Bakanlık tarafından süt üreticilerinin desteklenmesi talebine ilişkin
Kaynak göster
Cavit Arı (CHP), 12 Ağustos 2024 tarihinde 7/15507 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 57 gün sonra, 8 Ekim 2024).
Cavit Arı (CHP, Antalya). “Bakanlık tarafından süt üreticilerinin desteklenmesi talebine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/15507, 12 Ağustos 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-15507-bakanlik-tarafindan-sut-ureticilerinin-desteklenmesi-talebine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/af36a9ac-6cc2-4bf7-b96d-01914fa48cc9
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 57 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 42 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.
Av. it ARI Antalya Milletvekili
Süt, hayvancılık sektörünün lokomotif ürünüdür. Büyükbaş hayvancılığın ayakta kalabilmesi ve kırmızı et üretiminde sıkıntı yaşanmaması ancak sütün istikrarlı ve güvenceli bir pazara sahip olmasıyla mümkündür ama ülkemizde süt üreticisi köylümüz, işletmecimiz ve kooperatiflerimiz zor durumdadır.
Gerekçenin tamamını göster (8 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Ülkemizde zor şartlarda üretim yapılmaya çalışılırken; girdi maliyetinin özellikle yem, saman ve yonca fiyatlarının Yo 50 - 60 oranında arttığı bir dönemde süt fiyatı ulusal süt konseyinin açıkladığı fiyata göre geçen yıl ağustos ayından bu yana Yo 27 ancak artmıştır.
Maliyet artarken süt fiyat artışı çok geride kalmıştır. Yerel süt üreticimiz yem, enerji ve kredi maliyetlerinin altında kalması ve çiğ süt alım fiyatı üretim maliyetlerini karşılayamaması sonucu hayvancılıktan çekilmek zorunda kalmaktadır.
Şimdide süt alıcısı şirketler çiftçiye üreticiye kooperatiflere destek olacağı yerde çeşitli bahanelerle son olarak fiyatlarını Yo 10 aşağıya çekmişlerdir.
Yaşanan olumsuz sürecin etkisiyle süt inekleri kesilmektedir. Bu konu çok önemlidir. Süt fiyatlarına ve özelliklede son dönemlerdeki et fiyatlarına baktığımızda köylünün ineğini kesmeye başladığını düşünebiliriz. Bu durum ülkemiz için gelecekte daha büyük sıkıntılara yol açabilir, bu konuyla alakalı bir an önce önlem alınması gerekmektedir.
Köylüyü, üreticiyi, kooperatifleri; şirketlere karşı koruması gereken Tarım ve Orman
Bakanlığı sürece sadece seyirci kalmaktadır. Bakanlığın derhal harekete geçmesi ve süt üreticilerine destek olması ve alıcı şirketlere karşı koruması gerekir. Çünkü süt üreticisi demek yerinde istihdam" demektir, süt üreticisi demek milyonlarca aile" demektir, "süt üreticisi demek şehirlere göçün önlenmesi" demektir"
Süt üretiminin ve tüketiminin arttırılmasına yönelik stratejik plan ve politikalar ivedilikle geliştirilmelidir. Çiğ süt fiyatı belirlenirken de üretici maliyetleri göz önüne alınmalıdır.
Bu bağlamda;
SORULAR
Süt üreticisi köylüyü, üreticiyi, kooperatifleri; şirketlere karşı. korumak için tedbir almayı düşünüyor musunuz?
Süt üretiminin ve tüketiminin arttırılmasına yönelik stratejik plan ve poliikalarınız bulunmakta mıdır?
Süt üreticisinin sorunlarının çözümüne yönelik ne gibi çalışmalar yapmaktasınız? 4. Yem sıkıntısının giderilmesi, meraların geliştirilmesi, tarımsal desteklerin arttırılması konusunda bakanlığınızın bir çalışması bulunmakta mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Ülkemizde tarımsal üretimi artırmak, verim ve kaliteyi yükseltmek, sürdürülebilirliği sağlamak, kayıtlılığı artırmak ve çevreye duyarlı alternatif tarım tekniklerinin geliştirilmesini sağlamak amaçlarıyla, üreticilerimize tarımsal desteklemeler verilmekte, hibe programları uygulanmakta ve projeler yürütülmektedir.
Değişen ulusal ve uluslararası koşullara göre destekleme programlarında yapılacak düzenlemeler, destekleme programlarının esasları ve araçları, bunların bütçe ödenek ihtiyaçları 5488 sayılı Tarım Kanunu'nun amir hükümleri çerçevesinde belirlenmekte ve destekleme uygulamaları Bakanlığımız tarafından yürütülmektedir.
