Orman yangınları ile ilgili çeşitli verilere ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 224 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim YUMAKLI tarafından Anayasanın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ıncı ve 99*uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.
2025 yaz sezonunun henüz ilk aylarında Türkiye'nin birçok bölgesinde ciddi orman yangınları yaşanmış; özellikle 17 Temmuz 2025 tarihinde Bursa'nın Nilüfer ilçesi Doğancı ve Atlas köyleri çevresinde meydana gelen yangın kamuoyunda büyük endişeye neden olmuştur. Yangın, yerleşim yerlerini tehdit edecek ölçüde büyümüş, bin 765 kişi tahliye edilmiş; 1.163 personel, 28 hava aracı ve 496 kara aracıyla müdahale gerçekleştirilmiştir. Aynı gün içinde çıkan yangınlar nedeniyle Hatay'ın Samandağ ilçesinde 2 vatandaşımız yaşamını yitirmiş, Mersin'in Gülnar ve Anamur ilçelerinde ise çok sayıda yerleşim yeri tahliye edilmiştir. Hatay'daki yangınlara ilişkin tanıklıklar, müdahalenin geç ve yetersiz olduğunu, bölgedeki ormanlık alanın neredeyse tamamen tahrip olduğunu ortaya koymuştur.
Bu ölçekteki yangınlarda gece görüşlü hava araçlarıyla müdahale hayati önem taşımaktadır. Ancak kamuoyuna yansıyan bilgilerde, Bursa başta olmak üzere birçok yangına gece saatlerinde havadan müdahale edilemediği, yalnızca sabah saatlerinde uçuş yapılabildiği görülmüştür. Bu durum, geçmişte dönemin bakanı tarafından "4 Temmuz'da gece görüşlü 10 helikopteri envanterimize katacağız" şeklindeki açıklamasını yeniden gündeme taşımıştır.
Gerekçenin tamamını göster (9 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Aradan geçen iki yılı aşkın sürede bu helikopterlerin akıbeti belirsizliğini korumakta, yangınlara gece müdahale kapasitemizin halen sınırlı olduğu görülmektedir.
Öte yandan, 2024 ve 2025 yıllarında çıkan büyük çaplı orman yangınlarının, geçmişte maden ruhsatı verilen orman içi ve kenarındaki alanlarla büyük ölçüde örtüştüğü, çeşitli haritalar ve analizlerle ortaya konmuştur. Örneğin: e Gazeteci Yusuf Yavuz'un araştırmasına göre, 2012-2022 döneminde Türkiye'de 109 bin hektarlık orman alanına maden izni verilmiştir. Bu alanların büyük kısmı, 2023 ve 2024 yıllarında yangınların yaşandığı bölgelerle çakışmaktadır. e 2025 yılı yangın haritalarıyla, 2024'te yayımlanan maden izin sahaları haritaları üst üste bindirildiğinde; İzmir, Uşak, Manisa, Bursa, Kahramanmaraş, Karabük, Hatay ve Mersin gibi illerde, yangınların ruhsat sahalarıyla örtüştüğü gözlemlenmiştir. e Vatandaşların sosyal medya ve harita uygulamaları üzerinden yaptığı paylaşımlarda, "direniş gösterme potansiyeli olan köylerin boşaltıldığı" ve bu alanların "turizm, enerji veya madencilik yatırımlarına hazırlanıyor olabileceği" yönünde ciddi şüpheler gündeme getirilmiştir.
Ayrıca, enerji nakil hatlarının orman içinden geçmesi ve bakım eksiklikleri, yangınların çıkış nedenlerinden biri olarak dikkat çekmektedir. 2025 yılında çıkan çok sayıda yangının, enerji nakil hatlarının altındaki ot temizliği, hat bakımı ve izolasyon eksikliği nedeniyle meydana geldiği iddia edilmiştir.
Yangınlara karşı etkili mücadelede en önemli araçlardan biri, erken uyarı ve izleme sistemleridir. Uydu görüntüleri, otomatik duman ve 1sı sensörleri, yapay zekâ destekli yangın tahmin sistemleri ve insansız hava araçları (İHA) ile yapılan gözetim faaliyetleri; yangınları henüz başlangıç aşamasında tespit ederek müdahale süresini kısaltmakta ve zararı azaltmaktadır.
