Kamu ve kamuya bağlı üniversite hastanelerinin yemekhanelerinde çalışan işçilerin sorunlarına ilişkin
Kaynak göster
Nejla Demir (DEM Parti), 28 Haziran 2024 tarihinde 7/13557 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 132 gün sonra, 7 Kasım 2024).
Nejla Demir (DEM Parti, Ağrı). “Kamu ve kamuya bağlı üniversite hastanelerinin yemekhanelerinde çalışan işçilerin sorunlarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/13557, 28 Haziran 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-13557-kamu-ve-kamuya-bagli-universite-hastanelerinin-yemekhanelerinde-calisan-iscilerin-sorunlar (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/1108f368-707f-4286-b55c-01906e52a9e2
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 132 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan tarafından Anayasanın 98 ve İç Tüzüğün 96. ve 99. Maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Türkiye genelinde kamu hastaneleri ve kamuya bağlı üniversite hastanelerinin yemekhanelerinde, kesin rakam bilinmemekle birlikte, on binlerce yemekhane işçisi çalışmaktadır. Bu işçiler, 2018 yılında çıkarılan 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname (KHK) kapsamı dışında tutulmuş olup, yaklaşık 850 bin işçinin kadroya alınmasına rağmen yemekhane işçileri bu haktan yararlardırılmamışlardır. Bu durum, hastane yemekhane çalışanlarının ekonomik ve sosyal hakları bakımından önemli sorunlara yol açmaktadır. -
Yemekhane işçileri, uzun yıllar aynı hastane yemekhanesinde çalışmalarına rağmen, taşeron firma değişikliği nedeniyle kıdem tazminatı ve diğer işçilik alacakları açısından güvencesizliğe itilmekte, aynı zamanda SGK'ya çalışma günlerinin bildirilmesi noktasında çok sayıda problemle karşılaşmaktadırlar. İşçiler, bu konulara ilişkin olası bir ihtilaf durumunda mahkeme masraflarını karşılayarak mahkemeye başvurmak zorunda kalmakta ve ağır işleyen adalet sistemi neticesinde ekonomik olarak büyük zarara uğramaktadırlar.
Gerekçenin tamamını göster (6 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Yemekhane işçileri, taşeron firmanın keyfi tutumlarına maruz kalmakta, mobbing ve baskılara uğramakta, yıllık izin haklarını yasalara uygun olarak kullanamamakta, hafta tatili, genel tatil ve fazla mesai ücretlerini alamamaktadırlar. Kamu hastanelerinde çalışan işçilerin ücretleri, 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu uyanınca "yemek (malzeme) fiyatı" dahilinde değerlendirilmektedir. Bu durum işçilerin psiko-sosyal durumlarını son derece olumsuz etkilemektedir. İşçiler bu durumu "bizleri patates, soğan yerine koyuyorlar" cümlesi ile ifade etmektedirler. il
Açlık ve yoksulluk sınırının altında ücretlerle çalışmak zorunda bırakılan işçiler, en doğal ve: yasal hakları olan sendikal örgütlenme ve hak arama hakkını kullanmaya çalıştıklarında işten çıkarılma tehdidi ile karşı karşıya kalmaktadırlar. Bu durum, işçilerin ekonomik ve sosyal haklarının korunması açısından büyük bir engel teşkil etmektedir.
Kamu hastaneleri ve kamuya bağlı üniversite hastanelerinin yemekhanelerinde çalışan işçilerin talepleri şu şekildedir: e İşçi ücretlerinin malzeme (yemek) ücretlerinden ayrıştırılarak işçilik alacaklarının yasal güvence altına alınması için 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu'nda gerekli yasal değişikliklerin yapılması gerekmektedir. e Hastane yemekhane işçilerinin, işe girdikleri tarihten itibaren, her türlü alacak ve tazminat haklarından ve iş güvencelerinden hastane yönetimlerinin doğrudan sorumlu tutulması açısından gerekli yasal düzenlemelerin yapılması elzemdir.
" 696 sayılı KHK kapsamı dışında tutularak mağdur edilen on binlerce yemekhane işçisinin kadroya alınması gerekmektedir. e İşçilerin sendikal örgütlenmelerinin önünde bulunan tüm yasal ve fiili engellerin kaldırılması ve sendikal hak ve özgürlüklerin güvence altına alınması gerekmektedir.
Kamu hastaneleri ve üniversite hastanelerinde çalışan yemekhane işçilerinin yaşadığı sorunlar, ekonomik ve sosyal haklarının korunması açısından önemli bir meseledir. Bu sorunların çözümü, çalışanların çalışma koşullarının iyileştirilmesi, ekonomik ve sosyal haklarının korunması ve adaletin sağlanması açısından büyük önem taşımaktadır. Yukarıda belirtilen taleplerin yerine getirilmesi için gerekli yasal düzenlemelerin ivedilikle yapılması amacıyla Bakanlığınızın harekete geçmesi gerekmektedir.
Bu bağlamda;
SORULAR
2018 yılında çıkarılan 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamı dışında tutulmuş olan kamu hastaneleri ve üniversite hastanelerindeki yemekhane işçilerinin kadroya alınması için herhangi bir çalışma yürütecek misiniz?
Yemekhane işçilerinin kıdem tazminatı ve diğer işçilik alacakları konusunda taşeron firma değişikliklerinden kaynaklanan güvencesizlik sorunlarını çözmek için hangi adımları atmayı planlıyorsunuz?
