmenin yürürlüğe girdiği tarih, işletim süresi ve araç geçiş/yolcu sayısına bağlı ödeme garantisi verilen projeler hangileridir?

  3. Bu projelerin, sözleşmesinin başladığı tarihten önergenin yanıtlandığı tarihe kadar devletin işletmeci firmalara garanti verdiği araç geçiş/yolcu sayıları ne kadardır? Önergenin yanıtlandığı tarihe kadar gerçekleşen araç geçiş sayıları nedir?

  4. Her bir yatırım ayrı ayrı gösterilmek üzere, yıllık araç geçiş/yolcu hedefi nedir? Bakanlığınızın 2002 yılından itibaren otoyol, köprü, tünel havaalanlarını işleten özel firmalara verdiği araç geçiş garanti/yolcu sayılarının gerçekleşme oranı yüzde kaç olmuştur?

  5. Bu yatırımlar için, özel sektör firmalarına verilen araç geçiş/yolcu sayılarına bağlı garantilerden doğan kamu zararı hangi kaynak ve/veya fondan ödenmektir, önergenin yanıtlandığı tarihe kadar olan dönemde her bir yıl ayrı ayrı gösterilmek üzere ne kadar ödeme yapılmıştır?

  6. Bakanlık olarak YİD modeliyle gerçekleştirilen projelerin sözleşmelerini TL'ye çevrilmesi konusunda çalışmanız var mıdır? Olacak mıdır?

Bakanlığın cevabı

Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Abdulkadir Uraloğlu, Ulaştırma ve Altyapı Bakanı ·

3996 sayılı "Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun" kapsamında 1915 Çanakkale Köprüsü, Yavuz Sultan Selim Köprüsü, Avrasya Tüneli, Kuzey Marmara Otoyolu, Gebze-Otoyolu, Aydın-Denizli Otoyolu, İstanbul Havalimanı, Çukurova Havalimanı, Ankara YHT Garı gibi mega projeler Bakanlığımız tarafından gerçekleştirilerek hayata geçirilmektedir.

Ülkemizin kalkınmasına büyük faydalar sağlayan YİD/KÖİ projelerine genel olarak bakıldığında; verilen yolcu ve geçiş garantilerinin üzerinde gerçekleşmeler nedeniyle devletimiz ciddi bir gelir elde etmiş ve etmeye devam etmektedir.

Diğer taraftan, YİD projelerinde tüm iş ve işlemler; mevzuatına uygun olarak, Uygulama Sözleşmelerinde yer alan hükümler çerçevesinde yürütülmekte olup, herhangi bir kamu zararı söz konusu değildir.

Abdulkadir URALOĞLUBakan

Metin otomatik okundu. Yanlış okunan bir yer görürseniz bildirin. Hata bildir