Ancak son yıllarda yaşanan birçok büyük yangının geç tespit edildiği, özellikle gece saatlerinde etkili izleme yapılamadığı, bazı bölgelerde erken uyarı altyapısının hiç bulunmadığı görülmektedir. 2023'te açıklanan resmi verilere göre Türkiye genelinde 776 yangın gözetleme kulesi, 5 bin kamera ve 30?dan fazla İHA sistemde görev yapmakta, ancak bu altyapının yüksek riskli bölgelerin tamamını kapsayıp kapsamadığı belirsizdir. Ayrıca 2024 yılında Tarım ve Adres: Halkla İlişkiler Binası 3. Kat E-308 Çankaya / ANKARA
Orman Bakanlığı tarafından kurulacağı belirtilen ulusal yangın erken uyarı sisteminin kapsamı, yazılım düzeyi ve güncel durumu hakkında kamuoyuna yeterli bilgi sunulmamıştır.
Yangınlar sırasında yangın işçileri ve gönüllülerin korunmasına yönelik ciddi ekipman ve güvenlik eksiklikleri de basına yansımış; özellikle gece görüşlü uçuş yetersizliği, personel kaybı riskini artırmıştır. Son yangınlarda hayatını kaybeden vatandaşların ve görevli personelin sayısının şeffaf biçimde paylaşılmaması, kamuoyunda tepkiye neden olmuştur.
Tüm bu gelişmeler, Türkiye'nin orman yangınlarına karşı bütünleşik, çok aktörlü ve bilim temelli bir ulusal eylem planına hâlâ sahip olmadığını göstermektedir. Yangınların yalnızca bir "afet" değil, çevresel, ekonomik ve sosyal bir kriz olarak ele alınması ve buna uygun yapısal politika değişikliklerinin hayata geçirilmesi zorunludur. Yangınların ardından bu alanların madencilik, enerji, turizm gibi yatırımlara tahsis edilmesi yönündeki endişeler ise, orman varlığının geleceğini tehdit etmektedir.
Bu bağlamda;
SORULAR
17 Temmuz 2025 tarihinde Bursa'nın Nilüfer ilçesi Doğancı ve Atlas köylerinde çıkan orman yangınına gece saatlerinde neden havadan müdahale edilememiştir? Bu yangına gece görüşlü helikopterle müdahale yapılmış mıdır?
23 Haziran 2022 tarihinde dönemin bakanı tarafından envantere katılacağı açıklanan 10 adet gece görüşlü helikopterin akıbeti nedir? Bu helikopterler hâlihazırda aktif olarak kullanılmakta mıdır?
2025 yılı yangın sezonunda bugüne kadar çıkan orman yangını sayısı kaçtır? Toplam kaç hektar ormanlık alan zarar görmüştür? İllere göre dağılım nedir?
2025 yılı içinde orman yangınlarında hayatını kaybeden vatandaş ve görevli personel
| (orman işçileri, itfaiyeciler, AFAD personeli, gönüllüler vb.) sayısı kaçtır? Bu kişilerin illere ve görev unvanlarına göre dağılımı nasıldır?
2015-2025 yılları arasında orman yangınlarında hayatını kaybeden vatandaş ve görevli personel sayısı kaçtır? Orman yangınlarıyla mücadele sırasında hayatını kaybeden görevli personelin (orman işçileri, itfaiyeciler, AFAD personeli, gönüllüler vb.) ve vatandaşlarımızın yakınlarına yönelik rutin sosyal güvenlik işlemleri dışında Bakanlığınız tarafından planlanmış veya yürürlüğe konmuş özel sosyal yardım programı var mıdır?
Adres: Halkla İlişkiler Binası 3. Kat E-308 Çankaya / ANKARA
Orman yangınlarına müdahale eden personelin kişisel koruyucu ekipman ve teknik donanım (ısıya dayanıklı giysi, solunum cihazı, yangın kaskı, gece görüşlü kamera vb.) ihtiyacına ilişkin Bakanlığınızca yapılan envanter çalışması var mıdır?
Yangınların enerji nakil hatlarından kaynaklandı ğı iddiaları doğru mudur? 2025 yılında yangın çıkış nedeni olarak enerji iletim hatları gösterilen olay sayısı kaçtır?