Kamu hastanelerinde çalışan yemekhane işçilerinin SGK"ya çalışma günlerinin doğru ve eksiksiz bildirimi noktasında yaşadıkları sorunları çözmek için ne tür düzenlemeler yapılacaktır?
Yemekhane işçilerinin yasal hakları yönünden taşeron firmaların keyfi tutumlarına karşı korunması için hangi önlemler alınacaktır? Ve
Kamu hastanelerinde çalışan yemekhane işçilerinin uzun mesai saatleri, hafta tatili, genel tatil ve fazla mesai ücretlerini alamama sorunlarının çözümü için hangi düzenlemeler yapılacaktır?
4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu'nda değişiklik yaparak işçi ücretlerinin malzeme (yemek) ücretlerinden ayrıştırılması konusunda bir çalışma yürütmekte misiniz veya yürütecek misiniz?
Hastane yemekhane işçilerinin, işe girdikleri tarihten itibaren, her türlü alacak ve tazminat haklarından ve iş güvencelerinden doğrudan hastane yönetimlerinin sorumlu tutulması için bir yasal düzenleme yapılacak mıdır? Şayet yapılmayacaksa bunun gerekçesi nedir?
Yemekhane işçilerinin sendikal örgütlenmelerinin önünde bulunan yasal ve fili engellerin kaldırılması için hangi adımlar atılacaktır?
Yemekhane işçilerinin mobbing ve baskılara karşı korunması için Bakanlığınız tarafından alınan önlemler nelerdir?
Kamu hastanelerinde çalışan işçilerin psiko-sosyal durumlarını olumsuz etkileyen mevcut ücretlendirme sisteminin değiştirilmesi ve işçilerin haklarının korunması için hangi çalışmalar yapılacaktır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Vedat Işıkhan, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı ·
İlgi (o : 12.07.2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1456830 sayılı yazınız.
İlgi yazınız ile Ağrı Milletvekili Sayın Nejla DEMİR tarafından yöneltilen 7/13557 Esas Numaralı yazılı soru önergesine ilişkin cevap aşağıda sunulmuştur.
"4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve diğer mevzuat hükümleri uyarınca personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım sözleşmeleri kapsamında yükleniciler tarafından 4/12/2017 tarihi itibarıyla çalıştırılmakta olan işçilerin, 7079 sayılı Kanun ile aynen kabul edilen 696 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye eklenen geçici 23'üncü maddesi kapsamındaki kurum ve kuruluşların sürekli işçi kadrolarına geçişleri sağlanmıştır.
Diğer yandan, 4857 sayılı İş Kanununun 2 nci maddesinin yedinci fikrası kapsamında, asıl işverenin, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerden alt işveren ile birlikte sorumluluğu bulunmaktadır. Dolayısıyla, asıl işveren işçinin ihbar, kıdem, ücret, fazla çalışma, yıllık izin, gibi tüm işçilik haklarından alt işverenle birlikte sorumludur. İş sözleşmesi kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona ermiş olan işçilerin kıdem tazminatlarının ödenmesinde, 4857 sayılı İş Kanununun 112 nci maddesi hükümleri uygulanacak olup, bu durumdaki işçilerin kıdem tazminatları ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca ödenmesi gerekmektedir.
Bakanlığımızın temel politikalarından biri de kayıt dışı istihdamla mücadele olup, bu konuda çeşitli faaliyetler ile kayıt dışı istihdamın azaltılmasına yönelik çalışmalar yürütülmektedir. Kayıt dışı istihdamın azaltılmasına ilişkin olarak intikal eden ihbar ve şikâyet başvuruları ivedilikle sonuçlandırılmaktadır. Bununla birlikte, vatandaşların sigortasız çalıştırılmaları veya primlerinin eksik bildirilmesi durumunda, ihbar ve şikayetlerini Kuruma çeşitli yollarla (ALO 170, CİMER, dilekçe vb.) iletebilme imkânı sağlanmıştır.
Ayrıca, kamu kurum ve kuruluşları ile özel sektör işyerlerinde gerçekleşen psikolojik tacizin (mobbing) önlenmesi amacıyla hazırlanan "İşyerlerinde Psikolojik Tacizin Önlenmesi? konulu 2011/2 sayılı Genelgenin 5'inci maddesi uyarınca Bakanlığımız bünyesinde 'Psikolojik Tacizle Mücadele Kurulu' oluşturulmuştur. Söz konusu Kurul şikayet mercii olmayıp, bu alanda önlemler alınması bakımından üretilecek politikalar üzerine çalışmalar gerçekleştirmektedir.
Öte yandan, sendikal örgütlenme hakkı, işçilere, işverenlere ve kamu görevlilerine tanınan Anayasal bir haktır. 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununda sendikaya üye olmanın serbest olduğu ve hiç kimsenin sendikaya üye olmaya veya olmamaya zorlanamayacağı, işçi veya işverenin sendikalaşma hakkı ve sendika özgürlüğü ile ilgili hükümleri belirtilmiştir. Ayrıca hükümlere uyulmaması durumunda, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununda, 4857 sayılı İş Kanununda ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda çeşitli yaptırımlar öngörülmüştür.
Pro IKHAN Bakan Çankaya / ANKARA Tel: (0312) 296 71 68
Telefan' (2171704 ANAN
Pro IKHANBakan