Madeni paraların üretim maliyetlerine ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 100 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıda yer alan sorularımın Anayasa'nın 98. ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İç Tüzüğünün 96. Maddesi gereğince Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek tarafından yazılı ol yanıtlanması için gereğini saygılarımla arz ederim.
Orhan Sümer
Adana Milletvekili Harcama sepetimizi oluşturan mal ve hizmetler daha yüksek bedellere satıldığı için piyasadaki en yüksek değerli banknot olan 200*lüklere olan talep özellikle 2021?den sonra hızla arttı. 2017'de dolaşımdaki banknotların yüzde 25'ini 200"lükler oluşturuyordu. 2021 sonunda bu oran yüzde 40'a, bugün ise yüzde 76'ya ulaştı. Bu, şu ana kadar 200*lüklerin ulaştığı en yüksek düzeye ulaştı. Yine TCMB Başkanı, bu konudaki ihtiyaçları izlediklerini gerektiği zaman daha büyük banknotlar basılabileceğini açıkladı.
Bu Bağlamda;
I. Türkiye'de üretilen madeni paraların (1 kuruş, 5 kuruş, 10 kuruş, 25 kuruş, 50 kuruş ve 1 TL) her birinin 2024 yılı itibariyle ortalama üretim maliyeti nedir?
SORULAR
Madeni para üretim maliyetlerinin yıllar içindeki değişimi nasıldır? Son 5 yılın verilerini paylaşır mısınız?
Madeni paraların üretiminde kullanılan hammaddelerin (metal alaşımlarının) maliyetleri nasıl belirlenmektedir ve bu hammaddelerin tedarik sürecinde karşılaşılan zorluklar nelerdir?
Üretim maliyetlerinin yüksek olması durumunda, madeni paraların üretiminde maliyet düşürücü tedbirler alınması planlanmakta mıdır?
Madeni paraların üretiminde yerli ve milli kaynakların kullanımı orani nedir? Yerli üretim artırılması için herhangi bir çalışma yapılmakta mıdır?
Üretim maliyetlerinin düşürülmesi amacıyla, farklı madeni para alaşımlarının veya teknolojilerinin kullanılması planlanmakta mıdır?
Diğer ülkelerle karşılaştırıldığında, Türkiye'nin madeni para üretim maliyetleri nasıl bir konumda bulunmaktadır? Uluslararası bir kıyaslama yapılmış mıdır?
Yeni basılması planlanan kağıt para banknotlar kaç liralık olacaktır?
200'lük, 500"lük ve 1000'lik banknot basılacağı iddiaları doğru mudur?
Yeni basılması planlanan banknotların ayrı ayrı üretim maliyeti ne kadardır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Şimşek, Hazine ve Maliye Bakanı ·
İlgi (o : 17/07/2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04- 1459047 sayılı yazınız.
İlgi yazınız ekinde alınan Adana Milletvekili Sayın Orhan SÜMER'"e ait 7/13883 esas sayılı yazılı soru önergesine ilişkin olarak hazırlanan cevap metni ektedir.
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Mehmet ŞİMŞEK Bakan
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
Adana Milletvekili Sayın Orhan SÜMER*e Ait 7/13883 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni
Sayın Orhan SÜMER, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.
Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen iş ve işlemlere ilişkin bilgiler yılı faaliyet raporlarında yer almakta olup, "https://www.darphane. gov.ir/faaliyet-raporlari " internet adresinde yayımlanmakta ve kamuoyu ile paylaşılmaktadır.
Diğer taraftan, madeni paraların pulları yerli metal üreticisi firmalar tarafından tedarik edilmektedir. Pulların maliyetlerinin önemli bir kısmını metal alaşım maliyetleri, geri kalan kısmını ise pul üreticisi firmaların işçilik maliyetleri oluşturmaktadır. Metal alaşım fiyatları Londra Metal Borsasında oluşmaktadır. 2023 yılında ise madeni paraların fiziksel ölçülerde ve alaşım oranlarında değişiklikler yapılarak ortalama yüzde 30 oranında bir tasarruf sağlanmıştır. Bununla birlikte dünyada madeni para üretiminde alaşım yerine kullanılan alternatif bir teknoloji olan kaplama teknolojisi ile madeni para maliyetlerimizin düşürülmesi yönünde Ar-Ge faaliyetleri devam etmektedir.
Öte yandan, 200 TL'lik banknot 1 Ocak 2009 tarihinden itibaren E9 Emisyon Grubu dâhilinde tedavülde bulunmakta olup, üst değerli banknotlara ihtiyaç duyulup duyulmadığı teknik analizler çerçevesinde değerlendirilmektedir. Bununla birlikte, banknotların üretim maliyetleri, banknotların tasarımlarına, kullanılan üretim teknolojisine ve hammadde maliyetlerine göre farklılaşmaktadır.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
Mehmet ŞİMŞEKBakan