2012-2022 yılları arasında maden ruhsatı verilen ormanlık alanların toplam yüzölçümü nedir? 2023, 2024 ve 2025 yıllarında yangın çıkan bölgelerle bu ruhsat alanları arasında mekânsal örtüşme tespiti yapılmış mıdır?
Orman yangınlarının ardından bu alanlara turizm, enerji ya da madencilik yatırımı yapılması Bakanlığınızca engellenmekte midir? Yangın sonrası alanların kullanım planlaması nasıl yapılmaktadır? v
Türkiye'nin orman yangınlarına karşı bütünleşik, önleyici, hızlı müdahale ve yeniden ağaçlandırma başlıklarını içeren bir Ulusal Yangınla Mücadele Strateji ve Eylem Planı mevcut mudur? Varsa güncel hali kamuoyuyla'paylaşılacak mıdır?
Türkiye genelinde şu anda aktif olarak kullanılan orman yangını erken uyarı sistemi kaç ayrı noktada faaliyet göstermektedir? Bu sistemler kapsamında kaç adet ısı sensörü, optik kamera, termal kamera ve İHA aktif şekilde kullanılmaktadır? İl ve bölge bazlı dağılımı nedir? ği
Bakanlığınızın kamuoyuna açıkladığı ulusal yangın erken uyarı sistemi 2024 yılı itibarıyla devreye alınmış mıdır? Sistemin teknik özellikleri nelerdir?
2022, 2023, 2024 ve 2025 yıllarında orman Yangınlarında görev yaparken hayatını kaybeden kamu personeli (orman işçileri, orman muhafaza memurları, yangın söndürme ekipleri vs.) sayısı kaçtır? Bu kişilerin görev unvanları ve illere göre dağılımı nedir? Aynı yıllar içinde görev sırasında ağır yaralanan ya da uzun Süreli tedavi gören yangın söndürme personeli sayısı nedir? | i
Orman Genel Müdürlüğü ve Bakanlığınıza bağlı diğer birimlerce, sahada yangınla mücadele eden personele yönelik iş güvenliği ve yangın tatbikatı eğitimleri hangi sıklıkta verilmektedir? |
Orman yangınlarında görev alan mevsimlik işçilerin teknik ekipmana ve sağlık sigortasına erişimi hangi çerçevede sağlanmaktadır? Bu personelin yangın öncesi ve sonrası psikososyal destek alması sağlanmakta mıdır?
Adres: Halkla İlişkiler Binası 3. Kat E-308 Çankaya / ANKARA
Orman yangınlarıyla mücadele sırasında hayatını kaybeden görevli personelin (orman işçileri, itfaiyeciler, AFAD personeli, gönüllüler vb.) yakınlarına yönelik rutin sosyal güvenlik işlemleri dışında Bakanlığınız tarafından planlanmış veya yürürlüğe konmuş özel sosyal yardım programı var mıdır?
Adres: Halkla İlişkiler Binası 3. Kat E-308 Çankaya / ANKARA
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
2026 yılında ülke genelinde 119 adet helikopter, 28 adet uçak ve 14 adet İnsansız Hava Aracı (HA) orman yangınlarıyla havadan mücadele kapsamında kullanılmak üzere hazırlanmıştır.
2002 yılında 73 ton olan su atma kapasitemiz, 2026 yılında 462 tona yükselmiştir. Ülkemiz, dünyada sadece 5 ülkede bulunan havadan yangın yönetim aracı OTAĞ'a sahiptir.
Ayrıca orman yangınlarıyla mücadelede 15.604 yangın işçisi, 4.140 teknik personel, 6.150 orman muhafaza memuru ve 137.495 gönüllü bulunmaktadır.
Yangın söndürme faaliyetlerinde kullanılan hava ve kara araçları tek bölgede değil dönem içerisinde meteorolojik veriler değerlendirilerek yangın risk durumu haritasına göre proaktif kaydırmalar yapılarak kullanılmaktadır.
2025 yılı temmuz ayı içerisinde Bursa Orman Bölge Müdürlüğü sınırları içinde meydana gelen yangınlarda gece görüşlü helikopterlerin kullanılması planlanmış ancak yangın üzeri görüş şartlarının uygun olmamasından dolayı gerçekleştirilememiştir.
