Son 5 yılda anız yakmaktan kaynaklanan yangınlara dair çeşitli verilere ilişkin
Kaynak göster
Evrim Rızvanoğlu Emir (DEVA Partisi), 25 Haziran 2024 tarihinde 7/13316 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 105 gün sonra, 8 Ekim 2024).
Evrim Rızvanoğlu Emir (DEVA Partisi, İstanbul). “Son 5 yılda anız yakmaktan kaynaklanan yangınlara dair çeşitli verilere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/13316, 25 Haziran 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-13316-son-5-yilda-aniz-yakmaktan-kaynaklanan-yanginlara-dair-cesitli-verilere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/7888e5bf-5cff-45f0-b0db-01905441ffe8
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 105 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 99 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki soruların Tarım ve Orman Bakanı İbrahim YUMAKLI tarafından Anayasanın 98. ve TBMM içtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
20 Haziran 2024 tarihinde, Diyarbakır ili Çınar ilçesi Köksalan Kırsal Mahallesi"nde başlayan ve Mardin'in Mazıdağı ilçesindeki köyleri etkisi altına alan yangında 15 vatandaşımız hayatını kaybetmiş, onlarca vatandaşımız yaralanmıştır. 23 Haziran 2024 tarihinde tarafınızca yapılan açıklamada, yangın sonucunda Diyarbakır'da 1.111 dekar hasadı yapılmamış tarla, 6.789 dekar anız şeklindeki arazi olmak üzere toplam 7.900 dekar, Mardin'de ise 4000 dekanının hasadı yapılmamış tarla, 3000 dekanının ise anız şeklindeki arazi olmak üzere toplam 7000 dekar arazinin yangından etkilendiği belirtilmektedir. Bu alan içinde bulunan birçok hayvan can vermiş ve çiftçilerin alanda bulunan tarımsal sistem ve araçlarında ağır hasar oluşmuştur.
Ülkemizde anız yakımı yasak olmasına rağmen her anız döneminde birçok ilimizde emsal yangınların olduğu kamuoyuna yansımaktadır. Maalesef anız yakımı ile sadece can ve mal kaybı değil, tüm doğal denge bozulmakta, birçok hayvan zarar görmekte, toprağın organik madde miktarı azalmakta ve verimi düşmekte, erozyon riski artmakta, hava kirlenmekte ve ekosistem zarar görmektedir. Tüm bu nedenlerden dolayı, anız yakılmasının önüne geçecek etkili adımların atılması elzem hale gelmiştir.
Bu bağlamda:
SORULAR
Son beş yılda tespit edilen anız yakımı kaynaklı yangın sayısı kaçtır? Çıkan yangınlarda kaç vatandaşımız hayatını kaybetmiştir?
Son beş yılda anız yakımının yoğunluk gösterdiği bölgelerde yaşayan ve yangınlardan etkilenen yaban hayvanlarına yönelik envanter çalışması yapılmakta mıdır? Yaban hayvanlarının yangınlardan etkilenmemesi adına alınan tedbirler nelerdir?
Yasak olan anız yakımı ile ilgili denetimler düzenli olarak yapılmakta mıdır? Ülkemizde son beş yılda anız yakımına ilişkin kesilen idari para cezası tutarı ne kadardır?
Ülkemizde son beş yılda anız yakımından etkilenen tarım alanı miktarı ne kadardır?
Anız yakımının olumsuz sonuçları ile ilgili çiftçilere dair bilinçlendirme çalışmalarınız var mıdır?
Anız yakımının alternatifi olabilecek yöntemlerle ilgili çiftçilere yönelik eğitim ve destek programınız bulunmakta mıdır?
Anızını yakmadan tarım yapan çiftçilere yönelik teşvik programınız bulunmakta mıdır? Bahse konu yangında, tarım ve hayvancılıkla uğraşan ve yangın nedeniyle ekonomik zarara uğrayan vatandaşların mağduriyetlerini gidermek amacıyla hangi tedbirleri almayı düşünüyorsunuz?
Bahse konu yangın nedeniyle bölgeyi afet bölgesi ilan etmeyi düşünüyor musunuz?
Bahse konu yangında havadan hangi müdahale yöntemleri kullanılmıştır? Kullanılan araçlar yangının kaçıncı dakikasında bölgeye ulaşmıştır? Havadan müdahalede kullanılan helikopter sayısı kaçtır? Yangının maliyeti göz önünde bulundurulduğunda bu sayının yeterli olduğunu düşünüyor musunuz?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Anız yakılmasının önlenmesi çalışmalarımız 16.12.1998 tarihli ve 23555 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Anız Yakılmasının Önlenmesi Hakkında Tebliğ (1998/26)" çerçevesinde; diğer kamu kurum ve kuruluşları, sivil toplum örgütleri, muhtarlıklar, köy bekçileri, kır bekçileri ve yerel yönetimler ile işbirliği içerisinde Bakanlığımızca yürütülmektedir.
Çiftçilerde farkındalık oluşturmak amacıyla 2023 yılından günümüze kadar anız yakmanın olumsuz yönleri ile ilgili gerçekleştirilen 1.753 eğitim ve yayım faaliyetine 28.560 kişi katılmıştır.
Bu faaliyetlerde tarımsal ve doğal ekosistemin tahrip olacağı, topraktaki karbon ve azot dengesinin yok edilerek anız yakılan alanların verimsizleşeceği, organik madde miktarının azalacağı, mikrobiyolojik aktivitenin gerileyeceği, bu alanlarda yaşayan canlıların zarar göreceği, toprağın su tutma kapasitesinin azalacağı anlatılmaktadır.
Konu ile ilgili kamu spotu, öncelikli yayınlar ve eğitim filmleri hazırlanarak RTÜK'e bildirilmiştir. Ulusal yayın organlarında yayınlaması sağlanmıştır.
2024 yılında anız yakanlara uygulanacak idari para cezası miktarı dekar başına 386,79 TL olarak belirlenmiştir. Anız yakma fiilinin orman ve sulak alanlara bitişik yerler ile meskun mahallerde işlenmesi durumunda bu ceza miktarı beş kat artırılmaktadır.
Meydana gelen yangın afeti 5363 sayılı Tarım Sigortaları Kanunu çerçevesinde teminat kapsamında olup 5363 sayılı Tarım Sigortaları Kanunu kapsamında tarım sigortası yaptıran üreticilerimizin uğradığı zararlar, TARSİM Eksperleri tarafından yapılan hasar tespitleri neticesinde TARSİM tarafından ivedilikle karşılanmaktadır.
Bakanlığımız tarafından 2021 yılında, "Anız Yakma Uygulamasının Önlenmesi ve Yangınlardan Etkilenen Yaban Hayvanlarına Yönelik Önlem Alınması Projesi" başlatılmıştır. Bu proje kapsamında; yangından etkilenen yaban hayvanlarının popülasyonlarının ve dağılımlarının belirlenmesi, yaban hayvanlarına yiyecek ve su sağlanması, yaralı yaban hayvanlarının tedavisi ve rehabilitasyonu gibi çalışmalar yürütülmektedir.
2022 yılında, Bakanlığımızca "Yabani Hayvan Rehabilitasyon Merkezlerinin Kurulması ve İşletilmesi Projesi" hayata geçirilmiştir. Bu proje kapsamında; yangınlardan etkilenen yaban hayvanlarının tedavisi ve rehabilitasyonu için rehabilitasyon merkezleri kurulmakta ve mevcut merkezlerin kapasiteleri de artırılmaya devam edilmektedir.
Anız yakılmasının olumsuzlukları ve üreticileri anız yakmaya temayül ettiren nedenlerin modem tekniklerle ortadan kaldırılması ve anız yakmama kazanımları gibi konuların il ve ilçe tarım ve orman müdürlüklerimiz tarafından yıl içerisinde yürütülen çiftçi eğitim programlarına dâhil edilerek gerekli bilincin oluşturulması için çalışmalar aralıksız yürütülmektedir.
20 Haziran 2024 tarihinde Diyarbakır ili Çınar ilçesinde meydana gelen yangın, ziraat alanında anız yakılmasından meydana gelmiş ve sonradan ormanlık alana sıçramıştır.
Yangın söndürme çalışmalarına; Mardin, Diyarbakır ve Batman illerinde konuşlu 12 adet ilk müdahale aracı, 7 adet arazöz ve 62 personel ve | adet helikopter katılım sağlamıştır. Yangının haber alınması ile birlikte hızla yangın söndürme unsurlarımız yangına sevk edilmiş olup yangına ekiplerimizin ilk müdahalesi yangın haberinin alınmasından 15 dakika sonra gerçekleşmiştir.
İbrahim YUMAKLIBakan