2024 Yılında Yapılacak Bitkisel Üretime Yönelik Desteklemeler ile Diğer Bazı Tarımsal Desteklemelere İlişkin Cumhurbaşkanı Kararı 24.08.2024 tarihli ve 32642 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Yem bitkileri desteği kapsamında; 2024 yılında tek yıllık ve çok yıllık yem bitkileri ekilişi yapan ve ürününü hasat eden çiftçilere verilecek destek 90100 artırılmıştır.
Tarım politikalarının amaçları, ilkeleri ve öncelikleri doğrultusunda tarım sektörüyle ilgili politikaların planlanmasına yönelik 5488 sayılı Tarım Kanunu'nun 7'nci maddesinde değişikliğe gidilmiştir. Bahse konu kanuni düzenlemeye istinaden "Tarımsal Üretimin Planlanması Hakkında Yönetmelik" yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Yapılan düzenlemeyle ürünlerin arz ve talep miktarı dikkate alınarak tarım havzası veya işletme bazında ürün veya ürün gruplarının en uygun yerde üretilmesi sağlanacak, ilin ekolojisine uygun ve suyu merkeze alan bir anlayış çerçevesinde oluşturulacak bitkisel üretim deseninde stratejik ürünler önceliklendirilecektir.
8859 sayılı 2025-2027 Yıllarında Yapılacak Bitkisel Üretime Yönelik Desteklemeler ile Diğer Bazı Tarımsal Desteklemelere İlişkin Cumhurbaşkanı Kararı kapsamında bitkisel üretimde yeni destekleme modeline ilişkin hususlar düzenlenmiştir.
Cumhurbaşkanı Kararı ile tarımsal üretimin ve gıda arz güvencesinin sürdürülebilirliğinin sağlanması, üretim planlamasına katkı sağlaması, verim ve kalitenin artırılması, tarımsal üretimde çevreci yaklaşımların benimsenmesi ve uygulanan politikaların etkinliğinin artırılması amaçlanmıştır.
Bu kapsamda, ülke ihtiyacının yurt içi üretimle karşılanabilmesi için verim ve kalitenin artırılması, kayıtların güncel tutulması ile üretim sürecinde yaşanan maliyet artışları ve fiyat istikrarsızlıkları gibi olumsuz koşullardan üreticilerin korunması hedeflenmektedir.
Bu Cumhurbaşkanı Kararı ile; se İlk defa bitkisel üretim destekleri 3 yıllık ve üretim döneminden önce açıklanmıştır. Destek kalemlerinde sadeleştirmeye gidilerek, bitkisel üretim yapan Çiftçi Kayıt Sistemi'ne (ÇKS) kayıtlı tüm üreticilerimizin destek alması sağlanmıştır. e Üretim planlaması kapsamındaki stratejik ürünlere ilave destek verilecektir. "e Su kısıtı olan havzalarda münavebeye uygun üretime ilave destek sağlanacaktır. se Kamukuruluşları tarafından ıslah edilen milli tohumla üretim yapan üreticilerimiz ilave destek alacaktır.
Strateji Geliştirme Başkanlığı
Destek tutarları girdi maliyetlerindeki değişikliklere göre her yıl güncellenecektir.
"e Çiftçilerimiz üretime karar vermeden önce, hangi havzada, hangi ürüne, ne kadar destek alacağını bilerek planlı şekilde faaliyete başlayabilecekler ve bu sayede plansız üretimin getirdiği birtakım olumsuzluklardan etkilenmeyecektir.
Bitkisel üretimin desteklenmesi programıyla çiftçilere temel destek, planlı üretim desteği ve üretimi geliştirme destekleri verilecektir.
Temel destek ve planlı üretim desteği ile planlama kapsamındaki ürünlere belirlenen havzalarda ekim yapıldığı takdirde kullanılan mazotun tamamı, gübrenin ise yarısı nakdi olarak verilecektir. Bununla birlikte, su kısıtı olan yerlerde yine belirlenen şartlara uygun üretim yapan üreticilerimizin kullandığı mazot ve gübrenin tamamı nakdi olarak verilecektir.
Verim ve kaliteyi artırmak için sertifikalı tohum kullanım, sertifikalı/standart fidan kullanım, organik tarım, iyi tarım uygulamaları, katı organik-organomineral gübre destekleri verilmeye devam edilecektir.
