Bakanlık tarafından kadın cinayetlerinin önlenmesine yönelik yürütülen çalışmalara ilişkin
Kaynak göster
Gülderen Varli (DEM Parti), 28 Mayıs 2024 tarihinde 7/12590 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 63 gün sonra, 30 Temmuz 2024).
Gülderen Varli (DEM Parti, Van). “Bakanlık tarafından kadın cinayetlerinin önlenmesine yönelik yürütülen çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/12590, 28 Mayıs 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-12590-bakanlik-tarafindan-kadin-cinayetlerinin-onlenmesine-yonelik-yurutulen-calismalara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/9e2ece73-dfed-469b-8736-018fc335e695
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 63 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 53 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ tarafından Anayasa'nın 98'inci, İçtüzüğün 96'ıncı ve 99*uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Gülderen VARLİ Van Milletvekili
Kadın kazanımlarının hedef haline geldiği ve erkek şiddetinin cezasızlık politikalarıyla görmezden gelindiği Türkiye de Kadın Cinayetlerini Durduracağız Platformu (KCDP) 2023 yılı raporuna göre; 2023 yılında en az 315 kadın cinayeti yaşanırken, 248 kadın şüpheli bir şekilde yaşamını yitirmiştir. 2024 yılının ilk 4 ayında en az 124 kadın erkekler tarafından öldürülürken, 72 kadın şüpheli bir şekilde yaşamını yitirmiştir. Ayrıca basında yer alan iddiaya göre geçtiğimiz hafta en az 4 kadın şikayetçi oldukları ve hakkında koruma kararı aldıkları erkekler tarafından katledilmiştir.
Seçim bölgem Van ve çevre illerinde son 4 ayda en az 14 kadın şüpheli bir şekilde yaşamını yitirmiştir. Geçen nisan ayında Van'ın Edremit ilçesine bağlı Yeni TOKİ'de yaşayan Ş.B ve Çaldıran ilçesine bağlı Cumhuriyet Mahallesi'nde 20 yaşındaki M.B.'nin şüpheli bir şekilde yaşamını yitirdiği basına da yansımıştır. Kadın haklarını önceleyen yasalar etkin yürütülmediği gibi uygulanan cezasızlık politikaları, mahkemelerde uygulanan iyi hal ve haksız tahrik indirimleri kadın cinayetlerinin ve şüpheli kadın ölümlerinin artmasına sebebiyet vermektedir.
Cezasızlık politikasından güç alan faillere mahkemelerce ödül gibi cezalar verilmektedir. Bu bağlamda;
SORULAR
Kadın cinayetlerinde etkin yürütülmeyen yasalara ilişkin harekete geçmemenizin gerekçesi nedir? Bakanlık olarak her gün katledilen kadınların haberlerini okurken koruyamadığınız ve tedbir alamadığınız binlerce kadın için kendinizi de suçlu hissediyor musunuz?
Katıldığınız bir programda "Kadına yönelik şiddetle ilgili bu yıl kapsamlı bir araştırma yapıyoruz.? Demişsiniz. Bakanlığınızın sayfasında da her cümlenin sonunda
"planlıyoruz, hedefliyoruz, tasarlıyoruz? yazılmaktadır. 22 yıldır iktidarda olan bir parti olarak kadın şiddetine ilişkin somut olarak ne yaptınız? Her gün en az 3 kadın cinayeti yaşanırken bakanlık olarak neyi planlayıp tasarlamaktasınız?
Bakanlığınız *Biz kadına yönelik şiddet konusunda her geçen gün politikalarımızı yeniliyor ve geliştiriyoruz." Derken mahkemelerde uygulanan iyi hal, haksız tahrik indirimleri ve cezasızlık politikalarını ortadan kaldıracak yenilemeler mi geliştirilen bu politikalarınız? Yenileme ve geliştirme derken kadını sadece aile kavramı içinde var etme politikası mı bunlar?
Kadın cinayetlerine ilişkin bakanlığınız tüm davalara müdahil oluyorsa uygulanan cezasızlık politikalarına müdahale etmemenizin gerekçeleri nelerdir?
Koruma talebi olmasına rağmen kadınlar öldürülüyorsa kadınların kendilerini korumaları için öz savunma eğitimlerine ilişkin bir çalışmanız var mı?
Koruma kararına rağmen kadınlar yaşamdan koparılıyorsa şiddet uygulayan fail kadar koruyamayan kurumlar da ceza alıyor mu? Bu kurumların ceza alması için bakanlığınızın yaptığı çalışmalar var mıdır?
Bakanlığınızın görev süresi boyunca şiddetin her türlüsüne uğrayan kaç kadına psiko sosyal destek sağlandı?
Son 5 yılda bakanlığınız tarafından kaç kadına istihdam sağlandı? Kadınların istihdam edildiği bölümlerin dağılımı nasıldır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mahinur Özdemir Göktaş, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı ·
İlgi yazı ekinde alınan Van Milletvekili Sayın Gülderen VARLİ tarafından Bakanlığımıza yöneltilen 7/12590 Esas Numaralı yazılı soru önergesine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazımız ekte sunulmuştur.
Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan
Van Milletvekili Sayın Gülderen VARLI" ye Ait 7/12590 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevap Metni
Bakanlığımız; kadına yönelik şiddetin kabul edilemez olduğuna dair çalışmalarını inanç ve kararlılıkla sürdürmektedir. Çalışmalar; mevzuat çalışmaları, eğitim ve farkındalık artırma çalışmaları, kurumlar arası işbirliği ve koordinasyonu artırma, şiddet mağduru kadınların korunması ve desteklenmesine yönelik kurumsal mekanizmaların güçlendirilmesi, verilerin toplanması ve istatistiklerin geliştirilmesi başlıklarıyla devam etmektedir.
2021-2025 dönemi Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele IV. Ulusal Eylem Planı'nda "Şiddete Sıfır Tolerans İlkesi ve Kadına Yönelik Her Türlü Şiddeti Önleme" amacıyla bu temel hedefler doğrultusunda yürürlüğe konulmuştur.
Ülkemizde 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanunun yürürlüğe girmesi yasal altyapı güçlendirilmiş ve kadına yönelik şiddetle mücadele bir üst seviyeye taşınmıştır.
6284 sayılı Kanun'un "Harçlar ve masraflardan, vergilerden muafiyet ve davaya katılma" başlıklı 20 inci maddesinin ikinci fıkrasında; "Bakanlık, gerekli görmesi hâlinde kadın, çocuk ve aile bireylerine yönelik olarak uygulanan şiddet veya şiddet tehlikesi dolayısıyla açılan idari, cezai, hukuki her tür davaya ve çekişmesiz yargıya katılabilir." hükmüne istinaden Bakanlığımız açılmış davalara katılmaktadır.
Bakanlığımız tarafından, Cumhuriyet (Başsavcılıklarınca yürütülen soruşturma dosyalarına, 6284 sayılı Kanun kapsamında davaya müdahillik hususunun değerlendirilebilmesi için soruşturma sonucunun Bakanlığımıza tebliğ edilmesi talepli dilekçe sunulmaktadır. Soruşturma sonucunun tebliği halinde, soruşturma sonucunda dava açılmış ve iddianame düzenlenmişse Bakanlığımızca davaya müdahillik hususu değerlendirilmekte, soruşturma sonucunda kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmesi halinde Bakanlığımızca bu karara itiraz hususu değerlendirilmektedir.
Öte yandan, Kadına yönelik şiddetle mücadelede, temel yasal düzenlemelerden olan 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu (TCK), 2005 yılında yürürlüğe girmiştir. Kadına yönelik şiddet eylemlerinin en ciddi sonuçlarından biri olan kadın cinayeti, TCK'nın 81'inci maddesine göre müebbet hapis cezası ile cezalandırılmaktadır.
Ayrıca 25 Kasım 2023 tarihli Resmi Gazete'de "Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele" konulu 2023/16 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi yayımlanmıştır.
Diğer taraftan Bakanlığımızca, 6284 sayılı Kanun kapsamında verilen koruyucu ve önleyici tedbir kararlarının etkin uygulanmasına yönelik pek çok çalışma yürütülmektedir:
Kadın konukevleri, şiddete uğrayan kadınların ve beraberindeki çocuklarının geçici süreyle kalabilecekleri yatılı sosyal hizmet kuruluşlarıdır. 81 ilde 112'si Bakanlığımıza bağlı olmak üzere belediyelere ve sivil toplum kuruluşuna bağlı kadın konukevleri hizmet vermektedir.
Şiddet Önleme ve İzleme Merkezleri koruyucu ve önleyici tedbirlerin etkin bir biçimde uygulanmasına yönelik güçlendirici ve destekleyici hizmetlerinin sunulduğu, çalışmaların yedi gün yirmi dört saat esasına göre hizmetlerini sürdüren sosyal hizmet kuruluşlarıdır. 81 ilde 82 Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi (ŞÖNİM), hizmet vermektedir.
İlçe düzeyinde sosyal hizmet müdahalesi ve takibini sağlamak üzere, oluşturulan Sosyal Hizmet Merkezleri bünyesinde; 416 Sosyal Hizmet Merkezinde, şiddetle mücadele irtibat noktası oluşturulmuş olup 6284 sayılı Kanun kapsamında şiddet mağdurlarına yönelik tedbirlerin takip ve izlenmesi sağlanmaktadır.
Bakanlığımız tarafından hakkında önleyici tedbir kararı bulunan şiddet uygulayan kişilere yönelik "Aile İçi Şiddetle Mücadele Farkındalık Seminer Programı" hazırlanmıştır. Uygulayıcı personele eğitici eğitimi verilmiş ve seminer programının pilot uygulaması tamamlanmış olup 81 ile yaygınlaştırılmıştır. Ayrıca "Şiddet Uygulayanlara Yönelik Psiko-Sosyal Destek Hizmetlerinin Modellenmesi Projesi" hazırlık çalışmaları sürmektedir.
Şiddet mağdurlarının etkin korunması bağlamında; Elektronik Kelepçe Uygulaması ile şiddet mağduru ve şiddet uygulayanı birlikte izleyerek yüksek riskli vakalarda etkili koruma ve müdahale sağlanmaktadır. Elektronik Kelepçe Uygulaması, İçişleri Bakanlığı iş birliğinde hukuki altyapısını oluşturan Yönetmeliğin de yürürlüğe girmesi ile birlikte ülke genelinde yaygınlaştırılmıştır.
Bakanlığımız ile İçişleri Bakanlığı işbirliğinde şiddet mağdurlarının kolluğa hızlı ve etkin erişiminin sağlanması amacıyla "Kadın Destek (KADES) Uygulaması" geliştirilerek kadınların kullanıma açılmıştır.
"Alo-183 Sosyal Destek Hattı" şiddete uğrayan ya da uğrama riski taşıyan kadın ve çocuklar için psikolojik, hukuki ve ekonomik danışma hattı olarak çalışmakta; bu kişilere hakları ve başvuracakları birimler hakkında bilgi vermektedir.
Kadına yönelik şiddetle mücadele kapsamında 2007 yılından itibaren başlatılan eğitimlerle bugüne kadar; 1.536.039 er ve erbaşa, 117.072 din görevlisine, 663.886 sağlık görevlisine, 869.996 kolluk görevlisine, 631.954 öğretmene, 1.837 mülki amire, 261.406 diğer kamu görevlisine ve 260.697 vatandaş olmak üzere toplam 4.342.887 kişiye ulaşılmıştır.
6284 sayılı Kanuna istinaden verilen tedbir kararlarının kurumlar arası veri entegrasyonuna ilişkin olarak Adalet Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığı (Emniyet Genel Müdürlüğü, Jandarma Genel Komutanlığı, Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü) ile gerçekleştirilen koordineli çalışma ile UYAP sistemi, Aile İçi ve Kadına Karşı Şiddet Olayları Kayıt Formu üzerinden Bakanlığımız veri sistemine entegrasyon tamamlanmıştır. Böylelikle mağdura hızlı ulaşma, takip ve izlenme sürecinin etkinliği artırılmıştır.
Ayrıca, "Türkiye'de Kadına Yönelik Şiddet Araştırması-2024 Projesi" TÜBİTAK Kamu Kurumları Araştırma ve Geliştirme Projelerini Destekleme Programı kapsamında gerçekleştirilecektir. Projeyi yürütecek üniversitenin belirlenmesine yönelik yayımlanan çağrının süresi tamamlanmış olup değerlendirme süreci devam etmektedir.
Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞBakan