Tarım ve hayvancılığa yönelik politikalara ilişkin
Kaynak göster
Selçuk Özdağ (Saadet Partisi), 31 Mayıs 2024 tarihinde 7/12907 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 63 gün sonra, 2 Ağustos 2024).
Selçuk Özdağ (Saadet Partisi, Muğla). “Tarım ve hayvancılığa yönelik politikalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/12907, 31 Mayıs 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-12907-tarim-ve-hayvanciliga-yonelik-politikalara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/fe97c8c5-75c7-43b7-a0c5-018fdd19e1b4
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 63 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 52 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim YUMAKLI tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını, Anayasa'nın 98 ve İçtüzüğün 96'ncı maddeleri gereğince saygılarımla talep ederim. 31.05.2024 nama m > oç. Dr. Selçuk ÖZDAĞ
Ülke olarak özellikle tarım ve hayvancılık alanında hayati sıkıntılar ve hatta kriz olarak niteleyeceğimiz sorunlar yaşamaktayız. 20 yıl öncesine kadar tarım, hayvancılık ve gıda üretimi konusunda kendi kendine yeten nadir ülkelerin başında gelen Türkiye, son yıllarda bu özelliğini koruyamadığı gibi dünyada gıda fiyatları açısından da en yüksek fiyat artışlarının yaşandığı ülkelerin başında gelmektedir. Vatandaşlarımız uygun fiyata bir gıdaya ulaşamamayı çaresiz bir şekilde kanıksamaya başladıkları yetmezmiş gibi, sağlıklı temel gıda ürünlerine ulaşmak konusunda bile çaresiz kalmışlardır. Bir tarım ülkesi olmasına rağmen herhangi bir temel gıdaya ulaşamayan vatandaşlarımızın sayısı nerdeyse toplumun ciddi bir yekununu oluşturmaktadır.
İktidarın yıllara sâri uyguladığı yanlış tarım politikaları yüzünden ülkemiz dışarıya bağımlı hale gelmiş, hatta yurt dışında tarım arazileri kiralamak suretiyle güya bu açığı kapatmanın yollarını arar olmuştur. Yurt içinde, üreticinin emeğinin ve ürününün karşılığını alamaması ve bu konularda medyaya yansıyan şaibe iddiaları ise tam bir fecaat haline gelmiştir.
.. 12907
Bu bağlamda;
SORULAR
Türkiye'nin, resmi açıklamalara göre, bir tarım ve hayvancılık ülkesi olduğu söylenmesine rağmen hayvan ve gıda ürünleri ithalatında dünyada başı çektiği ve Sığır ithalatında dünyada 2. Avrupa'da 1. sırada, mercimek ithalatında 2. Sırada, ayçiçeğinde 3. Sırada, buğday ithalatında 3. Sırada, mısır ithalatında 9. Sırada, arpa ithalatında 10. Sırada, pirinç ithalatında ise 13. Sırada olduğu bilgisi donu mudur?
Hükümetin et fiyatlarını düşürmek gerekçesi ile 2010 yılından itibaren canlı hayvan ve et ithalatına izin verdiği halde (son 14 yıldır) canlı hayvan ve et ürünleri niçin günden güne fahiş bir şekilde artmaktadır?
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre Ocak 2024'te yıllık bazda fiyatı en çok artan ilk 3 ürünün: 96165,6 ile sakatatlar, 96129,4 ile kuzu eti ve 96109,7 ile dana eti olduğuna göre bu politikanın bir işe yaramadığını düşünüyor musunuz?
2010yılından itibaren canlı hayvan ve et ithalatı yapılmasına ve son bir yılda et ürünlerinde ve hayvancılıkta ciddi bir artış olduğu iddia edilmesine rağmen, vatandaşlarımızın dünyanın nerdeyse en pahalı ve sağlıksız et ve gıda ürünleri ile karşı karşıya kalmasının sebepleri konusunda bir politika değişikliği ve açıklama yapmayı düşünüyor musunuz?
