Hatay'ın Samandağ ilçesinde beton santrali yapılması planlanan bir bölge için ÇED gerekli değil kararı alındığı iddiasına ilişkin

İLİŞKİN SORULAR VE CEVABI

SORULAR

1. Hatay İli, Samandağ İlçesi, Atatürk Mahallesi, 822 Ada 73 Parsel no'lu taşınmaz, 1/1000 ölçekli imar planında konut alanı olarak belirlenmesine rağmen, Gürkal İnş. Müh. Mut. Taş. Hafr. Mad. Turz. Petr. Ürünl. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından Hazır Beton Üretim Santrali Tesisi yapımı için Hatay İl Müdürlüğünüzce ÇED gerekli değil kararı verildiği iddiaları doğru mudur? Doğru ise bu durumu nasıl açıklıyorsunuz?

2. Beton santralinin yapılacağı alan, konut alanı olduğu halde alan dışı gibi gösterilerek ÇED gerekli değildir kararı verenler hakkında ne gibi işlemler yapmayı düşünüyorsunuz?

3. Yerleşim alanlarına 170 metre mesafede kurulacak olan Beton Üretim Santralinin insan sağlığına zarar vereceği, çevre kirliliğine neden olacağı ve Asi Nehrini olumsuz etkileyeceği yönündeki endişe ve görüşler hakkında ne gibi bir açıklamanız vardır?

4. Beton Santraline, daha acılarını unutamamış depremzede halka rağmen izin verecek misiniz yoksa görevi kötüye kullananlar, yalan beyanda bulunanlar ve izinsiz faaliyet yürütenler hakkında gereken idari ve adli soruşturmaları başlatmak için girişimlerde bulunacak mısınız?

5. Bakanlığınızın en önemli görev alanlarından biri de çevre kirliliğini ve bu kirliliğin insan sağlığına zarar vermesini önlemek olduğu ortada iken yetkilileriniz tarafından buna benzer yasa dışı ÇED gerekli değildir izinlerinin verilmesini nasıl açıklıyorsunuz?

CEVAP

Hatay Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğümüz tarafından dosyada yapılan inceleme ve ilgili kurumlardan alınan veriler neticesinde, söz konusu projenin, çevre üzerindeki muhtemel olumsuz etkilerinin, alınacak önlemler sonucunda ilgili mer'i mevzuat ve bilimsel esaslara göre kabul edilebilir düzeyde olduğunun belirlenmesi üzerine, projenin gerçekleşmesinde çevre açısından sakınca görülmediğini belirten "ÇED Gerekli Değildir Kararı

01.12.2023 tarihinde vermiştir.

Bahsi geçen proje için hazırlanmış olan Proje Tanıtım Dosyasında faaliyetin çevreye olası tüm etkilerinin yasal sınırlara düşürülmesi ve diğer kurumların mer'i mevzuatlarına riayet edilerek gerekli tüm izin ve belgelerin alınmadan hiçbir suretle faaliyete başlanmayacağına dair firmadan gerekli taahhütler alınmıştır.

Proje yerinin 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planındaki durumunu gösterir yazı Hatay Büyükşehir Belediyesinden alınmış olup; proje yerinin Çevre Düzeni Planı Dışında kaldığı belirtilmiş, ayrıca projenin değerlendirildiği tarih itibariyle Samandağ Belediyesinin 1/1.000 ölçekli Nazım ve Uygulama İmar Planı henüz yürürlükte olmayıp; Hatay Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğümüz teknik personelince yerinde yapılan incelemede de proje alanının yerleşim birimleri dışında, çevre yolu üzerinde olduğu, etrafında da irili ufaklı küçük sanayi tesislerinin bulunduğu, faaliyet alanının yerleşim birimleri içinde kalmadığı bitişiğinde veya çok yakınında hassas yapı veya eğitim tesisi bulunmadığı tespit edilmiştir.

Hazır beton santralleri hazır betonun yapısı ve kalite güvenliği gereği kullanılacağı alana çok uzak bir mesafede kurulması risk yaratacağı (prizlenme süresi) için ve de Samandağ İlçesinin 6 şubat ve 20 şubat depremlerinde uğradığı yıkım dolayısıyla hazır betona olan yoğun ihtiyaçtan dolayı çok uzak bir mesafeye kurulamamaktadır. Tesisin kurulacağı alanda Hatay Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğümüzce de yapılan incelemede yer seçiminde yasal olarak herhangi bir engel veya mesafe şartı getiren mevzuat hükmü bulunmadığı tespit edilmiştir. İlgi proje bir hazır beton santrali olup, faaliyet türü ve kapasitesi gereğince Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliğine göre Ek-2 (Çevresel Etkileri Ön İnceleme Ve Değerlendirmeye Tabi Projeler) 'ye tabi olduğundan Proje Tanıtım Dosyası (PTD) hazırlatılmış ve mevzuat gereği değerlendirme bu projeye göre yapılmıştır. PTD faaliyetin ilk adımı olup henüz tesis kurulmadan yapılan ve dosyadaki veriler ve bilimsel varsayımlardan, emsal hesaplamalardan yola çıkılarak bir karar verilmekte olup; proje dosyasında işletme yetkilisinin başta 2872 sayılı Çevre Kanunu ve bağlı tüm yönetmelikleri ile diğer kurumların meri mevzuatı gereği gerekli tüm izin ve belgeleri ve çevresel tedbirleri alacağına dair taahhütname alınmaktadır.

Ayrıca, ÇED Yönetmeliği kapsamında İl Müdürlüğümüze sunulan bu tarz projelerin değerlendirmesi yapılırken inşaat ruhsatı, yapı kullanım, iş yeri açma çalışma vb. Faaliyet sonrası alınması gereken hiçbir belge istenememekte olup; alınması gereken diğer izin ve belgeler ile 3194 sayılı İmar Kanunu kapsamında alınması gereken yapı kullanım izin belgeleri ile iş yeri açma çalışma ruhsatı ÇED kararı alındıktan sonra alınabilmektedir.

Proje dosyası incelenirken faaliyetin her aşamasında oluşması muhtemel her tür atık ve çevreye olabilecek etkinin minimize edilmesi için tüm mevzuatlar çerçevesinde alınması gereken tedbirlerin dosyada bulunması sağlanmış ve projenin hayata geçtikten sonra taahhüt edilen bu çevresel tedbirler ile diğer meri mevzuat çerçevesinde alması gereken izinlerin uygulanıp uygulanmadığı da Hatay Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğümüz teknik personeli tarafından denetlenecektir.

Diğer taraftan, bahsi geçen tesiste oluşması muhtemel toz emisyonları için tesiste toz bastırma sistemleri, jet filtreler kurdurulduğu gibi rüzgarla tozuma yapabilecek ince taneli malzemelerin çevreye zararını önlemek için de fıskiye sistemleri kurdurulmuş ve tesisten kaynaklanacak olan atıksuyun da geri dönüşümlü kullanılabileceğine dair Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesinin Çevre Mühendisliği Bölümüne teknik uygunluk raporu hazırlatılmış ve bu atıksuların tesis içinde yeniden kullanımı sağlanmıştır.

Bakanlığımızca yayınlanan 22.08.2023 tarih ve 2023/11 sayılı Geçici Faaliyet Belgesi Konulu Genelgede de deprem bölgesi olması dolayısıyla bu tür projelere Geçici Faaliyet İzin Belgesi verilebileceği belirtilmiştir.