Son 5 yılda bireysel kredi kullanımına ve borçlarını ödeyemeyenlere dair verilere ilişkin
Kaynak göster
Fahri Özkan (CHP), 3 Temmuz 2024 tarihinde 7/13603 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 99 gün sonra, 10 Ekim 2024).
Fahri Özkan (CHP, Kırklareli). “Son 5 yılda bireysel kredi kullanımına ve borçlarını ödeyemeyenlere dair verilere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/13603, 3 Temmuz 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-13603-son-5-yilda-bireysel-kredi-kullanimina-ve-borclarini-odeyemeyenlere-dair-verilere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/5c8d5a67-099f-4e7e-a8bf-0190784791f6
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 99 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıda belirtilen sorularımın Anayasa'nın 98, TBMM İçtüzüğü'nün 96. ve 99. Maddeleri uyarınca Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet ŞİMŞEK tarafından yanıtlanmasını arz ederim.
Saygılarım
KıriYareli Milletvekili AB Uyum Komisyonu Üyesi
Gerekçenin tamamını göster (5 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Türkiye Bankalar Birliği risk merkezi raporuna göre ; Bireysel kredi veya kredi kartı borcundan dolayı yasal takibe intikal etmiş kişi sayısı 2024 yılı Mart ayında bir önceki yılın aynı ayına göre yükselmiş, bireysel kredi kartı borcundan dolayı yasal takibe intikal etmiş kişi sayısı 2024 yılı Ocak-Mart döneminde 323 bin kişi iken; aynı dönem için bireysel kredi borcundan dolayı yasal takibe intikal etmiş kişi sayısı ise 275 bin kişi olmuştur.
2024 yılı Ocak-Mart döneminde, bir önceki yılın aynı ayına göre bireysel kredi veya bireysel kredi kartı borcundan dolayı yasal takibe intikal etmiş kişi sayısı yüzde 40 artarak 465 bin kişi olmuş, Risk Merkezi verilerine göre, Mart 2024 itibarıyla bireysel kredi kartlarını da içeren bireysel kredilerde tasfiye olunacak alacaklar bir önceki yıl aynı döneme göre yüzde 66 artış ile 60 milyar TL olmuştur.
Karşılıksız işlemi yapılan çek tutarı artmış, 2024 yılı Ocak-Nisan döneminde bankalara ibraz anında karşılıksız çıkan, 10,6 bin keşideciye ait 75 bin adet çekin toplam tutarı 43 milyar TL olmuştur.
2023 yılında protesto edilen toplam 219 bin adet senedin tutarı 19,2 milyar TL olmuş, söz konusu dönemde, senet adedi bir önceki yıla göre yüzde 25 azalırken, senet tutarı ise yüzde 59 artarak, Nisan 2024'te protesto edilen toplam 17,4 bin adet senedin parasal tutarı 2,9 milyar TL olarak açıklanmıştır.
Buna göre:
SORULAR
Türkiye bankalar Birliği Risk merkezi verilerinde, birden fazla kredisi veya kredi kartı olanlar tek kişi olarak görünmekte, bu nedenle birden fazla kredi kartı ve bireysel kredisi olanlar listede bir kişi olarak yer almaktadır. Bir kişinin birden fazla kredi kartı ve bireysel kredisi olduğu düşünüldüğünde hem kredi kartını hem de bireysel kredisini ödeyemeyenlerin sayısı son beş yıl itibari ile kaç kişidir? Bu kredilerin tutarları ne kadardır?
Son beş yılda, yıllar itibariyle çeşitli nedenlerle vergi borcu affedilmiş veya düşürülmüş şirket, şahıs ve kurumlar hangileridir. Son beş yıl içerisinde bu kurumlara getirilen istisna tutarı ne kadardır?
Son beş yılda kaç vatandaşımız kredi kartı ve bireysel kredilerini ödememeleri nedeniyle kara listeye alınmış, kaç vatandaşımız hukuki ve cezai yaptırımlara maruz kalmıştır? Son beş yıl içerisinde, yıllar itibari ile bu alacakların ne kadarı tasfiye edilmiş ne kadarı kredi garanti kuruluşlarına, hangi şartlarda devredilmiştir? Bankalar son beş yılda kredi kartı ve bireysel kredilerden ne kadar faiz geliri elde etmiştir?
Son beş yılda, yıllar itibariyle karşılıksız çıkan çek tutarı ne kadardır? Karşılıksız çek sayısı ne kadardır? Bu çeklerin keşidecisi kaç kişidir? Karşılıksız çek nedeniyle son beş yılda, yıllar itibariyle ceza alan kaç kişidir? Halen cezaevinde olan var mıdır? Var ise kaç kişidir?
