Otizmli bireylere yönelik kamuya ait eğitim merkezlerinin artırılması talebine ilişkin
Kaynak göster
Aykut Kaya (İYİ Parti), 28 Mayıs 2024 tarihinde 7/12474 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Eğitim Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 56 gün sonra, 23 Temmuz 2024).
Aykut Kaya (İYİ Parti, Antalya). “Otizmli bireylere yönelik kamuya ait eğitim merkezlerinin artırılması talebine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/12474, 28 Mayıs 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-12474-otizmli-bireylere-yonelik-kamuya-ait-egitim-merkezlerinin-artirilmasi-talebine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/62588c95-f052-4e6e-bb37-018fc35d1e83
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 56 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıda yer alan sorularımın T.C. Milli Eğitim Bakanı Sayın Yusuf Tekin tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri uyarınca yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Aykut Kaya
Ülkemizde, 0-18 yaş grubu arasında yaklaşık 700 bin otizmli çocuk ve gencimizin olduğu bilinmekle birlikte, bunların ancak 30 bininin okullaşabildiği ve eğitime ulaşabildiği anlaşılmaktadır. Her ne kadar otizmli bireyler ve aileleri için sağlık, eğitim ve sosyal alanlarda bazı hak ve imtiyazlar sağlanıyor olsa da, bunların geliştirilmesi yönünde çalışmalara olan ihtiyaç açıktır.
Otizmli kişilerin ve ailelerinin eğitim alanında yaşadıkları sorunların uzun bir süredir çözüm beklediği bilinmektedir. Kamuya ait eğitim merkezlerinin yetersiz olması, eğitim ücretlerinin yüksek olması, verilen eğitimin bilimsel açıdan zayıf kalması, eğitmen olarak her branştan kişilerin seçilmesi, gölge öğretmen/kolaylaştırıcı kişi uygulamasında devletin herhangi bir maliyet üstlenmemesi, eğitim merkezlerinde sporun yeterince teşvik edilmemesi gibi hususlar ciddi ölçüde mağduriyetlere yol açmaktadır.
Buna göre;
SORULAR
Sayıları 2 milyona yaklaşan otizmli kişilerden çok düşük bir kısmının eğitime ulaşabilmesini nasıl yorumluyorsunuz? Otizmli kişilerin eğitim hizmetlerinden yararlanabilmesine yönelik yürütülmekte olan faaliyetler nelerdir?
Kamuya ait eğitim merkezlerinin yetersizliği nedeniyle özel eğitim merkezlerine başvuran otizmli kişilerin aileleri büyük maliyetler üstlenmektedir. Söz konusu özel eğitim merkezlerinde uygulanan ücret tarifeleri için yürütülen denetimler nelerdir?
Bakanlık olarak, otizmli kişilerin yararlanabilecekleri kamuya ait yeni eğitim merkezleri açılmasına yönelik çalışmalarınız nelerdir?
Eğitim merkezlerinde otizmli kişilere uygulanan eğitim hizmetlerinin yeterli kalitede olduğunu düşünüyor musunuz? Eğitmen seçimi yaparken yetkinlik kriterlerinin esas alınması için hangi önlemlere başvurulmaktadır? Yayınlanan yönetmelik uyarınca, 3 yıl rehabilitasyon merkezinde çalışan kişilerin "özel eğitim uzmanı" olarak görevlendirilmesini doğru buluyor musunuz?
Adres: TBMM, Halkla İlişkiler Binası, E-507
Gölge öğretmen/kolaylaştırıcı kişi uygulamasında tüm maliyetlerin ailelere yüklenmesini adil ve hakkaniyetli buluyor musunuz? Ailelerin bu konuda maddi olarak desteklenmesine yönelik bir çalışmanız mevcut mudur?
Adres: TBMM, Halkla İlişkiler Binası, E-507
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yusuf Tekin, Milli Eğitim Bakanı ·
İlgi (O: 03.06.2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1436819 sayılı yazınız.
Bakanlığımıza İlgi'de kayıtlı yazıyla iletilen Zonguldak Milletvekili Deniz YAVUZYILMAZ'ın 7/12473, Antalya Milletvekili Aykut KAYA'nın 7/12474 ve Bursa Milletvekili Yüksel Selçuk TÜRKOĞLU'nun 7/12476 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur.
TATLIH, 6k 71 Strateji Geliştirme Başkanlığı SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ
Özel eğitim rehabilitasyon merkezleri 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun "Tanımlar" başlıklı 2'nci maddesinin birinci fıkrasının (k) bendindeki "Özel eğilim ve rehabilitasyon merkezi: Özel eğitim gerektiren bireylerin konuşma ve dil gelişim güçlüğü, ses bozuklukları, zihinsel, fiziksel, duyusal, sosyal, duygusal veya davranış problemlerini ortadan kaldırmak ya da etkilerini en az seviyeye indirmek, yeteneklerini yeniden en üst seviyeye çıkarmak, temel öz bakım becerilerini ve bağımsız yaşam becerilerini geliştirmek ve topluma uyumlarını sağlamak amacıyla faaliyet gösteren özel öğretim kurumlarını," hükmü doğrultusunda faaliyet göstermekte olup bu kurumlarda verilen destek eğitimler karşılığında 652 sayılı Kanun Hükmünde Karamame'nin "Özel eğitim giderleri" başlıklı 43'üncü maddesinin birinci fıkrası gereğince kurumlara ödeme yapılmaktadır.
Milli Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim Kurumları Yönetmeliği'nin "Ödeme" başlıklı 3Vinci maddesinin birinci fıkrasındaki "Özel eğitim okulunun özel eğilim ve rehabilitasyon birimine ve özel eğitim ve rehabilitasyon merkezine devam eden (Değişik ibare:RG-24/5/2013-28656) engelli bireylerin aylık destek eğitimi giderleri, Maliye Bakanlığınca belirlenir ve Bakanlık bütçesine bu amaçla konulan ödenekten kurumca (Değişik ibare:RG-24/5/2013-28636) engelli bireye bir ayda sekiz ders saati bireysel ve/veya dört ders saati grup eğitimi verilmesi şartıyla kurumlara ödenir." hükmü doğrultusunda özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde otizmli bireylere ayda sekiz ders saati bireysel ve/veya dört ders saati grup eğitimi verilmektedir. Bu kurumlarda yedi farklı alanda destek eğitim verilmekte olup yaklaşık 2.901 kurumda 77.706 özel gereksinimli bireye "Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Bireyler İçin Destek Eğitim Programı" uygulanmakta ve otizmli bireylerin kişiliğinin, yeteneklerinin, zihinsel ve fiziksel kapasitelerinin mümkün olan en üst düzeye ulaşması için destek eğitim hizmeti sunulmaktadır. i
Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerine ücreti Bakanlığımız tarafından ödenen destek eğitim saatleri dışında bireylerin talebi doğrultusunda verilen destek eğitimlere ilişkin ücretler; Milli Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim Kurumları Yönetmeliği'nin "Engelli birey ücretleri" başlıklı 22'nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan "Özel eğitim okulunun özel eğitim ve rehabilitasyon birimi ile özel eğitim ve rehabilitasyon merkezleri, Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenen destek eğitim tutarı karşılığı bir aylık sürede verecekleri 8 saat bireysel ve/veya 4 saat grup eğitimi için ders ücreti belirlemezler. Ancak, velinin isteği üzerine engelli bireye daha fazla ders verilmesi durumunda, bu derslere ilişkin ücret Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği hükümlerine göre belirlenir." hükmü doğrultusunda belirlenmektedir.
Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde görev alacak eğitim personeli Milli Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim Kurumları Yönetmeliği ve Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı'nın 14.09.2021 tarihli ve 35 sayılı Kararı doğrultusunda belirlenmekte olup, 3 yıl özel eğitim ve rehabilitasyon merkezinde çalışan kişilerin özel eğitim uzmanı olarak görevlendirilmesi şeklinde bir uygulama bulunmamaktadır.
OECD tarafından diğer ülkelere örnek gösterilen "Özelini Eğitimdeyim" mobil uygulaması geliştirilen uygulama, cep telefonu ve tabletlerde kolaylıkla kullanılabilmektedir. Strateji Geliştirme Başkanlığı
"EKPSS MEBÖZEL" mobil uygulaması hayata geçirilerek engelli kamu personeli seçme sınavına giren bireylere zengin konu anlatımlarının yanı sıra mobil soru bankası erişimi sağlanmıştır.
Özel eğitimde 20 dijital etkinlik (Kavram Öğretimi, Kelime Treni, Boncuk Dizmece, Çöp Adam, Eşle Oyna, Mevsimler gibi) tamamlanarak EBA platformu ve mobil uygulamadan yayımlanmıştır.
Okul öncesi özel eğitim öğrencilerimize yönelik "Eğlenmece Öğrenmece Kutusu" eğitim seti hazırlanmıştır. Ek olarak özel eğitim öğretmenlerine yönelik "Kapsayıcı Eğitimde Öğretmenin Yol Haritası" adlı kitap hazırlanmış ve dijital olarak yayımlanmıştır.
"Özel Çocuklara Özel Materyaller" projesi kapsamında hazırlanan materyaller illerimize her yıl dağıtılmaktadır.
Özel eğitim öğrencilerimiz için hazırlanan ve her yıl ücretsiz olarak öğrencilerimize gönderilen eğitim araçlarımızın yanı sıra yardımcı kaynak kitaplarımızda her yıl talep edilmesi halinde öğrencilerimize ücretsiz olarak gönderilmektedir. Söz konusu yardımcı kaynak kitaplarımız; "Ses Temelli Okuyorum Yazıyorum" kitap seti, Matematik, hayat bilgisi, fen bilgisi, Türkçe, sosyal bilgiler, din kültürü ve ahlak bilgisi dersleri kazanımlarıyla ilgili uyarlanmış etkinlikler seti ve Otizm Etkinlik Kitabıdır.
Otizmi olan öğrencilerin her tür ve kademedeki eğitimlerini öncelikle kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla akranları ile birlikte aynı sınıfta tam zamanlı veya özel eğitim sınıflarında yarı zamanlı olarak sürdürmeleri esas olmakla birlikte bu bireylerin gelişim alanlarındaki özellikleri, eğitim ihtiyaçları ile yeterlikleri doğrultusunda hizmet sunulmak üzere gündüzlü özel eğitim okulları ve destek eğitim odaları açılmaktadır. Bunun yanında zorunlu öğrenim çağındaki otizmi olan öğrencilerden sağlık problemi nedeniyle örgün eğitim kurumlarından yararlanamayan öğrencilere evde eğitim hizmeti sunulmakla birlikte sağlık problemi nedeniyle sağlık kuruluşlarında yatarak tedavi gören öğrenciler için de hastane sınıflarında eğitim hizmeti verilmektedir. Belirtilen şekilde Türkiye'nin her ilinde otizmi olan öğrenciler eğitimlerini sürdürebilmektedir.
Özel eğitim okulları ile taşıma kapsamında eğitim verilen okullarda açılmış özel eğitim sınıflarında eğitim gören öğrenciler için ücretsiz öğle yemeği ve taşıma hizmeti sunulmaktadır.