14.06.2022 tarihinde imzalanan Gece Görüş Helikopteri Kiralama Proje Sözleşmesi kapsamında 2022 yılı yangın sezonunda 10 adet helikopter görev yapmıştır. 2022 yılında başlattığımız gece görüşlü helikopterle yangın söndürme uçuşlarımızda yaygın kullanımdan ziyade insan hayatı, yerleşim yeri ve kritik tesislerin risk altında olduğu durumlarda kullanımına yoğunlaşılmıştır. 2025 yılı orman yangınlarıyla mücadele kapsamında Orman Genel Müdürlüğümüz (OGM) envanterinde bulunan ve gece görüş sistemine sahip kamuya ait 5 adet yangın söndürme helikopteri görev yapmaktadır.
Ülke genelinde 2025 yılında toplam 3.224 orman yangını meydana gelmiş ve bu yangınlarda toplam 81.473 hektar alan etkilenmiştir.
2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanunun 2'inci maddesinde "Orman yangınlarını söndürme çalışmalarında Orman Genel Müdürlüğü tarafından fiilen görevlendirilen personel ve gönüllüler ile bu kapsamda görev verilen diğer kamu görevlilerini kapsar" hükmü yer almaktadır. Orman Yangınlarıyla mücadele esnasında hayatını kaybeden Orman Genel Müdürlüğümüzce görevlendirilen personel ile Orman Genel Müdürlüğümüzce görevlendirilen gönüllülere 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun hükümlerine göre şehitlik statüsü verilmektedir. Şehitlik statüsü verilen kişilerin mirasçılarına nakdi tazminat ödenmekte ayrıca Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca bu kişilerin hak sahiplerinden 2 kişiye kamuda istihdam hakkı tanınmaktadır.
Bunlara ek olarak, OGEM-VAK (Ormancılığı Geliştirme ve Orman Yangınları ile Mücadele Hizmetlerini Destekleme Vakfı) aracılığıyla 2025 yılı içerisinde ülkemizin çeşitli bölgelerinde meydana gelen yangınlarda hayatını kaybeden kişilerin hak sahiplerine ve yangınlarda yaralanan kişilere nakdi destekte bulunmak amacıyla yardım kampanyası başlatılmıştır.
Orman yangınlarıyla mücadele kapsamında; e Her yıl orman yangınlarıyla mücadele edecek personele ve gönüllülere teorik ve uygulamalı orman yangınlarıyla mücadele eğitimi verilmektedir. Eğitimde; yangına müdahale, ilk yardım, kişisel koruyucu donanımların kullanımı, iş güvenliği, orman yangınlarında kullanılan araçlarla ilgili teorik ve uygulamalı eğitim yer almaktadır.
" Halkın orman yangınları konusunda daha duyarlı olmasını sağlamak amacıyla yıl boyu bilinçlendirme çalışmaları yapılmaktadır. Orman köylerinde yaşayan köylü Strateji Geliştirme Başkanlığı vatandaşlara, çoban, avcı ve arıcılara, öğrencilere, cezaevlerinde bulunan mahkumlara, kamu görevlilerine ve askeri personele orman yangınlarıyla ilgili farkındalık eğitimleri verilmektedir.
Kamu spotları hazırlanarak görsel, yazılı ve sosyal medyada gösterimleri yapılmaktır. İHA"lar yangın tespiti ve yönetiminde kullanılmaktadır.
Yangın yönetiminde ve yangın riski tespitinde, yangın davranış modeli ve karar destek sistemi aktif olarak kullanılmaya başlanmıştır.
İnsansız mobil gözetleme kuleleri inşa edilerek ormanlarımız 7 gün 24 saat kameralar ile izlenmektedir.
Genç meşcere bakımları sezon öncesinde tamamlanmaktadır.
Yol kenarı bakımları yaptırılarak yangın riski azaltılmaya çalışılmaktadır.
Orman yangınları adet ve alan olarak meteorolojik şartların etkisiyle her yıl değişkenlik gösterebilmektedir. Yangın önleme tesisleri (YARDOP) yapılarak ve mevcut tesislerin bakımı tamamlanarak çıkabilecek yangınların büyüme riski azaltılmaya çalışılmaktadır.
Hava ve kara araçlarımızın yangınlara daha kısa sürede ve daha etkin bir şekilde müdahale edebilmesi için inşa edilen 4.796 havuz ve gölet kullanıma hazır hale getirilmektedir.