İktidarın yıllara sâri uyguladığı tarım politikalarının bu sonucu doğurduğunu düşünüyor musunuz?
Bugün dünyanın en az et tüketen ülkeleri arasında Türkiye olduğu halde, anlaşılmaz bir şekilde dünyada en çok canlı hayvan ve et ithal eden iki ülkesinden birisi olmamızın bir çelişki yarattığını düşünüyor musunuz?
Kilosu yaklaşık 3 dolara üstelik yüzde "0" gümrük vergisi ile ithal edilen etin piyasada ortalama 500 liraya satılması hakkında bir inceleme yaptınız mı? Bu hususta ciddi bir sorun olup olmadığını tespit ettiniz mi?
Bu çelişkinin ve dengesizliğin bir rant çetesi tarafından oluşturulduğu, bu çeteye resmi görevlilerin de dahil olduğu, siyasi destek gördüğü medyaya yansımıştır. Bu konuda bakanlık olarak idari bir inceleme ve akabinde adli bir süreç için suç duyurularında bulundunuz mu?
Tarım ve Orman Bakanlığı, 2024 yılı içinde 600 bin baş besilik sığır ithal edeceğini, İthalatı da Et ve Süt Kurumu ve Türkiye Kırmızı Et Üreticileri Merkez Birliği'nin yapacağını açıklamıştı. İktidar, et fiyatlarını düşürmek adına yaklaşık 10 yıldır canlı hayvan ve karkas et ithal edilmesine izin vermiş ve iddialara göre stokların dolup taştığı, Et ve Süt Kurumu'nun (ESK) depolarında biriken 20 bin ton karkas et ile kesilmek için bekleyen 300 bin baş canlı hayvanın ihraç edilmek istendiği ve pazar arandığı medyaya yansımıştır. Bu iddialar doğru mudur?
Yılbaşından bu yana et ithalatına 1 milyar dolar ödeyen ve bu sayede ülke içinde artan et fiyatlarının fahiş fiyat artışına mâni olamayan tarım politikalarını sonlandırıp makul, yerli ve milli politikalara dönmeyi düşünüyor musunuz? Bu konuda bir çalışmanız var mı?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Bitkisel ve hayvansal üretimde sürdürülebilirliğin sağlanması, verimliliğin artırılması, üreticinin korunması, ürün piyasalarında istikrarın sağlanarak tüketicinin yeterli ve sağlıklı gıdaya erişimi Bakanlığımızın öncelikli görevleri arasında yer almaktadır.
Ülkemiz; fındık, ayva, kiraz, incir, kayısı ve keçiboynuzu üretiminde dünya lideri; elma, kavun, karpuz, hıyar, pırasa, mandarin ve zeytin üretiminde dünya ikincisi; Antep fıstığı, çilek, nohut ve domates üretiminde dünya üçüncüsü; kestane, ceviz, armut ve mercimek üretiminde ise dünya dördüncüsüdür.
Tarımsal hasılada dünyanın ilk 10 tarım ülkesinden biri olan ülkemiz 31 milyar dolar tarım ve gıda ürünleri ihracatı ile net ihracatçı konumundadır. Fındık, kuru kayısı, kuru incir, kuru üzüm ve ayva ürünlerinin ihracatında dünya lideridir. Dahilde İşleme Rejimi (DİR) kapsamında ithalatı yapılan buğday, katma değer sağlanarak un, makama, irmik vb. olarak ihraç edilmektedir. Ülkemiz buğday unu ihracatında 2005 yılından itibaren dünyada 1'inci sırada yer almaktadır.
Bakla (taze), bezelye (taze), biber, domates, havuç, hıyar, kavun, karpuz, patlıcan, pırasa, limon, mandalina, portakal, altıntop, çilek, dut, nar, kestane, Antep fıstığı, üzüm, elma, armut, ayva, şeftali, erik, vişne ve kiraz gibi pek çok üründe de yeterlilik oranları 96100*ün üzerindedir.
