Bakanlık tarafından çiftçilere verilen sulama desteğine ilişkin
Son güncelleme: Kaynak: TBMM
Kaynak göster
Ferit Şenyaşar (DEM Parti), 5 Haziran 2024 tarihinde 7/12908 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 110 gün sonra, 23 Eylül 2024).
Ferit Şenyaşar (DEM Parti, Şanlıurfa). “Bakanlık tarafından çiftçilere verilen sulama desteğine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/12908, 5 Haziran 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-12908-bakanlik-tarafindan-ciftcilere-verilen-sulama-destegine-iliskin (erişim: 16 Kasım 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/57840d8b-b4e4-4e86-aece-018fe822ee6d
[Bakanlık tarafından çiftçilere verilen sulama desteğine ilişkin](https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-12908-bakanlik-tarafindan-ciftcilere-verilen-sulama-destegine-iliskin) — Vekilpedia, TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/57840d8b-b4e4-4e86-aece-018fe822ee6d, erişim: 16 Kasım 2026
@misc{vekilpedia_soru_7_12908_bakanlik_tarafindan_ciftcilere_verilen_sulama_destegine_iliskin,
title = {Bakanlık tarafından çiftçilere verilen sulama desteğine ilişkin},
author = {{Vekilpedia}},
year = {2026},
howpublished = {\url{https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-12908-bakanlik-tarafindan-ciftcilere-verilen-sulama-destegine-iliskin}},
note = {TBMM kaydı: \url{https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/57840d8b-b4e4-4e86-aece-018fe822ee6d}; erişim: 2026-11-16}
}
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 110 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 104 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Tarım Orman Bakanı İbrahim YUMAKLI tarafından Anayasa'nın 98'inci ve İçtüzüğün 96 ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Ferit ŞENYAŞ Şanlıurfa Milletvekili
2018 yılında Bakanlar Kurulu kararıyla Urfa ili ve 5 ilde tarımsal sulamada kullanılan elektrik tüketim bedelinin desteklenmesine yönelik uygulama, 2024 yılı itibarıyla sona ermiştir. Şanlıurfa'nın yanı sıra Diyarbakır, Mardin, Batman, Siirt ve Şırnak illerinde çiftçinin tarımsal sulamada yüzde 50 indirim desteğinin kalkmasına çiftçiler tepki göstermektedirler.
Gerekçenin tamamını göster (6 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Sezon başlamadan sulama birlikleri dönüm başına sulama ücretlerini belirlemişler ve bu yıl uygulanacak olan su kullanım hizmet bedelleri bitki çeşitlerine göre farklılık göstermektedir. Pamuk için dönüm başına 2 bin lira olarak belirlenmiştir. Hububatta ise yağmurların su ihtiyacını karşılaması nedeniyle sulama yapılmamış ancak çiftçiden sulama ücreti talep edilmiştir.
Çiftçilerin belirlenen miktarı ödemesi mümkün değildir. Tarım Bakanlığı tarafından desteklenme olmaz ise sezon yarısında sulama yarıda kalır ve çiftçinin ürünü tarlada kalacaktır.
Bu rakamlar bölgedeki çiftçinin tepkisini çekmekte, ürünlerinin girdi maliyetlerindeki artıştan sonra para kazandırmadığını belirten çiftçiler, dönüm başına belirlenen sulama bedelinin altından kalkmalarının mümkün olmadığını belirtmektedirler.
Çiftçi tarla üretimin dışında fazla bir alternatif olmadığı için fazla su istemeye bitkilere yönelecek ya da üretimden vazgeçecektir.
Bu bağlamda;
1— Tarım Bakanlığının verdiği yüzde 50 desteği bu yıl da verecek misiniz?
SORULAR
Cazibe suyu ile elektrik enerjisi kullanarak temin edilen su arasındaki farklı maliyetleri çiftçinin lehine çözümlemek için girişimde bulunacak mısınız?
Tarımsal girdi fiyatları karşında çiftçilerin üretimde vazgeçmemesi için girdi maliyetlerine mevcut desteklemelerden farklı olarak destek vermeyi planlıyor musunuz? Bir planlama yapıyorsanız ekstra olarak neler yapacaksınız?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Ülkemizde tarımsal üretimi artırmak, verim ve kaliteyi yükseltmek, sürdürülebilirliği sağlamak, kayıtlılığı artırmak ve çevreye duyarlı alternatif tarım tekniklerinin geliştirilmesine yönelik olarak çiftçilere destekleme ödemesi yapılmaktadır.