Yem bitkileri üretim planlaması kapsamına alınmış olup tüm havzalarda desteklenecektir. Süt havzası olarak belirlenen illerde yem bitkisi üreten çiftçilere ilave 9050 planlı üretim desteği ödenecektir. Diğer taraftan su kısıtının olduğu 11 ilin 52 ilçesinde ise planlama kapsamında az su tüketen baklagil yem bitkileri üreten çiftçilerimize ise gübre maliyetinin kalan "650'lik kısmı da yeraltı su kısıtı desteği olarak verilecektir. Böylece bu bölgelerde üretim planlamasına uygun ekim yapan üreticilerin mazot ve gübre maliyetinin 40100'ü desteklenecektir. Çiftçilerimize bitkisel üretim destekleri nakdi olarak ödenecektir.
Mera, yaylak ve kışlakların ıslah edilerek otlatma kapasitelerinin artırılması, ot kalitesinin iyileştirilmesi, toprak muhafaza tedbirleri uygulanarak erozyonun önlenmesi amacıyla Çayır Mera Islah ve Amenajman Projeleri uygulanmaktadır. Bu kapsamda şimdiye kadar toplam 2.961 adet Çayır Mera Islah ve Amenajman Projesi uygulanmıştır.
8760 sayılı 2024-2026 Yıllarında Yapılacak Hayvancılık Desteklemelerine | İlişkin Cumhurbaşkanı Kararı kapsamında hayvansal üretim, su ürünleri üretimi, tarımsal araştırma ve geliştirmenin desteklenmesine ilişkin hususlar düzenlenmiştir.
Hayvansal üretimde yeni destekleme programı temel hayvancılık ve ürün geliştirme destekleri olmak üzere iki gruba ayrılmaktadır. e Temel hayvancılık destekleri; büyükbaş hayvancılık, küçükbaş hayvancılık, arıcılık ve ipek böceği faaliyetlerinin desteklenmesinden oluşmaktadır. Aile işletmeleri, genç ve kadın yetiştiriciler, birinci derece örgüt üyesi ile planlama bölgeleri gibi yönlendirici kriterleri sağlayan yetiştiricilere temel destek tutarına ilave destek verilecektir. Ayrıca suni tohumlama, soy kütüğü, yerli sperma, ari işletme, sürü yöneticisi (çoban) gibi verimlilik kriterlerine ilave destek sağlanacaktır. e Ürün geliştirme destekleri; çiğ süt, besilik erkek sığır (karkas), tiftik üretimi desteklerini kapsamaktadır. Aile işletmeleri, genç ve kadın yetiştiriciler, birinci derece örgüt üyesi ile planlama bölgeleri gibi yönlendirici kriterleri sağlayan üreticilere temel destek tutarına ilave destek verilecektir. Ayrıca ari işletme, kendi tankında soğutma, örgüt üzerinden pazarlama, karkas ağırlığı, kaliteli tiftik ve sözleşmeli üretim gibi verimlilik kriterlerine ilave destek verilecektir.
Yeni destekleme modeli ile ilk defa; e Oğlak ve kuzuya temel destek ödemesi,
Strateji Geliştirme Başkanlığı e Genç ve kadın yetiştiriciye ilave destek, " Aile işletmelerine temel destek oranında ilave destek, " Doğduğu aile işletmesinden kesime giden erkek sığırlara ilave destek, e Gezginci arıcılık yapanlara ilave destek, " Birinci derece örgüt üyesi yetiştiricilere ilave destek verilecektir.
Ayrıca planlı üretim bölgelerinde uygun üretim yapanlara ilave destek ve her buzağıya temel destek ödemesi yapmak suretiyle üreten herkesin destek alması sağlanacaktır.
Yeni destekleme modeli ile birlikte hayvancılık işletmelerinin ekonomik açıdan güçlü, dirençli ve sürdürülebilir bir yapıya kavuşması hedefiyle sübvansiyonlu kredilerde; kadınlara, gençlere ve planlı üretim bölgelerine ilave indirim uygulanmaktadır. Bu sayede geleceğimizin teminatı gençlerimiz ve ailemizin temel direği olan kadınlarımızın üretimde kalmalarına imkân sağlanmış olacaktır.
Hazırlanan yeni destekleme modeliyle hayvancılıkta temel amacımız; verimli, kaliteli, sağlıklı ve sürdürülebilir bir üretim modeli ile gıda ve tarım alanında ülkemizi bölgesinde lider, dünyada küresel aktör hâline getirmektir.
Yeni destekleme modeli ile; besilik erkek sığır desteğinde 500 TL/baş olan temel desteğe, yetiştiricilerin ve besilik sığırların taşıdıkları özelliklere göre yapılan ilave ödemeler ile 3.250 TL/başa kadar destekleme ödemesi yapılmaktadır. Böylece, besilik erkek sığır desteğinde 2023 yılına göre "0550'ye varan artış sağlanmıştır.
Çiğ süt desteğinde 2025 yılında uygulanmaya başlayacak yeni destekleme modeli ile temel çiğ süt desteği şartlarını karşılayan üreticilerden ilk defa kadın genç ve kaliteli süt üreten yetiştiricilerimize ilave destek verilecektir. Ayrıca hayvanlardaki verimliliğin arttırılması amacıyla ıslaha yönelik soy kütüğü, genomik değer tespiti ve suni tohumlama uygulamaları ile hastalıklardan ari işletmelere ayrıca destekleme verilecektir.
5488 sayılı Tarım Kanunu'nun 13'üncü maddesinde yapılan değişik ile sözleşmeli üretimin geliştirilmesi ve yaygınlaştırılması için yasal dayanak oluşturulmuş, bu kapsamda hazırlanan "Sözleşmeli Üretimin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik" 15.09.2023 tarihli ve 32310 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Sözleşmeli üretim; bitkisel üretim, hayvansal üretim ve su ürünleri sektörlerinde üretimle pazarlamanın birlikte düşünüldüğü bir model olması sebebiyle üreticiye fiyat ve pazar garantisi vererek ürün arzında süreklilik sağlanmasında, sanayicinin ham madde ihtiyacını kesintisiz ve istenen nitelikte temin etmesinde ve arz güvenliğimizin sağlamasında önemli katkılar sağlayacaktır.
Bu çerçevede, mezkur Yönetmeliğe göre "Karkas Et ve Kasaplık Canlı Hayvan Alım Satım Sözleşmeleri", "Çiğ Süt Üretim Sözleşmesi" ile " Tarımsal Amaçlı Örgüt Aracılığı ile Yapılan Çiğ Süt Üretim Sözleşmesi" adı altında tip sözleşmeler düzenlenmiştir.
Bu Yönetmelik gereği tarımsal üretim sözleşmelerinde yer alan tarafların haklarının korunması ve sorumluluklarının belirlenmesi için sözleşmenin taraflarında aranacak vasıflar, sözleşmeye konu ürünün teslim ve tesellüm koşulları, fiyat ve miktardaki değişim oranları, ayni ve nakdi avansın sınırları ve kapsamı bu sözleşmelerde belirlenmiştir. Yönetmelikte belirtildiği gibi sözleşmeli üretimde irade serbestisi esas olup, sözleşmenin yürürlükte bulunduğu süre içerisinde ve sözleşme kapsamında üretilen ürünün tesliminde sözleşme şartları dışında başka bir şart ileri sürülememekte ve tarafların bu hükümlere uyma zorunluluğu bulunmaktadır. Strateji Geliştirme Başkanlığı
Süt başta olmak üzere et ve yumurta gibi hayvansal ürünler için Bakanlığımız, Ticaret Bakanlığı, üretici örgütleri, Ulusal Süt Konseyi, zincir market temsilcileri ve sanayicilerinde katılımları ile süt sektöründe sektör değerlendirme toplantısı düzenlenmiştir.
19-21 Ocak 2024 tarihinde açılışını yaptığım Ulusal Süt Konseyi Organizasyonunda üreticiler, tüketiciler, süt sanayicileri, üniversitelerden akademisyenler ve üretici örgütlerinin katılmış olduğu ve sektörle ilgili bütün konuların değerlendirildiği Ulusal Çiğ Süt Çalıştayı gerçekleştirilmiştir. Çalıştay çıktıları değerlendirilerek geniş kapsamlı bir Çiğ Süt Eylem Planı hazırlanmış ve kademeli olarak uygulanmaya başlanmıştır.
Et ve Süt Kurumu aracılığı ile üretici örgütleri üzerinden arz fazlası sütün piyasadan çekilerek süt tozuna çevrilmesi amacıyla çiğ süt regülasyon uygulaması yapılmaktadır.
Hayvancılık konusunda, yetiştiricilerin yem ve diğer tarımsal giderlerinin temininde kullanmak üzere finansman ihtiyaçlarının uygun şartlarda karşılanması amacıyla, Ziraat Bankası ve tarım kredi kooperatifleri aracılığı ile düşük faizli yatırım ve işletme kredisi kullandırılmaktadır. Faiz indirim oranları, yatırımcı ve yatırımın taşıdığı şartlara göre "050 ile 100 arasında değişmektedir. Uygulama kapsamında, besi havzası planlama ve küçükbaş hayvancılık havzası planlama bölgeleri içinde yer alan illerimizde yetiştiricilere, 9620 ilave faiz indirimi sağlanmaktadır.
İbrahim YUMAKLIBakan