2024 yılında protesto edilen senetlerin sayısının düşmesi ancak parasal tutarlarının artması ekonomideki kötü gidişin de bir göstergesidir. Son beş yıl içerisinde yıllar itibariyle protesto edilen senet sayısı ve bu senetlerin tutarı nedir? Bu senetlerin ne kadarı küçük esnaf ve tüccarlara aittir? Bu nedenle hukuki ve cezai yaptırıma maruz kalan kişiler var mıdır? Var ise sayısı kaçtır?
Son beş yılda, yıllar itibariye kapanan küçük işletme ve şirket sayısı nedir? Bu kapanmalar nedeniyle yaşanan iş gücü ve ekonomik kayıplar ne kadardır? Kapanan yerlerde çalışanların sayısı kaç kişidir?
Son beş yıl içerisinde yıllar itibariyle, Trakya Bölgesi ve Kırklareli'nde açılan ve kapanan şirket ve küçük işletme sayıları nedir? Protestolu senet sayısı ve tutarı ne kadardır? Yine Bireysel Kredi ve kredi kartını ödeyemeyen kaç kişidir, tutarı ne kadardır.? Karşılıksız çek sayıları ve tutarları nedir? Bu nedenle kara listeye alınan, halen cezaevinde olan kaç kişidir?
Büyük bölümü, bir zincirin halkası olan, yaşanan ekonomik krizin getirdiği sonuçlardan dolayı dar gelirlilerin, iş yerini kapatan veya kapatmak zorunda kalan esnaf ve tüccarların oluşturduğu bu kesimin yaşadığı sıkıntıları gidermek, onları tekrar normal hayatlarına ve ticari hayata dahil etmek için bakanlık olarak herhangi bir projeniz var mıdır? Var ise nelerdir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Şimşek, Hazine ve Maliye Bakanı ·
İlgi yazınız ekinde alınan Kırklareli Milletvekili Sayın Fahri ÖZKAN" a ait 7/13603 esas sayılı yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir.
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Mehmet ŞİMŞEK Bakan
Devlet Mah, Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
Kırklareli Milletvekili Sayın Fahri ÖZKAN'a Ait 7/13603 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni
Sayın Fahri ÖZKAN, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.
Vergi mevzuatımızda bazı özel durumlar için getirilen terkin düzenlemeleri ve bazı küçük tutarlı alacakların tahsilinden vazgeçilmesine yönelik geçici düzenlemeler dışında vergi asıl ve fer'ilerinin kayıtsız şartsız silinmesine ilişkin herhangi bir yasal yetki olmadığı gibi böyle bir uygulama da vuku bulmamıştır.
Ayrıca, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından kabul edilen yapılandırma kanunlarıyla, kamuya olan birikmiş amme borçlarının daha uygun koşullarda ödenmesinin sağlanması ve bu suretle anılan alacakların Hazineye bir an önce intikalinin temin edilmesi amaçlanmakta, sınırlı süreli olarak uygulanan bahse konu kanunlarla mükelleflere yasal bir zorunluluk getirmeksizin, yararlanılması başvuruya bağli haklar sunulmaktadır. Söz konusu düzenlemelerden ise mükellefler arasında herhangi bir ayrım gözetilmeksizin belirlenen şartları sağlayan ve yararlanmak üzere başvuruda bulunan tüm mükelleflerin faydalanması mümkün bulunmaktadır.
Öte yandan, devletlerin ekonomik, sosyal ve çevresel amaçlarla belirli sektör, meslek veya mükellef gruplarına ya da faaliyetlere yönelik olarak sağladığı vergi muafiyeti, istisnası ve indirimleri, düşük vergi oranı uygulamaları, verginin mahsubu veya ertelenmesi gibi düzenlemeler nedeniyle vazgeçtiği vergi gelirleri vergi harcaması olarak adlandırılmaktadır. Vergi harcaması olarak nitelendirilen düzenlemelerin maliyeti her yıl Vergi Harcamaları Raporu ile kamuoyuna ilan edilmektedir. Söz konusu raporlar ve vergi türleri itibarıyla il bazında mükellef sayıları "www.gib.gov.ir" internet adresinde yayımlanmakta ve kamuoyuyla paylaşılmaktadır.
Diğer taraftan, soru önergesinde bahsi geçen istatistikler "htips://www.bdak.org.ir/BultenAylik/" ve "https://www.riskmerkezi.org/ir/istatistikler/23" internet adresinde yayımlanmakta ve kamuoyuyla paylaşılmaktadır.
Soru önergesinde bahsi geçen diğer hususlar, Ticaret Bakanlığı uhdesinde bulunmaktadır.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
Mehmet ŞİMŞEKBakan