Değişen ulusal ve uluslararası koşullara göre destekleme programlarında yapılacak düzenlemeler, destekleme programlarının esasları ve araçları, bunların bütçe ödenek ihtiyaçları 5488 sayılı Tarım Kanunu'nun amir hükümleri çerçevesinde belirlenmekte ve destekleme uygulamaları Bakanlığımız tarafından yürütülmektedir.
8859 sayılı 2025-2027 Yıllarında Yapılacak Bitkisel Üretime Yönelik Desteklemeler ile Diğer Bazı Tarımsal Desteklemelere İlişkin Cumhurbaşkanı Kararı kapsamında bitkisel üretimde yeni destekleme modeline ilişkin hususlar düzenlenmiştir.
Cumhurbaşkanı Kararı ile tarımsal üretimin ve gıda arz güvencesinin sürdürülebilirliğinin sağlanması, üretim planlamasına katkı sağlaması, verim ve kalitenin artırılması, tarımsal üretimde çevreci yaklaşımların benimsenmesi ve uygulanan politikaların etkinliğinin artırılması amaçlanmıştır.
Bu kapsamda, ülke ihtiyacının yurt içi üretimle karşılanabilmesi için verim ve kalitenin artırılması, kayıtların güncel tutulması ile üretim sürecinde yaşanan maliyet artışları ve fiyat istikrarsızlıkları gibi olumsuz koşullardan üreticilerin korunması hedeflenmektedir.
İlk defa bitkisel üretim destekleri 3 yıllık ve üretim döneminden önce açıklanmıştır. Destek kalemlerinde sadeleştirmeye gidilerek, bitkisel üretim yapan Çiftçi Kayıt Sistemi'ne (ÇKS) kayıtlı tüm üreticilerimizin destek alması sağlanmıştır. e Üretim planlaması kapsamındaki stratejik ürünlere ilave destek verilecektir. e Sukısıtı olan havzalarda münavebeye uygun üretime ilave destek sağlanacaktır. e Kamukuruluşları tarafından ıslah edilen milli tohumla üretim yapan üreticilerimiz ilave destek alacaktır.
Destek tutarları girdi maliyetlerindeki değişikliklere göre her yıl güncellenecektir.
Çifiçilerimiz üretime karar vermeden önce, hangi havzada, hangi ürüne, ne kadar destek alacağını bilerek planlı şekilde faaliyete başlayabilecekler ve bu sayede plansız üretimin getirdiği birtakım olumsuzluklardan etkilenmeyecektir.
Bitkisel üretimin desteklenmesi programıyla çiftçilere temel destek, planlı üretim desteği ve üretimi geliştirme destekleri verilecektir.
8760 sayılı 2024-2026 Yıllarında Yapılacak Hayvancılık Desteklemelerine İlişkin Cumhurbaşkanı Kararı kapsamında hayvansal üretim, su ürünleri üretimi, tarımsal araştırma ve geliştirmenin desteklenmesine ilişkin hususlar düzenlenmiştir.
Küçük aile işletmelerinin, kadın ve genç çiftçilerin, Bakanlığımızca belirlenen et ve süt üretim havzalarında hayvancılık yapanların ve ari işletmelerin önceliklendirildiği Bakanlığımızca oluşturulan yeni destekleme modeli ile yetiştiricilere, besilik erkek sığır, hastalıktan ari işletme, onaylı süt çiftliği, atık ve sözleşmeli besicilik konularında destekleme ödemeleri yapılmaktadır. Strateji Geliştirme Başkanlığı
Bakanlığımızca hazırlanan Hayvansal Üretimin Planlanması kapsamında; hayvansal üretim, maliyet, kapasite ve pazarlama imkanları doğrultusunda planlanarak, doğal kaynakların da korunduğu yeni bir üretim modeli oluşturulmaktadır.
Tarımda sözleşmeli üretimin yaygınlaştırılması sağlanacaktır. Sözleşmeli üretim ile izlenebilir, öngörülebilir, sürdürülebilir üretiminin ve arz güvenliğinin sağlanması, üreticilerin gelirinin artırılması, girdi ve finansman kaynağı oluşturması, fiyat dalgalanmalarına karşı korunması ve alım garantisine kavuşması, alıcılar için de sürdürülebilir hammadde temini sağlanması hedeflenmektedir.
Hayvancılıkta temel amacımız verimli, kaliteli, sağlıklı üretimi artırmaktır. Bu amaçla, Tarımsal Üretimin Planlanması Kurulu Hayvansal Üretimin Planlanması Kararı alınmış olup 06.06.2024 tarihinde 3 yıllık olarak üretim planlaması uygulanmaya başlanmıştır.
