2015-2026 yılları arasında gerçekleşen orman yangınlarıyla ilgili çeşitli verilere ilişkin

Aşağıda belirtilen sorularımın, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı tarafından Anayasa'nın 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Içtüzüğü'nün 96'ner e 99'uncu maddeleri uyarınca yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim. .

Türkiye'de orman yangınlarının sayısı, yanan alanların büyüklüğü ve yangınların kontrol altına alınmasında yaşanan sorunlar, orman yangınlarıyla mücadelede yalnızca müdahale kapasitesinin değil, önleme, erken uyarı, hazırlık, personel, ekipman ve kaynak yönetimi politikalarının da sorgulanmasını zorunlu kılmaktadır.

Orman Genel Müdürlüğü verilerine dayandırılan bilgilere göre son 88 yılda 126 bin 280 orman yangını meydana gelmiş, yıllık ortalama yangın sayısı 1.435 olarak gerçekleşmiştir. Buna karşılık son on yıllık dönemde yıllık ortalama yangın sayısının 2.732'ye yükseldiği ve uzun dönem ortalamasına göre yaklaşık yüzde 90 artış meydana geldiği belirtilmektedir. 2015-2026 Temmuz döneminde ise toplam 31 bin 548 orman yangını meydana geldiği ve 341 bin 58 hektar orman alanının yandığı ifade edilmektedir.

Gerekçenin tamamını göster (8 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Özellikle son yıllardaki veriler dikkat çekicidir. 2024 yılında 3 bin 797 yangınla yıllık yangın sayısında rekor düzeye ulaşılırken 27 bin 485 hektar alanın yandığı; 2025 yılında yangın sayısının 3 bin 224'e gerilemesine rağmen yanan alanın 81 bin 473 hektara yükseldiği belirtilmektedir.

Buna göre yangın sayısı yaklaşık yüzde 15 azalmasına rağmen yanan alanın yaklaşık yüzde 196 artması; yangınların başlangıç aşamasında tespit edilmesi, ilk müdahale süresi, müdahale kapasitesi ve yangının büyümeden kontrol altına alınması bakımından ciddi soruları beraberinde getirmektedir.

2024 yılında yangın başına ortalama yaklaşık 7,2 hektar alan zarar görürken bu rakamın 2025 yılında yaklaşık 25,3 hektara yükselmesi, yalnızca yangın sayısının açıklanmasının mücadeledeki başarıyı ortaya koymaya yetmediğini göstermektedir.

27 Temmuz-3 Ağustos 2026 tarihleri arasında Balıkesir başta olmak üzere Muğla, Aydın, İzmir, Çanakkale, Antalya, Mersin, Tekirdağ, Manisa ve Uşak'ın da aralarında bulunduğu birçok ilde meydana gelen yangınlar, önleme ve hazırlık politikalarının yeniden değerlendirilmesini zorunlu kılmaktadır.

Anayasa'nın 169'uncu maddesi, ormanların korunması ve sahalarının genişletilmesi için gerekli kanunları koyma ve tedbirleri alma görevini devlete yüklemektedir. Dolayısıyla orman yangınlarıyla mücadele yalnızca yangın çıktıktan sonra uçak, helikopter, IHA ve arazöz göndermekten ibaret görülemez.

Başarı, yangından sonra kaç araç gönderildiğiyle değil; yangının çıkmasının ne ölçüde önlendiği, ne kadar erken tespit edildiği, kaç dakikada müdahale edildiği ve kaç hektarda kontrol altına alındığıyla ölçülmelidir.

Bu kapsamda aşağıdaki soruların cevaplandırılması kamuoyunun doğru bilgilendirilmesi ve Anayasa'nın devlete yüklediği ormanları koruma yükümlülüğünün yerine getirilip getirilmediğinin denetlenmesi açısından önem taşımaktadır.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. 2015-2026 yılları arasında Türkiye'de meydana gelen orman yangınlarının yıllar itibarıyla sayısı ve toplam yanan alan miktarı nedir? Görsellerde yer alan 31.548 yangın ve 341.058 hektarlık toplam kayıp Bakanlığınızın resmî verileriyle örtüşmekte midir? 2. 2024 yılında 3.797 orman yangını meydana geldiği ve bunun yıllık yangın sayısı bakımından rekor olduğu bilgisi doğru mudur? Doğruysa bu artışın temel nedenleri nelerdir?

2. 2025 yılında yangın sayısı 3.224'e düşmesine rağmen yanan alanın 81.473 hektara yükselmesinin nedenleri nelerdir?

