Kadın cinayetlerinin önlenmesine yönelik yapılan çalışmalara ilişkin

İlgi yazı ekinde alınan İzmir Milletvekili Sayın Sevda ERDAN KILIÇ tarafından Bakanlığımıza yöneltilen 7/8050 Esas Numaralı yazılı soru önergesine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazımız ekte sunulmuştur.

Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan

Eyi

İzmir Milletvekili Sayın Sevda ERDAN KILIÇ'a Ait 7/8050 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevap Metni

Kadına yönelik şiddetle mücadele kapsamında çalışmalarımız; mevzuat, eğitim ve farkındalık artırma, kurumlar arası iş birliği ve koordinasyon, şiddet mağduru kadınların korunması ve desteklenmesine yönelik kurumsal mekanizmaların güçlendirilmesi, verilerin toplanması ve istatistiklerin geliştirilmesi başlıkları kapsamında sürmektedir.

Kadına yönelik şiddetle mücadelede temel yasal düzenlemelerden olan 2005 yılında yürürlüğe giren 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda (TCK) cinsiyet eşitliği ve kadına karşı şiddet konusunda düzenlemeler yer almaktadır. Söz konusu kanunda 08.07.2021 tarihinde yapılan değişiklikle kasten öldürme, kasten yaralama, eziyet ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarının boşanılan eşe karşı işlenmesi de nitelikli hâl olarak düzenlenmiş ve bu suretle cezai müeyyideleri artırılmıştır.

Bakanlığımız tarafından, şiddete uğrayan kadın, çocuk ve aile bireylerine yönelik kamu davası açılması halinde ise 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanunun 20/2 maddesinde yer verilen "Bakanlık, gerekli görmesi hâlinde kadın, çocuk ve aile bireylerine yönelik olarak uygulanan şiddet veya şiddet tehlikesi dolayısıyla açılan idari, cezai, hukuki her tür davaya ve çekişmesiz yargıya katılabilir." hükmü uyarınca davalara müdahil olunmaktadır. Adli süreç yargılama sonuna kadar titizlikle takip edilmekte olup, kadın, çocuk ve aile bireylerine yönelik şiddetin failleri hakkında Bakanlığımız avukatları tarafından ilgili mahkemelerden sanıkların azami hadden cezalandırılması ve gereken durumlarda şüpheliler veya sanıklar hakkında tutukluluk kararı verilmesi talep edilmektedir. Ayrıca anılan Kanun kapsamında derhal koruyucu ve önleyici tedbirler alınmakta, mağdurlara yönelik psiko-sosyal destek ivedilikle sağlanmaktadır.

Şiddetle mücadele yol haritamız olan ve 2021-2025 yıllarını kapsayan Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele IV. Ulusal Eylem Planı yürürlüktedir. IV. Ulusal Eylem Planının etkin uygulanması amacıyla ilgili Bakanlıklar ve Diyanet İşleri Başkanlığı ile iş birliğinde öncelikli faaliyetler belirlenerek 2022 ve 2023 yılı Faaliyet Planları hazırlanmış ve uygulanmıştır. Şiddetle Mücadele 2024 Faaliyet Planı 25.11.2023 tarihinde kamuoyuyla paylaşılmıştır.

Ulusal Eylem Planının 81 il düzeyinde daha etkin biçimde uygulanmasını amacıyla

Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele İl Eylem Planları yürürlüğe konmuştur. Ayrıca erken yaşta ve zorla evliliklerle mücadele kapsamında görece oranların yüksek olduğu illerde il eylem planları uygulanmaktadır.

25 Kasım 2023 tarihinde 2023/16 sayılı "Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele" konulu Cumhurbaşkanlığı Genelgesi yayınlanmıştır. 2023/16 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile 2006/17 sayılı Genelge"de yer alan ve 2006 yılından itibaren düzenli toplanan Kadına Yönelik Şiddet İzleme Komitesi'nin "Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele Koordinasyon Kurulu" olarak yeniden teşekkül ettirilmiştir. Kurul için hazırlık toplantısı 03 Ocak 2024 tarihinde ilgili tüm tarafların katılımlarıyla gerçekleştirilmiştir. Kurul toplantısı ise 11.01.2024 tarihinde Bakanımız başkanlığında, İçişleri ve Adalet Bakanlarımızın teşrifleriyle ilgili kamu kurum kuruluşların, STK ve üniversitelerin üst düzey temsilcilerinin katılımlarıyla gerçekleştirilmiş; toplantıda hazırlık toplantısı sonuç ve önerileri ile katılımcılar tarafından öne çıkarılan hususlar, sorunlar ve çözüm önerileri değerlendirilmiştir.