Bu kapsamda ilk önce; Kaliteli, sağlıklı, yeterli hayvansal gıda arzının sağlanması amacıyla, stratejik öneme haiz kırmızı et, beyaz et, süt ve yumurtanın nerede ne kadar üretileceğine dair üretim modelleri oluşturulmuştur.
Hayvansal üretim planlanırken;
Değişen iklim koşulları ve yağış rejimi nedeniyle oluşan 11 ilimizdeki 52 ilçenin tarımsal yer altı su kısıtı bölgesi olması, Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli (IPCC) tarafından ülkemizi de içine alan Akdeniz havzasındaki çölleşme riski nedeniyle suyu merkeze alan bir yaklaşımla,
Hayvancılığın en önemli ihtiyaç maddesi olan yem üretimi,
Meravarlığı ve botanik yapısı, e Üretilen ürünün işlenmesi ile iç ve dış piyasalardaki pazarlama durumu değerlendirilmiştir.
Bütün bu unsurlar dikkate alınarak;
Kırmızı et üretiminin planlanmasında besilik materyal temininin sağlanabilmesi,
Süt üretiminde oluşan yoğun bölge ve su kısıtı bölgelere alternatif bölge oluşturulması,
Kanatlıeti üretiminde kümeleşmeden kaynaklı yoğunluğun azaltılması, aktif kesimhane kapasitelerinin değerlendirilmesi ve Ortadoğu pazarlarının daha etkin kullanımı amacıyla süt, besilik materyal ve kanatlı eti üretim bölgeleri oluşturulmuştur.
Kırsal kalkınma destekleri kapsamında; tarımsal yayım ve danışmanlık desteği, kırsal kalkınma yatırımları (ekonomik ve alt yapı yatırımları), uzman eller proje desteği, bireysel sulama sistemlerinin desteklenmesi, IPARD ulusal eş finansman ödemeleri, çiftlik muhasebe veri ağı (ÇMVA) katılım primi destekleri yer almaktadır.
IPARD Programı kapsamında 2007 yılı itibarıyla başlayan program üzerinden 42 ilde birçok tedbir altında tarım ve hayvancılık alanlarında hibe destekleri sağlanmaktadır. IPARD I ve IPARD II dönemi olarak başarıyla yürütülen süreç, IPARD HI dönemiyle birlikte ülke geneline yayılmıştır. IPARD TI dönemiyle birlikte çıkılan ve çıkılacak çağrılarda 9050-75 değişen oranlarda yatırım tedbirlerine hibe desteği sağlanacaktır.
Tarımsal araştırma ve geliştirmenin desteklenmesi kapsamında; hayvan gen kaynakları (hayvan gen kaynaklarının yerinde korunması, Anadolu mandasının halk elinde ıslahı, halk elinde küçükbaş hayvan ıslahı projeleri) ve AR-Ge proje destekleri yer almaktadır. Strateji Geliştirme Başkanlığı
Su ürünleri üretiminin desteklenmesi kapsamında; su ürünleri yetiştiriciliği, küçük ölçekli balıkçılık, balon balığı avcılığı ve su ürünleri sigortası destekleri yer almaktadır.
Ayrıca Bakanlığımız tarafından deprem, sel gibi afetlerde, üreticilerimizin zararlarını telafi etmek ve tarımsal üretimin sürdürülebilirliğine katkı sağlamak amacıyla da tarımsal destekler verilmektedir.
8038 ve 8039 Sayılı Cumhurbaşkanı Kararları kapsamında 01.01.2024-31.12.2026 tarihleri arasında Ziraat Katılım Bankası A.Ş. ile T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatiflerinden 28 farklı konuda 9625-94100 aralığında Hazine faiz/kâr payı destekli yatırım ve işletme kredi/finansmanı kullanımı yapılabilmektedir.
Sulama birlikleri ve sulama kooperatiflerinin su kullanım hizmet bedellerinin tespitinde; enerji, personel, bakım, onarım vb. giderlerin hesaplanmasıyla gelir-gider dengesinin oluşturulduğu denk bütçe ilkesi uygulanmaktadır.
Basınçlı sulama sistemlerinde hizmet bedellerindeki farklılıklar büyük ölçüde enerji giderlerinden kaynaklanmaktadır. Bölgede basınçlı sulama yapan birlikleri kapsayacak güçte Güneş Enerji Santrali (GES) kurulmasıyla enerji giderlerinin düşürülmesine yönelik çalışmalar devam etmektedir.
İbrahim YUMAKLIBakan
İLGİLİ KAYITLAR
Bu kayıtla bağlantılı Meclis kayıtları
Başlık, konu, esas no ve birleşim bilgisine göre; tamamı TBMM kaynaklıdır.