3. 2024'ten 2025'e yangın sayısında yaklaşık yüzde 15 azalma yaşanırken, yanan alanın yaklaşık yüzde 196 artmasının teknik ve idari gerekçeleri nelerdir? 5. 2024 yılında yangın başına ortalama yaklaşık 7,2 hektar alan yanarken, 2025 yılında bu miktarın yaklaşık 25,3 hektara çıkmasını Bakanlığınız nasıl açıklamaktadır? 6. Bu artışta yangınlara ilk müdahale şürelerinin uzaması, personel veya araç yetersizliği, hava araçlarının konumlandırılması, koordinasyon sorunları veya önleyici tedbirlerdeki eksikliklerin etkisi araştırılmış mıdır?

4. Son on yılda orman yangınına ilk müdahale süresi yıllar itibarıyla ortalama kaç dakikadır?

5. Bu süreler iller bazında açıklanacak mıdır?

6. Orman yangınlarının yalnızca sayısını değil, yangın başına düşen yanan alan miktarını ve yangının kontrol altına alınma süresini temel alan bir performans değerlendirmesi yapılmakta mıdır?

7. 27 Temmuz-3 Ağustos 2026 tarihleri arasında meydana gelen yangınlarda toplam kaç hektar orman alanı zarar görmüştür? Bu yangınların kaçı insan kaynaklı, kaçı doğal nedenli, kaçı elektrik iletim veya dağıtım altyapısından kaynaklanmıştır?

8. Aynı dönemde Balıkesir'de yaklaşık 1.700 hektarlık alanın zarar gördüğü bilgisi doğru mudur? Gömeç, Ayvalık, Havran, Burhaniye, Edremit, Susurluk, Marmara, Erdek, Kepsut ve Sındırgı'daki zarar miktarı ayrı ayrı ne kadardır?

9. 2026 yangın sezonu başlamadan önce yüksek risk taşıyan bölgelerde kaç kilometre yangın emniyet yolu ve şeridi oluşturulmuş, kaç kilometrelik mevcut yolun bakımı yapılmıştır? 12. Ormanlık alanlarda yangına sebebiyet verebilecek elektrik iletim ve dağıtım hatlarının bakım ve denetimleri hangi sıklıkta yapılmaktadır? Elektrik kaynaklı yangınlar nedeniyle ilgili şirketler hakkında kaç idari veya hukuki işlem gerçekleştirilmiştir?

10. 2026 yılı itibarıyla yangınla mücadelede kullanılabilir durumda bulunan uçak, helikopter, IHA, arazöz, su ikmal aracı ve iş makinesi sayısı kaçtır? Bunların kaçı kamuya ait, kaçı kiralıktır?

11. Yangın sezonunda görev yapan orman işçisi, yangın söndürme personeli ve teknik personel sayısı kaçtır? Personel açığı bulunmakta mıdır?

12. Son on yılda orman yangınlarını önleme ve erken tespit faaliyetlerine ayrılan bütçe ile yangın çıktıktan sonraki söndürme faaliyetlerine ayrılan bütçe yıllar itibarıyla ne kadardır? 16. Yangın gözetleme kuleleri, termal kameralar, uydu sistemleri, yapay zekâ destekli erken uyarı sistemleri ve insansız hava araçlarının bütün riskli orman bölgelerinde etkin şekilde kullanılmasını sağlayacak bir altyapı mevcut mudur?

13. Büyük yangınlardan sonra Bakanlığınız tarafından idari kusur, ihmal, koordinasyon eksikliği veya geç müdahale bulunup bulunmadığına ilişkin inceleme veya soruşturma yapılmakta mıdır? Son beş yılda bu kapsamda kaç kamu görevlisi hakkında işlem yapılmıştır?

14. Yanan orman alanlarının Anayasa'nın 169'uncu maddesine uygun biçimde yeniden ormanlaştırılmasının takibi nasıl yapılmaktadır? Son on yılda yanan alanların ne kadarı yeniden ağaçlandırılmıştır?

15. Bakanlığınız yangınlarla mücadelede başarı kriterini yalnızca hava aracı, arazöz ve personel sayısı üzerinden açıklamak yerine; yangının önlenmesi, ilk müdahale süresi, yangın başına yanan alan ve ekosistem kaybı üzerinden kamuoyuna açıklamayı planlamakta mıdır? 20. 31 bin 548 yangında 341 bin hektardan fazla orman alanının zarar gördüğü bir tabloda, Bakanlığınız mevcut orman yangınlarıyla mücadele politikasını başarılı olarak değerlendirmekte midir? Değerlendiriyorsa bunun somut ve ölçülebilir gerekçeleri nelerdir?