Orman köylerine traktörler ile birlikte orman yangınlarda kullanılmak üzere su tankerleri dağıtılmaktadır.
Orman yangın riskinin yüksek olduğu alanlarda, en kısa zamanda müdahale edecek şekilde ilk müdahale araçları, arazözler ve ekipler 1.700 farklı noktada konuşlandırılmıştır.
2003 yılında ortalama 40 dakikayı bulan yangınlara müdahale süresi 11 dakikaya kadar düşürülmüştür.
Ülkemiz ormanlarının içerisinde başta yangınla mücadele olmak üzere, üretim, bakım, koruma ve diğer ormancılık faaliyetlerinde kullanılan yaklaşık 240 bin km orman yolunun bakımı yapılmış ve ulaşılabilir hale getirilmiştir.
Yerleşim yerleri arasında ulaşımı sağlayan ve orman içerisinden geçen yangın riski yüksek yolların kenarlarında, bakım budama, seyreltme ve temizlik çalışmaları ile yangınla mücadele tesisleri, yangın emniyet yol ve şeritlerinin bakımları yapılmıştır.
Ormanlarımızın atıklardan temizlenmesi ve yol kenarlarındaki yanıcı maddelerin azaltılmasına yönelik 2024 yılında "Orman Benim" kampanyası başlatılmış olup 2026 yılında da devam etmektedir.
Orman Genel Müdürlüğümüzün orman yangınları, doğal afetler ve acil durumlara müdahale kabiliyetini artırmak amacıyla Orman Arama Kurtarma Ekipleri (ORKUT) kurulmuştur. Bu ekipler, yangın öncesi ve sonrası kurtarma operasyonlarını yürütmek, orman alanlarındaki arama kurtarma faaliyetlerini koordine etmek ve gerektiğinde diğer afetlere müdahale etmektedirler.
Bakanlığımız başta Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) olmak üzere, Jandarma, Milli Savunma Bakanlığı, Karayolları Genel Müdürlüğü ve belediyelerle iş birliği içerisinde çalışmaktadır.
Strateji Geliştirme Başkanlığı
Ayrıca, Meteoroloji Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanarak, Bakanlığımız kullanımına sunulan ve orman yangınlarının çıkma olasılığının fazla olduğu bölgelerin günler öncesinden tahmin edilmesine imkân sağlayan MEUS (Meteorolojik Erken Uyarı Sistemi) başarılı bir şekilde kullanılmaktadır. MEUS sistemi sayesinde yangın çıkma ihtimalinin fazla olduğu günlerde, riskli bölgelerde konuşlu yangınlarla mücadele unsurlarımız teyakkuz durumuna geçirilmekte ve olası orman yangınlarına daha kısa bir zaman periyodunda müdahale edilmektedir.
OGM tüm personeline her yıl sezon öncesinde kişisel koruyucu donanım malzemeleri vermektedir.
Anayasa'nın 169'uncu maddesinde "Devlet, ormanların korunması ve sahalarının genişletilmesi için gerekli kanunları koyar ve tedbirleri alır. Yanan ormanların yerinde yeni orman yetiştirilir, bu yerlerde başka çeşit tarım ve hayvancılık yapılamaz" hükmü bulunmaktadır. Bu alanlara turizm, enerji veya madencilik yatırımı yapılması söz konusu değildir.
OGM her yıl yangın mevsimi öncesinde Orman yangınlarıyla daha etkin mücadele etmek amacıyla, her Orman Bölge Müdürlüğü kendi bünyesinde, yangına neden olan sebeplerin ortadan kaldırılmasını sağlamak amacıyla hedef kitlelere yönelik eğitim ve bilinçlendirme faaliyetleri ve yangınla mücadele organizasyonuna yönelik fiziki tedbirler ile gerek yangın sırasında gerek yangın sonrası meydana gelecek zararları asgari düzeye indirmeye yönelik iş ve işlemlerden oluşan yıllık eylem planı hazırlayıp uygulamaktadır. Hazırlanan eylem planları intermet ortamında yayınlanmaktadır.
Orman Genel Müdürlüğümüz bünyesinde görev yapan kadrolu ve geçici işçilerimiz Sosyal Güvenlik Kurumu güvencesi altında çalışmaktadır.
İbrahim YUMAKLIBakan