Bitkisel üretimde 2002 yılında 58 milyon ton olan tahıllar ve diğer bitkisel ürünler üretim miktarı 2023 yılında 9037 artışla 79,4 milyon tona, 2002 yılında 25,8 milyon ton olan sebze üretim miktarı 2023 yılında 9023 artışla 31,8 milyon tona ve 2002 yılında 14,2 milyon ton olan meyve üretim miktarı 2023 yılında 9093 artışla 27,4 milyon tona ulaşmıştır.
Hayvancılıkta sürdürülebilir bir gelişmenin sağlanması, hayvansal ürün piyasalarında istikrarın sağlanarak üreticinin ve tüketicinin korunması ile tüketicinin yeterli ve sağlıklı gıdaya erişimi Bakanlığımızın öncelikleri arasında yer almakta olup hayvancılık destekleri, hibeler ve düşük faizli kredi uygulamaları bu doğrultuda oluşturulmaktadır.
Bakanlığımızca "2024-2028 Hayvancılık Yol Haritası" açıklanmıştır. Buna göre sözleşmeli üretimin yaygınlaştırılması, buzağı desteklerinin artarak devam etmesi, küçük aile işletmelerinin desteklenerek optimum işletme ölçeği büyüklüğüne ulaştırılması, işletmelerin kayıt altına alınması, kayıt sistemlerinin güvenilirliğinin ve etkinliğinin artırılması, meraların ıslah çalışmalarının hızlandırılması ve daha etkin şekilde kullanılmasının sağlanması, hastalıktan ari işletmelerin teşvik edilerek sayılarının artırılması, yeni destekleme modeliyle kırsalda kadınlara ve gençlere ilave destek verilmesi, tüketicilerin sağlıklı et tüketimi konusunda bilgilendirilmesi ve bütün bunlarla sürdürülebilir hayvancılık için; tarımsal üretim, tarımsal sanayi, çevre ve insan sağlığı açısından bütünsel bir yaklaşım oluşturulacaktır.
Hayvansal üretimde 2002 yılında 9,9 milyon baş olan büyükbaş hayvan sayısı 2023 yılında 967,7 artışla 16,6 milyon başa, 2002 yılında 31,9 milyon baş olan küçükbaş hayvan sayısı 2023 yılında 964,3 artışla 52,4 milyon başa ulaşmıştır. Ülkemizde kişi başı bir yılda tüketilen 27,9 kg kırmızı et miktarı dünya ortalamasının üzerindedir.
Et ve Süt Kurumu (ESK) kırmızı et ve et ürünleri piyasalarını yakından takip ederek, piyasa regülasyonuna destek sağlamaktadır. Üreticilerin korunmasının yanında tüketicinin sağlıklı, güvenilir et ve et ürünü gereksinimleri dikkate alınarak arz-talep-fiyat dengesi sağlanmaktadır.
TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı
ESK, kırmızı et piyasalarında spekülatif fiyat artışlarını önlemek amacıyla dengeli bir şekilde piyasa ihtiyacı nispetinde et ve canlı hayvan ikame operasyonları yapmaktadır. Fiyat politikasında da yurtiçi fiyat dengesini bozmayacak, yerli üreticiyi koruyacak ve üretimi daraltıcı şartları oluşturmayacak şekilde fiyatlar belirlenmektedir.
Ülkemize gerçekleşen et ithalatları meri mevzuata uygun olarak izinli ülkelerden yapılmaktadır. Kesim öncesi canlı hayvan muayenesi, helal kesim, kesim hijyeni, et muayenesi, karkas derecelendirme, damgalama, soğutma, yükleme ve soğuk zincirin sağlanması gibi tüm prosesler Bakanlığımızca görevlendirilen veteriner hekim gözetiminde yapılmaktadır. Uygun bulunmayan veya teslimat süreleri aşıları etlerin ülkemize kabulü söz konusu değildir.
Ülke genelinde hayvan varlığına ve dış ticarete ilişkin veriler düzenli olarak TÜİK'in kurumsal internet sayfasında kamuoyunun bilgisine sunulmaktadır.
İbrahim YUMAKLIBakan