Ayrıca güçlü kadın, güçlü aile ve güçlü Türkiye'yi inşa etme hedefiyle hizmetlerin daha da ileriye taşınması için 2024-2028 yıllarını kapsayan "2. Kadının Güçlenmesi Strateji Belgesi ve Eylem Planı" ise ilgili tüm kurum ve kuruluşların katkılarını alarak "Türkiye Yüzyılı" vizyonuyla hazırlanarak 08.03.2024 tarihinde kamuoyuyla paylaşılmıştır.

81 ilimizde bulunan 82 adet Şiddet Önleme ve İzleme Merkezleri (ŞÖNİM), 410 Sosyal Hizmet Merkezi (SHM) bünyesinde kurulan Şiddetle Mücadele İrtibat Noktası ile şiddet mağduruna yönelik yaygın ve etkin hizmet sunumuna çalışılmaktadır.

Bakanlığımız tarafından kadınlara yönelik hizmetlere risk odaklı anlayışı entegre ederek hizmetlerin niteliğini artırmak için Risk Analiz ve Yönetim Modülü geliştirilmiştir. Risk Analiz ve Yönetim Modülü ile doğru tespit - nitelikli müdahale - etkin hizmet zincirini güçlendirilmesi, sunulan hizmetlerimiz için bilimsel kanıta dayalı bir yol haritası ortaya konulması hedeflenmiştir.

Diğer taraftan; şiddet mağdurlarının etkin korunması bağlamında; Elektronik Kelepçe Uygulaması ile şiddet mağduru ve şiddet uygulayanı birlikte izleyerek yüksek riskli vakalarda etkili koruma ve müdahale sağlanmaktadır. Bakanlığımız ile İçişleri Bakanlığı iş birliğinde şiddet mağduru veya şiddet görme riski altında olan kadınlar için etkin ve hızlı müdahalenin sağlanması amacıyla Kadın Destek Sistemi (KADES) Mobil uygulaması hayata geçirilmiştir. Bakanlığımız bünyesinde bulunan "Alo 183 Şiddetle Mücadele Hattı" şiddete uğrayan ya da uğrama riski taşıyan, destek ve yardıma ihtiyacı olan kadın ve çocuklar için psikolojik, hukuki ve ekonomik danışma hattı olarak 7 gün 24 saat ücretsiz hizmet vermektedir.

Kadınların güçlendirilmesi ve kadına yönelik şiddetin önlenmesi amacıyla kamu kurum ve kuruluşlarında görevli personele yönelik eğitim ve seminerler gerçekleştirilmekte bugüne kadar, 1.488.617 er ve erbaşa, 234.031 kamu görevlisi, 117.072 din görevlisi, 663.886 sağlık görevlisi, 631.954 öğretmen, 679.818 kolluk görevlisi, 1.837 mülki amir, 205.134 vatandaş olmak üzere toplam 4.022.349 kişiye eğitim ve seminerler verilmiştir. KSGM koordinesinde 81 ASH İl Müdürlüğü, ŞÖNİM ve SHM Şiddetle Mücadele İrtibat Noktaları tarafından kadına yönelik şiddetle mücadele ile ilgili farklı hedef kitlelere yönelik farkındalık faaliyetleri (eğitim, seminer, konferans) kapsamında 2021 yılında 70.376 kamu personeli, 37.561 vatandaş, 11.873 muhtar, 10.753 üniversite personeli ve öğrencisi, 7.199 er-erbaş ve 6.061 bedelli asker toplamda 143.823 kişiye; 2022 yılında 61.428 kamu personeli, 58.823 vatandaş, 21.725 muhtar, 25.451 üniversite personeli ve öğrencisi, 8.538 er-erbaş toplamda 175.965 kişiye; 2023 yılında 43.002 kamu personeli, 78.190 vatandaş, 3.443 muhtar, 17.257 üniversite öğrencisi, 24.430 er-erbaş ve TSK personeli, 32.928 jandarma ve kolluk personeli olmak üzere toplam 199.250 kişiye ulaşılmıştır.

Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞBakan