Engelli bireylerin eğitimi için verilen desteklerin artırılması talebine ilişkin

İlgi o: 31.05.2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1436034 sayılı yazınız.

Bakanlığımıza İlgi'de kayıtlı yazıyla iletilen Mardin Milletvekili Beritan GÜNEŞ ALTIN'ın 7/12314, Gaziantep Milletvekili Sevda KARACA'nın 7/12315, İzmir Milletvekili Hüsmen KIRKPINAR'"ın 7/12317, Ankara Milletvekili Deniz DEMİR'in 7/12320 ve Ankara Milletvekili Semra DİNÇER''in 7/12323 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek"te sunulmuştur.

Strateji Geliştirme Başkanlığı SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ

Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezleri, 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu"nun "Tanımlar" başlıklı 2'nci maddesinin birinci fıkrasının (k) bendindeki "Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezi: Özel eğitim gerektiren bireylerin konuşma ve dil gelişim güçlüğü, ses bozuklukları, zihinsel, fiziksel, duyusal, sosyal, duygusal veya davranış problemlerini ortadan kaldırmak ya da etkilerini en az seviyeye indirmek, yeteneklerini yeniden en üst seviyeye çıkarmak, temel öz bakım becerilerini ve bağımsız yaşam becerilerini geliştirmek ve topluma uyumlarını sağlamak amacıyla faaliyet gösteren özel öğretim kurumlarını... ifade eder" hükmü doğrultusunda faaliyet göstermekte olup bu kurumlarda verilen destek eğitimleri karşılığında 652 sayılı Özel Barınma Hizmeti Veren Kurumlar ve Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 43'üncü maddesinin birinci fıkrası gereğince kurumlara ödeme yapılmaktadır.

Milli Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim Kurumları Yönetmeliği'nin "Ödeme" başlıklı 31'inci maddesinin birinci fıkrasındaki "Özel eğitim okulunun özel eğitim ve rehabilitasyon birimine ve özel eğitim ve rehabilitasyon merkezine devam eden (Değişik ibare:RG-24/5/2013- 28656) engelli bireylerin aylık destek eğitimi giderleri, Maliye Bakanlığınca belirlenir ve Bakanlık bütçesine bu amaçla konulan ödenekten kurumca (Değişik ibare:RG-24/5/2013- 28636) engelli bireye bir ayda sekiz ders saati bireysel ve/veya dört ders saati grup eğitimi verilmesi şartıyla kurumlara ödenir." hükmü doğrultusunda özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde özel gereksinimli bireylere ayda sekiz ders saati bireysel ve/veya dört ders saati grup eğitimi verilmektedir.

Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde eğitim alan özel gereksinimli bireylere aylık verilen eğitim süreleri akademisyenler, alan uzmanları, sektör temsilcilerinin görüşleri ve bütçe imkanları çerçevesinde belirlenmektedir. Bu itibarla mevcut koşullar altında söz konusu eğitimlerden en üst seviyede faydalanılması için Bakanlığımız gerekli çalışmaları yürütmektedir.

Ortaöğretim kademesinde mesleki eğitim veren özel eğitim okullarının kurumsal kapasitesini geliştirilmesi yoluyla özel eğitim hizmetlerinin kalitesinin artırılması amacıyla 3 yıl süreli hazırlanan "Özel Eğitimde Mesleki Eğitimin Güçlendirilmesi Projesi" 27 Mart 2023 tarihinde başlatılmıştır.

Proje kapsamında; "İhtiyaç Analizi" ve "Meslek Analizi" yapılarak Konsolide Raporu haline getirilmiştir. Mesleki Özel Eğitim Mükemmeliyet Merkezi (MÖZEM) Modeli hazırlanmış, her coğrafi bölgede bir tane olmak üzere toplam 7 ilde Mesleki Özel Eğitim Mükemmeliyet Merkezi kurulmuştur. 2 yeni meslek programı hazırlanmış ve 18 adet mevcut programın güncellenmiştir. Özel eğitim için 6 adet mesleki yeterlilik belirlenmiştir. Mesleki eğitim veren özel eğitim ortaöğretim kurumlarındaki 18 atölye standardı güncellenmiş ve standardı olmayan 2 yeni meslek edinme atölye ortamı standardı, "Özel eğitim öğrencilerinin staj uygulamaları ve öğrencilerin istihdamından sonraki süreçte staj eğitiminin etkililiği" ve "Dünyada uygulanan staj uygulamaları ve iyi örnekler "araştırılmış ve araştırma sonucuna göre "Okul Sektör İşbirliğine Dayalı Etkili Staj Modeli" hazırlanmış olup bu kapsamda eğitimler düzenlenmiş ve materyaller oluşturulmuştur.

Projenin gerçekleştirme sürecinde eğitimler düzenlenecek, sektör buluşmaları gerçekleştirilecek, özel eğitim öğrencilerinin istihdam alanlarını belirlemek üzere sektör Strateji Geliştirme Başkanlığı analizi, kariyer rehberliği çalışmaları yapılacak, ölçme araçları geliştirilecek ve materyaller hazırlanacaktır. Bakanlığımızın Özel eğitim ihtiyacı olan öğrencilerin iş ve mesleğe hazırlanmaları, toplumsal hayata katılmaları temel amacı doğrultuda eğitimin her tür ve kademesinde çalışmalar devam etmektedir.

Özel eğitim ihtiyacı olan öğrencilerin her tür ve kademedeki eğitimlerini öncelikle kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla akranları ile birlikte aynı sınıfta tam zamanlı veya özel eğitim sınıflarında yarı zamanlı olarak sürdürmeleri esas olmakla birlikte valiliklerden gelen talepler doğrultusunda gündüzlü ve/veya yatılı özel eğitim okulları açılmaktadır. Sağlık problemi nedeniyle okula devam edemeyen öğrencilere evde eğitim veya hastane sınıfında eğitim hizmeti sağlanmaktadır. Özel eğitim okulları ile taşıma kapsamında eğitim verilen okullarda açılmış özel eğitim sınıflarında eğitim gören öğrenciler için ücretsiz öğle yemeği hizmeti sunulmaktadır. Özel eğitim okulları ile özel eğitim sınıflarında eğitim gören öğrencilere ücretsiz taşıma hizmeti verilmektedir.

Bakanlığımız öğretmen ve idarecilere özel eğitim alanına ilişkin hizmet içi eğitimler düzenlenmekte, yazılı ve görsel içerikler hazırlanmaktadır. Özel eğitim ihtiyacı olan bireylere verilen eğitim basılı/dijital ve mekanik materyaller ile desteklenmektedir. Özel eğitim ihtiyacı olan öğrencilerimizin eğitimden en üst düzeyde yararlanmalarını sağlamak amacıyla öğretim programları ile eğitim materyalleri hazırlanmakta ve ücretsiz olarak öğrencilerimize ulaştırılmaktadır.

"Özel Çocuklara Özel Materyaller" projesi kapsamında özel eğitim materyali hazırlama çalışmalarına devam edilmektedir. 2023 yılına kadar 1 milyona yakın özel eğitim materyali okul ve sınıflarımıza gönderilmiştir. 2023-2024 eğitim öğretim döneminde hazırlanan 1.273.758 adet ders kitabı ve 1.315.996 adet yardımcı kaynak kitap her tür ve kademede eğitim gören özel eğitim ihtiyacı olan öğrencilerimize ulaştırılmıştır.